W skrócie
Epitalon (AEDG) to krótki peptyd z czterech aminokwasów, zsyntetyzowany na wzór wyciągu z szyszynki bydlęcej i badany pod kątem starzenia oraz funkcji szyszynki. W komórkach pobudza telomerazę, enzym odbudowujący końce chromosomów, a u zwierząt i ludzi wpływa na wydzielanie melatoniny. W hodowli ludzkich fibroblastów płodowych komórki z epitalonem wykonały 10 dodatkowych podziałów w porównaniu z kontrolą, a u 75 kobiet przyjmujących epitalon podjęzykowo przez 20 dni wydalanie metabolitu melatoniny z moczem wzrosło 1,6 raza względem placebo.
Co to jest
Epitalon to syntetyczny tetrapeptyd Ala-Glu-Asp-Gly. Powstał na podstawie składu aminokwasowego epitalaminy, wyciągu z szyszynki bydlęcej, w Instytucie Bioregulacji i Gerontologii w Sankt Petersburgu. Należy do bioregulatorów Khavinsona, czyli krótkich peptydów przypisanych do konkretnych tkanek; epitalon zaprojektowano dla szyszynki i siatkówki.
Jak działa
Z każdym podziałem komórki telomery, czyli ochronne końce chromosomów, skracają się, aż komórka przestaje się dzielić (limit Hayflicka). Telomeraza odbudowuje telomery, ale w większości dorosłych komórek jest wyciszona. W hodowli ludzkich fibroblastów płodowych epitalon wywołał produkcję podjednostki katalitycznej telomerazy, aktywność enzymu i wydłużenie telomerów. Drugi kierunek badań dotyczy szyszynki, która produkuje melatoninę: u starych makaków rezus epitalon zwiększał nocne stężenie tego hormonu w osoczu.
W jakim kierunku się go bada
- Starzenie się komórek
- Długość telomerów
- Funkcja szyszynki
- Rytm melatoniny
- Rozwój nowotworów
Dawkowanie
- Dawka
- 1 mg
- Zakres
- 0,5–5 mg
- Częstotliwość
- 1× dziennie
- Cykl
- 10–20 dni
Co pokazały badania
- Badania u ludzi
W badaniu z udziałem 75 kobiet, opisanym w przeglądzie z 2025 r., epitalon przyjmowany podjęzykowo przez 20 dni zwiększył wydalanie metabolitu melatoniny z moczem 1,6 raza w porównaniu z placebo. [3]
- Badania u ludzi
U 162 pacjentów z barwnikowym zwyrodnieniem siatkówki, którym przez 10 dni wstrzykiwano epitalon okołogałkowo, ostrość wzroku wzrosła średnio o 0,15–0,20; grupę kontrolną leczono standardowo. [3]
- Badania na zwierzętach
U starych makaków rezus (20–27 lat) epitalon zwiększył nocne stężenie melatoniny, obniżył podstawowe stężenie glukozy i insuliny oraz poprawił odpowiedź na obciążenie glukozą. U młodych zwierząt tych zmian nie zaobserwowano. [8]
- Badania na zwierzętach
U szczurów z rakiem okrężnicy wywołanym chemicznie (DMH) liczba guzów na zwierzę wyniosła 4,1 w grupie kontrolnej, 2,7 przy epitalonie podawanym przez cały czas doświadczenia i 2,9 przy podawaniu w okresie ekspozycji na DMH. Istotne różnice dotyczyły tylko tych dwóch schematów; przy podawaniu po zakończeniu DMH było 3,7 guza na zwierzę. [7]
- Badania na zwierzętach
U szybko starzejących się myszy SAMP-1 epitalon wiązał się z dłuższym średnim i maksymalnym przeżyciem 10% najdłużej żyjących zwierząt i nie zmienił częstości nowotworów. [9]
- Hodowle komórek i tkanek
W hodowli ludzkich fibroblastów płucnych z 24-tygodniowego płodu komórki kontrolne utraciły zdolność podziałów w 34. pasażu, a komórki z epitalonem wykonały 10 dodatkowych podziałów (44 pasaże) i miały wydłużone telomery. [2]
- Hodowle komórek i tkanek
W hodowli ludzkich fibroblastów płodowych bez telomerazy dodanie epitalonu wywołało ekspresję podjednostki katalitycznej, aktywność telomerazy i wydłużenie telomerów. [1]
Dla dociekliwych: pełny przegląd naukowy z mechanizmami, szczegółami badań i bibliografią.
