Jak przechowywać peptydy: proszek w fiolce, gotowy roztwór i peny

Odpowiedzi są zaskakująco konkretne, bo podają je ulotki leków peptydowych. Pen z semaglutydem po pierwszym użyciu nie musi już stać w lodówce: przez kilka tygodni wystarczy mu temperatura poniżej 30 °C [1].

Pen to wstrzykiwacz w kształcie długopisu z gotowym roztworem, a dwa leki w proszku, o których piszemy, to cetroreliks i tesamorelina.

Dlaczego peptydy często są w proszku?

Liofilizat to proszek, który powstaje, gdy roztwór się zamraża, a potem suszy. Ten proces nazywa się liofilizacją. Leki białkowe w roztworze są mało trwałe, więc żeby mogły dłużej poleżeć na półce, często trzeba je wysuszyć. Liofilizacja to najczęstszy sposób [2].

Dobrze to widać na dwóch lekach peptydowych w proszku. Fiolkę z peptydem cetroreliksem (Cetrotide) trzyma się w lodówce w 2–8 °C, z dala od zamrażalnika i w oryginalnym opakowaniu. Zamkniętą fiolkę można jednak trzymać do 3 miesięcy w temperaturze pokojowej, nie wyższej niż 30 °C [3]. Fiolki z tesamoreliną (Egrifta SV) w ogóle nie potrzebują lodówki. Przechowuje się je w temperaturze 20–25 °C, w oryginalnym pudełku, które chroni je przed światłem [6].

Inaczej jest po rozpuszczeniu proszku. Etykiety obu leków każą zużyć roztwór od razu, a etykieta tesamoreliny dodaje, żeby nie wkładać go do lodówki ani zamrażarki [3, 6]. Proszek służy więc do przechowywania, a roztwór do użycia. Jeśli etykieta twojej fiolki podaje inne zasady, trzymaj się etykiety.

Gotowy roztwór w penie: lodówka do pierwszego użycia

Peny z semaglutydem, liraglutydem i tirzepatydem zawierają gotowy roztwór. Dopóki nie zaczniesz ich używać, trzymaj je w lodówce, w 2–8 °C, i nie zamrażaj [1, 4, 5]. Ulotki zwracają też uwagę, żeby nie stały przy elemencie chłodzącym lodówki [1, 4].

Po pierwszym użyciu zasady się luzują. Pen możesz trzymać w lodówce albo w temperaturze pokojowej poniżej 30 °C, ale tylko przez określony czas:

Peny jednodawkowe mają inną regułę, bo nie ma w nich „pierwszego użycia”. Taki pen z semaglutydem może leżeć poza lodówką najwyżej 28 dni w temperaturze do 30 °C [7]. Przy tirzepatydzie jednodawkowy pen albo fiolka mogą spędzić poza lodówką łącznie najwyżej 21 dni w temperaturze poniżej 30 °C [5]. Po tym czasie trzeba je wyrzucić, nawet jeśli wyglądają dobrze [5, 7].

Co szkodzi peptydom: mróz, upał i światło

Mróz. Ulotki penów z semaglutydem, liraglutydem i tirzepatydem oraz ulotka cetroreliksu mówią jednoznacznie: nie zamrażać [1, 3, 4, 5]. Jeśli pen albo fiolka były zamrożone, nie używaj ich, nawet po rozmrożeniu [1, 5].

Upał. Ulotki wyznaczają granicę na 30 °C [1, 4, 5]. Tesamorelina w proszku może chwilowo znieść 15–30 °C, ale na co dzień trzyma się ją w 20–25 °C [6]. W upalny dzień nie zostawiaj więc peptydu w samochodzie ani na nasłonecznionym parapecie.

Światło. Pen z semaglutydem albo liraglutydem trzymaj z nałożoną nasadką, gdy go nie używasz [1, 4]. Jednodawkowe peny i fiolki z tirzepatydem oraz fiolki z cetroreliksem i tesamoreliną trzymaj w oryginalnym opakowaniu, bo to ono chroni je przed światłem [3, 5, 6].

W podróży

Dzięki tym zasadom na krótki wyjazd nie potrzebujesz lodówki turystycznej, jeśli zmieścisz się w limitach z ulotki. Pen z semaglutydem, którego już używasz, możesz zabrać na kilka tygodni, o ile temperatura pozostaje poniżej 30 °C [1]. Przy jednodawkowym penie z tirzepatydem dni wyjazdu wliczają się do łącznego czasu poza lodówką [5]. Zapisz sobie datę wyjęcia z lodówki albo pierwszego użycia, bo od niej liczy się czas podany w ulotce.

Co z bezpieczeństwem?

Przed każdym zastrzykiem popatrz na roztwór. Semaglutyd i liraglutyd mają być przezroczyste i bezbarwne albo prawie bezbarwne [1, 4], a tirzepatyd przezroczysty, od bezbarwnego do jasnożółtego [5]. Jeśli roztwór jest mętny, zmienił kolor albo widać w nim drobinki, nie używaj go [1, 5]. Przy proszku też patrz na wygląd: ulotka cetroreliksu każe odłożyć fiolkę, jeśli biały proszek zmienił wygląd, a gotowy roztwór ma być przejrzysty i bez cząstek [3].

Nie używaj też penu ani fiolki, które były zamrożone, nawet po rozmrożeniu [1, 5]. To samo dotyczy leku, któremu minął czas od pierwszego użycia, czas poza lodówką podany w ulotce albo termin ważności z etykiety [1, 5, 7].