W skrócie
Tesamorelina to syntetyczna odmiana hormonu GHRH, którym podwzgórze w mózgu daje przysadce sygnał do wydzielania hormonu wzrostu. Pod nazwą Egrifta stosuje się ją u dorosłych z HIV i nadmiarem tłuszczu na brzuchu, a badano ją też w stłuszczeniu wątroby, w otyłości brzusznej bez HIV i w pracy mózgu u starszych osób. W badaniu u 412 osób z HIV tłuszcz trzewny zmniejszył się po 26 tygodniach o 15,2%, a na placebo wzrósł o 5,0%.
Co to jest
Tesamorelinę rozwijała firma Theratechnologies. Cząsteczka to pełny łańcuch 44 aminokwasów ludzkiego GHRH (hormonu uwalniającego hormon wzrostu). Na jego początku dołączono krótki fragment kwasu tłuszczowego, tzw. grupę heksenoilową. Tesamorelina działa na przysadkę mózgową, a przez wydzielany hormon wzrostu na tkankę tłuszczową, wątrobę i mięśnie. Wstrzykuje się ją podskórnie w brzuch raz dziennie.
Jak działa
Tesamorelina pobudza w przysadce ten sam receptor co naturalny GHRH. Organizm wydziela wtedy więcej własnego hormonu wzrostu, nadal w naturalnych wyrzutach, czyli pulsach. U 13 zdrowych mężczyzn po 2 tygodniach wzrosło nocne wydzielanie hormonu wzrostu, a stężenie IGF-1, czynnika wzrostu wytwarzanego m.in. w wątrobie, zwiększyło się o 181 µg/l. Hormon wzrostu nasila rozkład tłuszczu i w badaniach ubywało przede wszystkim tłuszczu trzewnego, czyli tego, który otacza narządy w jamie brzusznej.
W jakim kierunku się go bada
- Nadmiar tłuszczu trzewnego u osób z HIV
- Stłuszczenie wątroby (MASLD)
- Otyłość brzuszna u osób bez HIV
- Funkcje poznawcze u starszych dorosłych
Dawkowanie
- Dawka
- 2 mgobecne postacie leku: 1,4 lub 1,28 mg
- Zakres
- 1–2 mg
- Częstotliwość
- 1× dziennie
- Cykl
- 26–52 tygodnie
Co pokazały badania
- Badania u ludzi
U 412 dorosłych z HIV i nadmiarem tłuszczu brzusznego dawka 2 mg dziennie zmniejszyła po 26 tygodniach tłuszcz trzewny o 15,2%, a w grupie placebo wzrósł on o 5,0%. Triglicerydy spadły o 50 mg/dl, a na placebo wzrosły o 9 mg/dl. [1]
- Badania u ludzi
W łącznej analizie dwóch badań III fazy (806 osób z HIV) u osób leczonych przez cały rok tłuszcz trzewny był po 52 tygodniach mniejszy o 17,5% niż na początku, a obwód talii o 3,4 cm. [3]
- Badania u ludzi
U 61 osób z HIV i stłuszczeniem wątroby zawartość tłuszczu w wątrobie spadła po 12 miesiącach o 4,1 punktu procentowego bardziej niż na placebo. Po roku wynik poniżej progu stłuszczenia (5%) miało 35% leczonych i 4% osób na placebo. [9]
- Badania u ludzi
U 60 osób z otyłością brzuszną bez HIV i obniżonym wydzielaniem hormonu wzrostu tłuszcz trzewny zmalał po 12 miesiącach o 16 cm², a na placebo wzrósł o 19 cm². W porównaniu z placebo spadły też triglicerydy, CRP (wskaźnik stanu zapalnego) i grubość ściany tętnic szyjnych. [11]
- Badania u ludzi
U 152 osób w wieku 55–87 lat, zdrowych lub z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi, 1 mg dziennie przez 20 tygodni poprawił wyniki testów poznawczych w porównaniu z placebo. Najwyraźniej poprawiły się funkcje wykonawcze, czyli zdolność planowania i kontrolowania własnych działań. [13]
- Badania u ludzi
W metaanalizie pięciu badań z losowym przydziałem u osób z HIV (2026) tesamorelina zmniejszała względem placebo tłuszcz trzewny średnio o 27,7 cm² i tłuszcz w wątrobie o 4,28 punktu procentowego, a masę beztłuszczową zwiększała o 1,42 kg. [17]
- Badania u ludzi
U osób z HIV, którym tłuszcz trzewny zmalał co najmniej o 8%, po 26 tygodniach wzrosła w porównaniu z placebo gęstość mięśni tułowia, co oznacza mniej tłuszczu w mięśniach, i powierzchnia ich beztłuszczowej części. [6]
Dla dociekliwych: pełny przegląd naukowy z mechanizmami, szczegółami badań i bibliografią.