Wprowadzenie
Epitalon (znany również jako Epithalon lub AEDG) jest syntetycznym tetrapeptydem o sekwencji Ala-Glu-Asp-Gly, opracowanym przez profesora Vladimira Khavinsona w Instytucie Bioregulacji i Gerontologii w Sankt Petersburgu. Peptyd ten stanowi syntetyczny odpowiednik epitalaminy, ekstraktu z szyszynki bydlęcej, którego właściwości geroprotektorowe opisywano w literaturze radzieckiej od lat 70. XX wieku.
Najlepiej opisanym działaniem epitalonu w hodowlach komórek jest aktywacja telomerazy, enzymu odbudowującego telomery, czyli ochronne struktury na końcach chromosomów, których skracanie jest jednym z fundamentalnych mechanizmów starzenia komórkowego. Poza regulacją długości telomerów, epitalon wpływa na syntezę melatoniny w szyszynce, rytm dobowy oraz procesy antyoksydacyjne.
Badania zespołu Khavinsona, prowadzone od ponad dwóch dekad, opisują wpływ epitalonu na telomerazę w hodowlach komórek oraz na melatoninę, przeżycie i nowotwory u zwierząt, co czyni go jednym z intensywniej badanych peptydów w kontekście biogerontologii. Niniejszy artykuł przedstawia aktualny stan wiedzy na temat mechanizmów działania, danych z badań oraz dawek stosowanych w badaniach.
Kluczowe ustalenia
- W hodowli ludzkich fibroblastów płodowych epitalon wywołał ekspresję podjednostki katalitycznej telomerazy (hTERT), aktywność enzymu i wydłużenie telomerów
- W tych komórkach peptyd umożliwił przekroczenie limitu Hayflicka: 10 dodatkowych podziałów względem kontroli
- U starych makaków rezus epitalon zwiększył nocne stężenie melatoniny w osoczu, a u młodych zwierząt go nie zmienił
- U 75 kobiet epitalon przyjmowany podjęzykowo przez 20 dni zwiększył wydalanie metabolitu melatoniny z moczem 1,6 raza względem placebo (opis w przeglądzie z 2025 r.)
- U szczurów z rakiem okrężnicy wywołanym chemicznie epitalon zmniejszył liczbę guzów na zwierzę
- Przegląd z 2025 r. wymienia działanie antyoksydacyjne, neuroprotekcyjne i antymutagenne epitalonu
Mechanizm działania
Aktywacja telomerazy i regulacja długości telomerów
Telomery to powtarzalne sekwencje nukleotydowe (TTAGGG)ₙ na końcach chromosomów, chroniące materiał genetyczny przed degradacją podczas podziałów komórkowych. Z każdym podziałem telomery ulegają skróceniu; gdy osiągną krytyczną długość, komórka wchodzi w stan senescencji (starzenia replikacyjnego), co stanowi istotę limitu Hayflicka.
Telomeraza (enzym rybonukleoproteinowy złożony z podjednostki katalitycznej (hTERT) i matrycy RNA (hTERC)) jest zdolna do odbudowy telomerów, lecz jej ekspresja w większości komórek somatycznych dorosłego organizmu jest silnie wyciszona. Autorzy badań nad epitalonem przypuszczają, że peptyd reaktywuje w komórkach somatycznych gen telomerazy (Khavinson i wsp., 2003).
Khavinson i wsp. (2003) wykazali w badaniu opublikowanym w Bulletin of Experimental Biology and Medicine, że dodanie epitalonu do hodowli ludzkich fibroblastów płodowych pozbawionych telomerazy indukuje ekspresję jej podjednostki katalitycznej, aktywność enzymu i wydłużenie telomerów.
W kolejnym badaniu z 2004 roku zespół Khavinsona wykazał, że epitalon umożliwia przekroczenie limitu Hayflicka w ludzkich komórkach somatycznych. Fibroblasty płucne z 24-tygodniowego płodu w kontroli utraciły zdolność podziałów w 34. pasażu; komórki traktowane peptydem wykonały 10 dodatkowych podziałów (44 pasaże) i nadal się dzieliły.
Regulacja funkcji szyszynki i syntezy melatoniny
Szyszynka (corpus pineale) jest centralnym regulatorem rytmu dobowego i produkuje melatoninę, hormon o silnych właściwościach antyoksydacyjnych i immunomodulacyjnych. Z wiekiem funkcja szyszynki słabnie, czemu towarzyszy spadek nocnej produkcji melatoniny. Zjawisko to uznaje się za jeden z biomarkerów starzenia.
