Peptydy dla kobiet: skóra, rytm dobowy, stres, libido i jelita

Peptyd GHK, który łączy się z miedzią i bierze udział w naprawie skóry, występuje naturalnie we krwi, ale z wiekiem go ubywa: u 60-latków jest go o ponad połowę mniej niż u 20-latków [3].

Peptydy to krótkie łańcuchy aminokwasów, czyli cegiełek, z których zbudowane są białka. Opisujemy tu pięć z nich: GHK-Cu (skóra), epitalon (rytm dnia i nocy), Selank (stres), PT-141 (libido) i KPV (jelita).

GHK-Cu: gęstsza skóra i mniej zmarszczek w 12 tygodni

GHK-Cu to ludzki peptyd z trzech aminokwasów połączony z miedzią. Oprócz krwi występuje też w ślinie i moczu [3].

Według przeglądu, którego współautorem jest odkrywca peptydu, kremy z GHK-Cu sprawdzano u kobiet około pięćdziesiątki w kilku badaniach z placebo, a zmiany oceniano po 12 tygodniach [3]. Wśród 67 kobiet w wieku 50–59 lat, które nakładały krem na twarz dwa razy dziennie, zmalały drobne linie, głębokie zmarszczki i przebarwienia, a skóra stała się jędrniejsza, gęstsza i grubsza. W wycinkach skóry (biopsjach) przybyło też dzielących się komórek naskórka, czyli zewnętrznej warstwy skóry. Ten wynik opisano w rozdziale książki o kosmetykach o działaniu zbliżonym do leków [3]. Podobne zmiany dał krem u 71 kobiet z oznakami starzenia skóry od słońca; to badanie przedstawiono na konferencji [3, 8].

GHK-Cu porównano też z kremami, które pewnie znasz. Gdy kremy nakładano na skórę ud, więcej kolagenu, białka nadającego skórze jędrność, miało 70% kobiet stosujących GHK-Cu, 50% przy kremie z witaminą C i 40% przy kwasie retinowym, pochodnej witaminy A. To małe badanie wstępne, bez placebo [3, 7]. Nie każde badanie wyszło tak dobrze: u 13 osób po zabiegu laserem kosmetyki z GHK-Cu nie dały przewagi w obiektywnych pomiarach [8].

Epitalon: więcej melatoniny, hormonu rytmu dnia i nocy

Epitalon to peptyd z czterech aminokwasów, wytworzony na wzór wyciągu z bydlęcej szyszynki. Ten mały gruczoł w mózgu wytwarza melatoninę, hormon, który nadaje rytm dniu i nocy [1].

W badaniu z udziałem 75 kobiet epitalon przyjmowany pod język po 0,5 mg dziennie przez 20 dni zwiększył 1,6 raza ilość produktu rozkładu melatoniny w moczu w porównaniu z placebo. Właśnie po tym produkcie w moczu ocenia się, ile melatoniny wytwarza szyszynka. W białych krwinkach zmieniła się też aktywność genów zegara biologicznego [1].

U starszych makaków epitalon zwiększył nocne stężenie melatoniny we krwi, a u młodych go nie zmienił [9]. U starzejących się samic myszy zastrzyki epitalonu zapobiegały nieregularnym cyklom płciowym, które z wiekiem stawały się częstsze [6].

Selank: mniej lęku i zmęczenia

Selank to syntetyczny peptyd z siedmiu aminokwasów, pochodna tuftsyny, peptydu wytwarzanego przez organizm [10]. W badaniu z udziałem 62 osób z lękiem uogólnionym, czyli stałym zamartwianiem się różnymi sprawami, i z przewlekłym wyczerpaniem nerwowym część przyjmowała Selank, a część medazepam, lek uspokajający. Lęk zmniejszył się w obu grupach podobnie, a Selank dodatkowo zmniejszał zmęczenie i działał pobudzająco [4].

Porównania z innymi lekami uspokajającymi i to, jak długo utrzymuje się efekt, opisujemy we wpisie o peptydach na lęk, nastrój i sen.

PT-141: większa ochota na seks przed menopauzą

PT-141 (bremelanotyd) działa w mózgu: pobudza receptory, które są ważne dla funkcji seksualnych kobiet [13].

Najwięcej danych pochodzi z dwóch badań RECONNECT. Wzięło w nich udział 1267 kobiet przed menopauzą, średnio 39-letnich, z obniżonym pożądaniem, które sprawiało im przykrość. Przez 24 tygodnie w razie potrzeby wstrzykiwały sobie pod skórę 1,75 mg PT-141 albo placebo, około 45 minut przed planowanym zbliżeniem. Pożądanie wzrosło u nich bardziej niż na placebo, a przykrość z powodu jego braku zmalała [2].