Wprowadzenie
Tesamorelina (Egrifta) to syntetyczny analog hormonu uwalniającego hormon wzrostu (GHRH, growth hormone-releasing hormone). Pobudza przysadkę do wydzielania własnego hormonu wzrostu (GH) i zachowuje jego pulsacyjny rytm [12]. Lek jest wskazany do zmniejszania nadmiaru tłuszczu brzusznego u dorosłych z HIV i lipodystrofią [21].
U osób z HIV nadmiar tkanki tłuszczowej trzewnej (VAT, visceral adipose tissue) wiąże się z zaburzeniami metabolicznymi i odkładaniem tłuszczu poza tkanką tłuszczową, m.in. w wątrobie [8]. W tej grupie choroby związane z wiekiem pojawiają się wcześniej: częstość współistnienia kilku takich chorób u 41–50-latków z HIV odpowiadała tej obserwowanej u o 10 lat starszych osób z populacji ogólnej [20]. Tesamorelina zmniejsza właśnie tę frakcję tłuszczu, a w kolejnych badaniach także tłuszcz w wątrobie [8, 9].
Kluczowe ustalenia
- W dwóch badaniach III fazy (łącznie 806 osób z HIV) tesamorelina 2 mg dziennie zmniejszyła po 26 tygodniach VAT o 15,4% względem placebo, bez istotnej zmiany tkanki podskórnej brzucha [3]
- U osób kontynuujących leczenie przez 52 tygodnie VAT był mniejszy o 17,5%, a obwód talii o 3,4 cm niż na początku [3]
- U osób z HIV i stłuszczeniem wątroby frakcja tłuszczu w wątrobie spadła po 12 miesiącach o 4,1 punktu procentowego bardziej niż na placebo [9]
- U osób z otyłością brzuszną bez HIV tesamorelina zmniejszyła VAT, triglicerydy, CRP i grubość kompleksu błona wewnętrzna-środkowa tętnic szyjnych (cIMT) [11]
- U starszych dorosłych, zdrowych i z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi, 20 tygodni leczenia (1 mg dziennie) poprawiło funkcje wykonawcze w porównaniu z placebo [13]
Mechanizm działania
Budowa i farmakokinetyka
Tesamorelina składa się z pełnej, 44-aminokwasowej sekwencji ludzkiego GHRH, do której przy N-końcowej tyrozynie dołączono grupę heksenoilową (łańcuch C6 z wiązaniem podwójnym w pozycji 3) [21]. In vitro wiąże i pobudza ludzkie receptory GHRH z podobną siłą jak hormon endogenny [21].
Po wstrzyknięciu podskórnym peptyd szybko się wchłania: po dawce 2 mg mediana czasu do stężenia maksymalnego wynosi 0,15 h, a biodostępność bezwzględna jest mniejsza niż 4% [21]. Średni okres półtrwania w fazie eliminacji u zdrowych osób wynosi 8 minut po dawce 1,4 mg (Egrifta SV) i 11 minut po dawce 1,28 mg (Egrifta WR) [21]. Mimo tak krótkiego czasu obecności peptydu we krwi podawanie raz na dobę wystarcza do zwiększenia wydzielania GH i stężenia IGF-1 [12].
Oś somatotropowa i pulsacyjne wydzielanie GH
W badaniu u 13 zdrowych mężczyzn tesamorelina 2 mg raz dziennie przez 2 tygodnie zwiększyła średnie nocne stężenie GH (+0,5 µg/l), powierzchnię wyrzutów GH i wydzielanie podstawowe, a stężenie IGF-1 wzrosło o 181 µg/l [12]. Glikemia na czczo i wychwyt glukozy zależny od insuliny, mierzony klamrą metaboliczną, nie zmieniły się istotnie [12]. W badaniach klinicznych nie obserwowano klinicznie istotnych zmian innych hormonów przysadki (TSH, LH, ACTH, prolaktyny) [21].