W hodowli komórek szyszynki szczura (pinealocytów) epitalon zwiększał syntezę N-acetylotransferazy arylalkiloaminowej (AANAT), enzymu kluczowego dla produkcji melatoniny, oraz czynnika transkrypcyjnego pCREB (Araj i wsp., 2025). W badaniu na starych makakach rezus (20–27 lat) podawanie epitalonu zwiększało nocne stężenie melatoniny w osoczu, a u młodych zwierząt (6–8 lat) go nie zmieniało.
Melatonina jest jednym z najsilniejszych endogennych przeciwutleniaczy, neutralizującym reaktywne formy tlenu i azotu, chroniącym DNA mitochondrialne i regulującym ekspresję genów antyoksydacyjnych.
Inne opisane działania
Przegląd autorstwa Araj i wsp. (2025), opublikowany w International Journal of Molecular Sciences, wymienia szersze działanie epitalonu niż sama aktywacja telomerazy: wpływ na syntezę melatoniny, zmianę poziomu mRNA interleukiny-2, modulację aktywności mitogennej tymocytów mysich oraz zwiększenie aktywności enzymów, w tym acetylocholinoesterazy, butyrylocholinoesterazy i telomerazy. Autorzy łączą je z działaniem antyoksydacyjnym, neuroprotekcyjnym i antymutagennym, ale zaznaczają, że nie wiadomo, czy to jedyne mechanizmy.
Khavinson proponuje koncepcję bioregulacji peptydowej, zgodnie z którą starzenie wiąże się ze zmianami ekspresji genów, które osłabiają syntezę regulatorowych i tkankowo-swoistych peptydów, a dostarczenie takich peptydów może przywracać zaburzone funkcje (Khavinson, 2002). To hipoteza, a nie wynik pomiaru.
Przegląd badań
Badania nad telomerazą i długością telomerów
Badanie Khavinsona i wsp. (2003) przeprowadzono na hodowli ludzkich fibroblastów płodowych bez aktywności telomerazy. Dodanie epitalonu wywołało ekspresję podjednostki katalitycznej telomerazy, aktywność enzymu i wydłużenie telomerów.
W kontynuacji tych badań (Khavinson i wsp., 2004) wykazano, że fibroblasty płucne hodowane z dodatkiem epitalonu wykonały 10 dodatkowych podziałów względem kontroli, a ich telomery wydłużyły się do długości porównywalnej z wczesnymi pasażami (pasaż 10).
Badania na zwierzętach
U starych makaków rezus (samice, 20–27 lat) epitalon zwiększał nocne stężenie melatoniny, obniżał podstawowe stężenie glukozy i insuliny i poprawiał odpowiedź na obciążenie glukozą (Goncharova i wsp., 2005). Nie zmieniał tych parametrów u młodych zwierząt (6–8 lat).
W badaniu na szczurach z rakiem okrężnicy wywołanym 1,2-dimetylohydrazyną (DMH) 80 samców podzielono na cztery grupy (Anisimov i wsp., 2002). Nowotwory rozwinęły się u 90–100% zwierząt z DMH. Liczba guzów okrężnicy na zwierzę wyniosła 4,1 w grupie kontrolnej, 2,7 w grupie z epitalonem podawanym przez cały czas doświadczenia, 3,7 przy podawaniu po zakończeniu DMH i 2,9 przy podawaniu w okresie ekspozycji na DMH. Różnice dla grup 2 i 4 względem kontroli były istotne. Epitalon ograniczał też rozwój guzów w jelicie czczym i krętym.
U myszy SAMP-1, szybko starzejących się, i SAMR-1, odpornych na starzenie, epitalon w dawce 1 µg na mysz zapobiegał zaburzeniom cykli płciowych, a u SAMP-1 wiązał się z dłuższym średnim i maksymalnym przeżyciem 10% najdłużej żyjących myszy. Częstość nowotworów, głównie chłoniaków złośliwych, się nie zmieniła (Anisimov i wsp., 2005).
Przegląd Khavinsona (2002) podaje, że epitalon wydłuża życie myszy i muszek owocowych oraz przywraca rytmy dobowe melatoniny i kortyzolu u starych makaków rezus. W tym samym przeglądzie wymieniono wydłużenie czasu zachowania funkcji siatkówki u szczurów Campbell z dziedziczną retinopatią barwnikową.