We wcześniejszym, 12-tygodniowym badaniu z udziałem 327 kobiet, które przyjmowały 1,25 lub 1,75 mg, liczba satysfakcjonujących zbliżeń wzrosła średnio o 0,7 w miesiącu, a na placebo o 0,2 [14]. Poprawa się utrzymywała: w 52-tygodniowej, otwartej kontynuacji bez placebo, do której przystąpiły 684 kobiety, wynik pożądania był na koniec wyższy niż przed rozpoczęciem badania [15]. Autorzy przeglądu z 2023 roku oceniają korzyść jako niewielką i przypominają, że w badaniach zaburzeń seksualnych silnie działa efekt placebo [16].

KPV: mniej zapalenia jelit u myszy

KPV to trzy ostatnie aminokwasy hormonu α-MSH. Ten hormon działa przeciwzapalnie, a w skórze i jelitach prawdopodobnie pomaga bronić organizm przed drobnoustrojami [17].

U myszy z zapaleniem jelita grubego KPV dodawany do wody do picia zmniejszał zapalenie [5]. W innym badaniu myszy, którym go podawano, szybciej wracały do zdrowia i odzyskiwały masę ciała, a w jelicie było mniej skupisk komórek zapalnych [18]. Jak KPV działa w jelicie i jak go stosować, opisujemy w praktycznym przewodniku po KPV.

Jak stosują je użytkownicy

Dane o GHK-Cu, epitalonie, Selanku i KPV pochodzą z relacji użytkowników Reddita, którzy opisali, jak stosowali te peptydy. Podajemy zakres, w którym mieściła się co najmniej połowa relacji, i najczęstszą dawkę, a przy Selanku osobno zastrzyki i podawanie do nosa. PT-141 opisujemy według badań. Liczbę relacji znajdziesz w artykule o każdym peptydzie.

• GHK-Cu: w zastrzykach pod skórę zwykle 2–2,5 mg, najczęściej 2 mg, raz dziennie przez 6–9 tygodni, najczęściej 8. Krem w badaniu nakładano dwa razy dziennie przez 12 tygodni [3].
• Epitalon: zwykle 0,5–5 mg, najczęściej 1 mg, raz dziennie, przeważnie wieczorem, w cyklach po 10 albo 20 dni.
• Selank: w zastrzykach zwykle 350–500 µg, najczęściej 500 µg, raz dziennie przez 1–3 tygodnie; do nosa zwykle 200–400 µg, najczęściej 400 µg, raz dziennie przez 1–2 tygodnie. W badaniu u ludzi przyjmowano go przez 14 dni [19].
• PT-141 (według badań): 1,75 mg pod skórę w razie potrzeby, około 45 minut przed zbliżeniem, nie częściej niż raz na dobę i najwyżej 12 razy w ciągu 4 tygodni [2].
• KPV: w zastrzykach pod skórę zwykle 250–500 µg, najczęściej 500 µg, raz dziennie przez 2–8 tygodni.

Czego się spodziewać

Co z bezpieczeństwem?

Przy PT-141 najczęstsze są nudności: miało je 40% kobiet, wobec 1,3% na placebo. Pojawiały się zwykle pół godziny po dawce i trwały około 2,4 godziny. Prawie zawsze były łagodne lub umiarkowane, a większość mijała sama. U kobiet, które sięgnęły po lek przeciw nudnościom, kolejne dawki rzadziej je wywoływały. Częściej zdarzały się też zaczerwienienie twarzy i ból głowy. Po dawce ciśnienie krwi nieznacznie rosło, średnio o około 3 mmHg, i wracało do wyjściowego poziomu w ciągu 8–10 godzin, więc warto je mierzyć. Kobiety w ciąży i karmiące piersią nie brały udziału w tych badaniach [2].

Miedź z GHK-Cu może uczulać osoby wrażliwe na ten metal [8]. W badaniu u osób z chorobą siatkówki, którym przez 10 dni wstrzykiwano epitalon przy oku, nikt nie zgłosił działań niepożądanych [1]. Selank podawany razem z fenazepamem, lekiem uspokajającym, zmniejszał jego skutki uboczne, takie jak senność i kłopoty z pamięcią [12]. Jeśli lęk jest silny albo twój stan nagle się pogarsza, porozmawiaj z lekarzem, a w kryzysie zadzwoń pod bezpłatny numer 116 123 albo pod 112, gdy zagrożone jest życie.