Wpływ na tkankę tłuszczową
GH działa lipolitycznie i anabolicznie; część jego efektów pośredniczy IGF-1 wytwarzany w wątrobie i tkankach obwodowych [21]. W badaniach klinicznych tesamorelina zmniejszała przede wszystkim VAT, a podskórna tkanka tłuszczowa brzucha nie zmieniała się istotnie (-2 wobec +2 cm² na placebo) [3].
Tesamorelina poprawia też jakość tłuszczu. U 193 osób z HIV, które odpowiedziały na leczenie (spadek VAT co najmniej o 8%), i 148 osób na placebo gęstość VAT w tomografii komputerowej wzrosła po 26 tygodniach o 6,2 HU (placebo: +0,3 HU), a gęstość tkanki podskórnej o 4,0 HU (placebo: +0,3 HU; p < 0,0001 dla obu) [5]. Większa gęstość oznacza mniejsze, lepiej funkcjonujące adipocyty, a efekt utrzymywał się po uwzględnieniu zmian ilości tłuszczu [5].
W tej samej grupie wzrosła w porównaniu z placebo gęstość czterech grup mięśni tułowia (o 1,56–4,86 HU) oraz powierzchnia ich beztłuszczowej części (o 0,64–1,08 cm²), co wskazuje na mniejsze otłuszczenie mięśni [6].
Markery zapalne i fibrynolizy
W badaniu z udziałem 410 osób z HIV (273 na tesamorelinie, 137 na placebo) stężenie tkankowego aktywatora plazminogenu (tPA) spadło po 26 tygodniach bardziej niż na placebo (-2,2 wobec -1,6 ng/ml) [7]. U leczonych zmiany adiponektyny, PAI-1 i tPA korelowały ze zmianą VAT, także po uwzględnieniu zmian IGF-1 [7].
Przegląd badań klinicznych
Badania rejestracyjne w lipodystrofii związanej z HIV
Podstawą dowodową są dwa wieloośrodkowe, podwójnie zaślepione badania III fazy u dorosłych z HIV leczonych przeciwretrowirusowo i z nadmiarem tłuszczu brzusznego. Uczestników przydzielano w stosunku 2:1 do tesamoreliny 2 mg s.c. raz dziennie lub placebo na 26 tygodni. Następnie leczonych tesamoreliną ponownie losowano do kontynuacji lub placebo na kolejne 26 tygodni, a osoby z grupy placebo przechodziły na tesamorelinę [1, 2, 3].
| Badanie | n | VAT po 26 tyg. (tesamorelina vs placebo) | Inne wyniki |
|---|---|---|---|
| Falutz 2007 [1] | 412 | -15,2% vs +5,0% | Triglicerydy -50 vs +9 mg/dl; IGF-1 +81% vs -5% |
| Falutz 2010, JAIDS [2] | 404 | -10,9% (-21 cm²) vs -0,6% (-1 cm²) | Mniej tłuszczu tułowia, mniejszy obwód talii i stosunek talii do bioder |
| Analiza łączna [3] | 806 | -24 vs +2 cm² (efekt leczenia -15,4%) | Triglicerydy -37 vs +6 mg/dl; cholesterol całkowity/HDL -0,18 vs +0,18 |
W analizie łącznej u osób leczonych przez 52 tygodnie spadek VAT (-35 cm², czyli -17,5%), obwodu talii (-3,4 cm) i triglicerydów (-48 mg/dl) utrzymywał się względem stanu wyjściowego [3]. Tesamorelina poprawiła też postrzeganie własnego ciała: zmalał dyskomfort związany z wyglądem brzucha, a poprawiła się ocena jego profilu przez pacjentów i lekarzy [3]. Po przejściu z tesamoreliny na placebo uzyskany spadek VAT szybko się cofał [2].
Za klinicznie istotną odpowiedź przyjęto z góry spadek VAT co najmniej o 8%; osiągnęło go około 70% leczonych [4, 5].
Enzymy wątrobowe
Wśród leczonych tesamoreliną uczestników badań III fazy z wyjściowo podwyższonymi aminotransferazami (ALT lub AST powyżej 30 U/l) osoby z odpowiedzią VAT miały po 26 tygodniach większy spadek ALT niż osoby bez odpowiedzi (-8,9 wobec +1,4 U/l; p = 0,004) i AST (-3,8 wobec +0,4 U/l; p = 0,04) [4]. Poprawa utrzymywała się do 52. tygodnia, także u osób przestawionych na placebo [4].