Ogólniejszy przegląd Anisimova i Khavinsona (2010) opisuje, że długotrwałe podawanie niektórych preparatów peptydowych wydłużało średnią długość życia gryzoni o 20–40% i hamowało rozwój nowotworów spontanicznych i wywoływanych czynnikami rakotwórczymi. Dotyczy to kilku preparatów, nie samego epitalonu.
Dane u ludzi
Przegląd Araj i wsp. (2025) opisuje dwa badania epitalonu u ludzi. Pierwsze, prowadzone w Instytucie Bioregulacji i Gerontologii w Sankt Petersburgu, objęło 162 pacjentów z barwnikowym zwyrodnieniem siatkówki w wieku 18–72 lat. Otrzymywali oni epitalon we wstrzyknięciu okołogałkowym, 5 µg na oko przez 10 kolejnych dni; grupę kontrolną leczono standardowo. U leczonych ostrość wzroku wzrosła średnio o 0,15–0,20, a granice pola widzenia się poszerzyły. W drugim badaniu 75 kobiet otrzymywało epitalon podjęzykowo, 0,5 mg dziennie przez 20 dni; badanie miało grupę placebo i grupę kontrolną. Wydalanie 6-sulfatoksymelatoniny, metabolitu melatoniny, z moczem wzrosło 1,6 raza w porównaniu z placebo, a w białych krwinkach zmieniła się ekspresja genów zegara biologicznego (Clock, Cry2, Csnk1e).
Khavinson i Morozov (2003) obserwowali 266 starszych osób przez 6–8 lat. Preparaty stosowano przez pierwsze 2–3 lata: tymalinę (z grasicy) i epitalaminę (wyciąg z szyszynki). Śmiertelność była niższa w grupach leczonych: 1,6–1,8 raza przy epitalaminie i 2,5 raza przy połączeniu tymaliny z epitalaminą, w porównaniu z kontrolą. To wynik dla epitalaminy, nie dla epitalonu.
Przegląd Araj i wsp. (2025)
Przegląd narracyjny opublikowany w International Journal of Molecular Sciences (DOI: 10.3390/ijms26062691) podsumowuje około 25 lat badań nad epitalonem prowadzonych metodami in vitro, in vivo i in silico. Autorzy wskazują na działanie geroprotekcyjne i neuroendokrynne oraz na działanie antyoksydacyjne, neuroprotekcyjne i antymutagenne. Zaznaczają, że ilość badań fizykochemicznych i strukturalnych tego peptydu jest ograniczona.
Dawki w badaniach
Poniższa tabela przedstawia dane z doświadczenia na szczurach z rakiem okrężnicy wywołanym DMH (Anisimov i wsp., 2002). Dawki z badań u ludzi opisano w części „Dane u ludzi”.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Gatunek | Szczur (samce LIO, 2-miesięczne) |
| Dawka jednorazowa | 1 µg |
| Droga podania | Podskórna (s.c.) |
| Częstotliwość | 5 dni w tygodniu |
| Czas podawania | Przez cały czas doświadczenia (grupa 2), po zakończeniu DMH (grupa 3) albo w czasie DMH (grupa 4) |
| Kontrola | 0,1 ml soli fizjologicznej s.c. |
Jest to pojedyncza dawka z jednego badania na szczurach. Nie przekłada się na dawkę u ludzi. W badaniu na myszach SAM podawano 1 µg na mysz 5 razy w tygodniu (Anisimov i wsp., 2005).
Dawkowanie raportowane przez użytkowników
Zestawiliśmy relacje 190 użytkowników Reddita, którzy opisali własne stosowanie epitalonu (m.in. r/Peptides, r/Retatrutide i r/Nootropics, 2019–2026); każdą osobę liczymy raz. 6 osób podało inną drogę niż zastrzyk: donosowo, doustnie, podjęzykowo lub domięśniowo. O zastrzyku wprost napisało 59 osób (np. „subQ”, „pin”, fiolka), w tym 20 o podaniu podskórnym, a 125 nie podało drogi podania; liczymy je razem z zastrzykami, bo inną drogę wskazało tylko 6 osób. Tabela obejmuje te 184 relacje. Pominęliśmy autorów, którzy stosowali N-acetyl-epitalon-amidat, czyli inną cząsteczkę.
| Parametr | Najczęściej raportowane | Zakres w większości relacji |
|---|---|---|
| Dawka na jedno podanie | 1 mg (43 osoby) | 0,5–5 mg (117 z 184 osób) |
| Częstotliwość | 1× dziennie (142 z 184 osób; 85% osób, które ją podały), najczęściej wieczorem lub przed snem | Część osób: 2× dziennie (6 osób) albo co 2–4 dni (7 osób) |
| Droga podania | Zastrzyk, najczęściej podskórny | — |
| Czas stosowania | 10 dni (40 osób) lub 20 dni (38 osób); podało go 121 z 184 osób | 10–20 dni (91 z 121 osób) |
Poniżej 0,5 mg przyjmowało 37 osób (od 0,1 mg), a powyżej 5 mg — 30 osób (w tym 29 po 10 mg, najwięcej 20 mg). Rozkład jest dwugarbny: skupia się przy około 1 mg i przy 5–10 mg, a część autorów pisze, że dawki 5–10 mg wywodzą się z protokołów dla epitalaminy, wyciągu z szyszynki, a nie dla syntetycznego epitalonu. Poza przedziałem 10–20 dni: dłużej 19 osób (do 39 tygodni), krócej 11 osób.
To relacje użytkowników, a nie zalecenie ani dawka zbadana klinicznie.
Profil bezpieczeństwa
W badaniu u pacjentów z barwnikowym zwyrodnieniem siatkówki żaden z leczonych epitalonem nie zgłosił działań niepożądanych (Araj i wsp., 2025). Autorzy tego przeglądu zaznaczają jednak, że w analizowanych pracach brakuje danych o bezpieczeństwie epitalonu, i wskazują potrzebę badań toksyczności krótko- i długoterminowej, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz interakcji z pokarmem i lekami. Brak zgłoszonych zdarzeń w takich badaniach nie dowodzi braku ryzyka. Nie ma danych o stosowaniu w ciąży, podczas karmienia piersią ani u dzieci.
U myszy SAMP-1 epitalon nie zmienił częstości nowotworów, a u SAMR-1 nie stwierdzono związku między epitalonem a nowotworzeniem (Anisimov i wsp., 2005). U szczurów z rakiem okrężnicy wywołanym DMH epitalon zmniejszył liczbę guzów (Anisimov i wsp., 2002). W badaniu na fibroblastach płucnych (Khavinson i wsp., 2004) komórki z epitalonem dzieliły się dłużej, co jest istotne, bo aktywacja telomerazy bywa kojarzona z proliferacją komórek nowotworowych.
Kierunki badań
Epitalon jest badany w kontekście dwóch procesów związanych ze starzeniem: skracania telomerów i zmian w funkcji szyszynki. Dotychczasowe dane pochodzą głównie z hodowli komórek i modeli zwierzęcych oraz z dwóch badań u ludzi, w większości od zespołu Khavinsona i współpracowników.
Przyszłe kierunki badań obejmują kontrolowane badania u ludzi, niezależne powtórzenie wyników w innych laboratoriach oraz badanie połączeń z innymi interwencjami geroprotekcyjnymi. Potrzebne są też dokładniejsze dane o dawkach i czasie podawania oraz pomiary długości telomerów u zwierząt i ludzi otrzymujących epitalon (np. metodą qPCR lub Flow-FISH).