Tłuszcz w wątrobie i MASLD
W badaniu opublikowanym w JAMA (50 osób z HIV i nagromadzeniem tłuszczu brzusznego; 28 na tesamorelinie 2 mg, 22 na placebo; 6 miesięcy) VAT zmienił się o -34 cm² wobec +8 cm² na placebo (efekt leczenia -42 cm²; p = 0,005) [8]. Mediana zmiany zawartości tłuszczu w wątrobie w spektroskopii MR wyniosła -2,0% wobec +0,9% (p = 0,003), co daje efekt netto -2,9 punktu procentowego stosunku lipidów do wody [8].
W wieloośrodkowym badaniu z Lancet HIV 61 osób z HIV i stłuszczeniem wątroby (frakcja tłuszczu w wątrobie co najmniej 5%) losowo przydzielono do tesamoreliny 2 mg dziennie lub placebo na 12 miesięcy [9]. Frakcja tłuszczu w wątrobie spadła o 4,1 punktu procentowego bardziej niż na placebo (95% CI od -7,6 do -0,7; p = 0,018), co odpowiada względnemu spadkowi o 37% [9]. Po 12 miesiącach frakcję poniżej 5% miało 35% osób na tesamorelinie i 4% na placebo (p = 0,0069) [9]. Glikemia na czczo i HbA1c nie różniły się między grupami [9].
Osoby leczone inhibitorami integrazy
Russo i wsp. (2024) przeanalizowali 38 uczestników tego badania, którzy od początku przyjmowali schematy oparte na inhibitorach integrazy (INSTI); 12 miesięcy ukończyło 15 osób na tesamorelinie i 16 na placebo [10]:
- VAT: mediana -25 cm² wobec +14 cm² na placebo (p = 0,001)
- Frakcja tłuszczu w wątrobie: -4,2% wobec -0,5% (p = 0,01)
- Stosunek tłuszczu tułowia do tłuszczu kończyn: -0,1 wobec 0,0 (p = 0,03)
- Działania niepożądane, w tym hiperglikemia, występowały z podobną częstością w obu grupach [10]
Otyłość brzuszna bez HIV
Makimura i wsp. (2012) objęli badaniem 60 osób z otyłością brzuszną bez HIV i obniżonym wydzielaniem GH, którym przez 12 miesięcy podawano tesamorelinę 2 mg dziennie lub placebo [11]. VAT zmienił się o -16 cm² wobec +19 cm² (efekt leczenia -35 cm²; p = 0,003). W porównaniu z placebo spadły cIMT (efekt -0,04 mm; p = 0,02), log CRP (p = 0,04) i triglicerydy (efekt -37 mg/dl; p = 0,02), a IGF-1 wzrósł (efekt leczenia +92 µg/l) [11]. Tkanka podskórna, glikemia na czczo i po 2 godzinach oraz HbA1c nie zmieniły się istotnie [11].
Metaanalizy
Metaanaliza pięciu badań z randomizacją (Badran i wsp., 2026) wykazała, że u osób z lipodystrofią związaną z HIV tesamorelina względem placebo zmniejszała VAT (różnica średnich -27,71 cm²), tłuszcz tułowia (-1,18 kg), frakcję tłuszczu w wątrobie (-4,28%) i obwód talii (-1,61 cm), a zwiększała masę beztłuszczową (+1,42 kg) [17]. BMI i tkanka podskórna nie zmieniały się istotnie, a autorzy nie stwierdzili zaburzeń gospodarki glukozowej [17].
Funkcje poznawcze
W randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu Baker i wsp. (2012) 152 osoby w wieku 55–87 lat (66 z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi, MCI) wstrzykiwały sobie tesamorelinę 1 mg lub placebo 30 minut przed snem przez 20 tygodni [13]. W analizie zgodnej z zamiarem leczenia tesamorelina korzystnie wpłynęła na funkcje poznawcze (p = 0,03), podobnie u osób z MCI i u zdrowych [13]. Najsilniej poprawiły się funkcje wykonawcze (p = 0,005); w pamięci słownej widoczny był trend w tym samym kierunku (p = 0,08) [13]. IGF-1 wzrósł o 117%, pozostając w zakresie fizjologicznym, a odsetek tkanki tłuszczowej w ciele zmalał o 7,4% [13] (omówienie: [15]).
W podbadaniu z użyciem spektroskopii MR (30 osób) po 20 tygodniach wzrosło stężenie kwasu γ-aminomasłowego (GABA) we wszystkich trzech badanych obszarach mózgu, stężenie NAAG w grzbietowo-bocznej korze czołowej, a stężenie mio-inozytolu w tylnej części zakrętu obręczy spadło [14]. W otwartym badaniu u 73 osób z HIV i otyłością brzuszną tesamorelina zmniejszyła obwód talii o 2,7 cm bardziej niż standardowa opieka, a różnica w wynikach testów poznawczych między grupami nie była istotna [16].