Bibliografia
- Khavinson VKh, Bondarev IE, Butyugov AA. Epithalon peptide induces telomerase activity and telomere elongation in human somatic cells. Bulletin of Experimental Biology and Medicine. 2003;135(6):590–592. DOI: 10.1023/A:1025493705728
- Khavinson VKh, Bondarev IE, Butyugov AA, Smirnova TD. Peptide promotes overcoming of the division limit in human somatic cell. Bulletin of Experimental Biology and Medicine. 2004;137(5):503–506. DOI: 10.1023/B:BEBM.0000038164.49947.8c
- Araj SK, Brzezik J, Mądra-Gackowska K, Szeleszczuk Ł. Overview of Epitalon — highly bioactive pineal tetrapeptide with promising properties. International Journal of Molecular Sciences. 2025;26(6):2691. DOI: 10.3390/ijms26062691
- Khavinson VKh, Morozov VG. Peptides of pineal gland and thymus prolong human life. Neuroendocrinology Letters. 2003;24(3–4):233–240. PMID: 14523363
- Anisimov VN, Khavinson VKh. Peptide bioregulation of aging: results and prospects. Biogerontology. 2010;11(2):139–149. DOI: 10.1007/s10522-009-9249-8
- Khavinson VKh. Peptides and ageing. Neuroendocrinology Letters. 2002;23(Suppl 3):11–144. PMID: 12374906
- Anisimov VN, Khavinson VKh, Popovich IG, Zabezhinski MA. Inhibitory effect of peptide Epitalon on colon carcinogenesis induced by 1,2-dimethylhydrazine in rats. Cancer Letters. 2002;183(1):1–8. DOI: 10.1016/S0304-3835(02)00090-3
- Goncharova ND, Vengerin AA, Khavinson VKh, Lapin BA. Pineal peptides restore the age-related disturbances in hormonal functions of the pineal gland and the pancreas. Experimental Gerontology. 2005;40(1–2):51–57. DOI: 10.1016/j.exger.2004.10.004
- Anisimov VN, Popovich IG, Zabezhinskiĭ MA, Rozenfel'd SV, Khavinson VKh, Semenchenko AV, Iashin AI. Effect of epitalon and melatonin on life span and spontaneous carcinogenesis in senescence accelerated mice (SAM). Voprosy Onkologii. 2005;51(1):93–98. PMID: 15909815
Najczęstsze pytania
Czym jest epitalon i czym różni się od epitalaminy?
Epitalon to czteroaminokwasowy peptyd Ala-Glu-Asp-Gly. Epitalamina to wyciąg z szyszynki bydlęcej, na podstawie którego składu epitalon zsyntetyzowano. Epitalamina jest mieszaniną wielu związków, epitalon jedną cząsteczką o znanej budowie.
Czy epitalon wydłuża telomery?
W hodowlach ludzkich fibroblastów płodowych tak: pojawiła się aktywność telomerazy i telomery się wydłużyły, a komórki wykonały 10 dodatkowych podziałów. W tych źródłach nie ma pomiarów długości telomerów u ludzi przyjmujących epitalon.
Czy epitalon wydłuża życie?
W badaniu na szybko starzejących się myszach SAMP-1 epitalon wiązał się z dłuższym przeżyciem 10% najdłużej żyjących zwierząt. Przegląd Khavinsona z 2002 r. wspomina też o wydłużeniu życia myszy i muszek owocowych. Ogólny przegląd peptydów bioregulatorowych mówi o wydłużeniu średniej długości życia gryzoni o 20–40%, ale dotyczy ono kilku preparatów, a nie samego epitalonu.
Czy epitalon wpływa na melatoninę?
Tak, w badaniach na zwierzętach i w jednym badaniu u ludzi. U starych makaków rezus nocne stężenie melatoniny w osoczu po epitalonie wzrosło, a u młodych się nie zmieniło; stare makaki miały też niższe podstawowe stężenie glukozy i insuliny. U 75 kobiet przyjmujących epitalon podjęzykowo przez 20 dni wydalanie metabolitu melatoniny z moczem było 1,6 raza większe niż w grupie placebo.
Czy epitalon badano u ludzi?
Tak, w dwóch badaniach opisanych w przeglądzie z 2025 r. U 162 pacjentów z barwnikowym zwyrodnieniem siatkówki po 10 dniach wstrzyknięć okołogałkowych ostrość wzroku wzrosła średnio o 0,15–0,20, a u 75 kobiet przyjmujących epitalon podjęzykowo wzrosło wydalanie metabolitu melatoniny. Najdłuższa obserwacja, 266 starszych osób przez 6–8 lat, dotyczyła epitalaminy, wyciągu z szyszynki, a nie epitalonu: śmiertelność w grupie z epitalaminą była 1,6–1,8 raza niższa niż w kontroli.
Co wiadomo o bezpieczeństwie?
W badaniu u pacjentów z barwnikowym zwyrodnieniem siatkówki nikt z leczonych epitalonem nie zgłosił działań niepożądanych. Autorzy przeglądu z 2025 r. zaznaczają jednak, że w analizowanych przez nich pracach brakuje danych o bezpieczeństwie, w tym o toksyczności krótko- i długoterminowej. U myszy SAMP-1 epitalon nie zmienił częstości nowotworów, a u szczurów z rakiem okrężnicy wywołanym chemicznie zmniejszył liczbę guzów. Nie ma danych o stosowaniu w ciąży, podczas karmienia piersią ani u dzieci.