Dawkowanie i protokoły
Schematy z badań i informacji o leku
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Dawka w badaniach III fazy | 2 mg s.c. raz dziennie (starsza postać 1 mg/fiolkę) [1, 2, 21] |
| Egrifta SV (2 mg/fiolkę) | 1,4 mg (0,35 ml roztworu) s.c. raz dziennie [21] |
| Egrifta WR (11,6 mg/fiolkę) | 1,28 mg s.c. raz dziennie; fiolka po rozpuszczeniu wystarcza na 7 dni [21] |
| Badania funkcji poznawczych | 1 mg s.c. raz dziennie, 30 minut przed snem, 20 tygodni [13] |
| Miejsce wstrzyknięcia | Brzuch, z rotacją miejsc; nie w blizny, siniaki ani pępek [21] |
| Ocena odpowiedzi | Pomiar VAT po 26 tygodniach; odpowiedź = spadek VAT co najmniej o 8% [4, 5] |
W badaniach III fazy tesamorelinę podawano przez 26 tygodni, z kontynuacją do 52 tygodni [1, 2, 3], a w badaniach u osób ze stłuszczeniem wątroby i z otyłością brzuszną bez HIV przez 12 miesięcy [9, 11]. Postacie Egrifta SV i Egrifta WR różnią się dawką, liczbą fiolek potrzebnych do przygotowania dawki i sposobem rozpuszczania, dlatego nie można ich stosować zamiennie [21]. Przy utrzymującym się wysokim IGF-1 albo pogorszeniu tolerancji glukozy informacja o leku zaleca rozważyć przerwanie leczenia, zwłaszcza gdy spadek VAT jest niewielki [21].
Kontrola w trakcie leczenia
Informacja o leku zatwierdzona przez FDA zaleca oznaczenie glukozy przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia oraz okresową kontrolę IGF-1 [21].
Profil bezpieczeństwa
Tesamorelina była w badaniach na ogół dobrze tolerowana [3]. Najczęstsze działania niepożądane (powyżej 5%) to bóle stawów, zaczerwienienie i świąd w miejscu wstrzyknięcia, ból kończyn, obrzęki obwodowe i bóle mięśni [21]. Reakcje w miejscu wstrzyknięcia ogranicza zmienianie miejsca iniekcji w obrębie brzucha [21]. Tesamoreliny nie stosuje się w ciąży [21].
Perspektywy
Tesamorelinę rozwijano w wielu kierunkach, m.in. w zaburzeniach podtrzymania snu, rekonwalescencji po złamaniu bliższego końca kości udowej, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc i łagodnych zaburzeniach poznawczych [19]. Dziś najwięcej danych spoza lipodystrofii dotyczy stłuszczenia wątroby [9, 10] i otyłości brzusznej u osób bez HIV [11].
Kolejnym kierunkiem jest sprawność fizyczna. W badaniu TRIUMPH 100 starszych, prowadzących siedzący tryb życia osób z HIV (50–80 lat), z otyłością brzuszną, z zespołem kruchości lub zagrożonych nim, otrzyma tesamorelinę lub placebo jako uzupełnienie 24-tygodniowego programu ćwiczeń w domu [18]. Badacze ocenią sprawność fizyczną, zawartość i jakość mięśni oraz czynność mitochondriów [18].
Bibliografia
-
Falutz J, et al. Metabolic effects of a growth hormone-releasing factor in patients with HIV. N Engl J Med. 2007;357(23):2359-70. DOI: 10.1056/NEJMoa072375
-
Falutz J, et al. Effects of tesamorelin, a growth hormone-releasing factor, in HIV-infected patients with abdominal fat accumulation: a randomized placebo-controlled trial with a safety extension. J Acquir Immune Defic Syndr. 2010;53(3):311-22. DOI: 10.1097/QAI.0b013e3181cbdaff
-
Falutz J, et al. Effects of tesamorelin (TH9507), a growth hormone-releasing factor analog, in human immunodeficiency virus-infected patients with excess abdominal fat: a pooled analysis of two multicenter, double-blind, placebo-controlled, phase 3 trials with safety extension data. J Clin Endocrinol Metab. 2010;95(9):4291-304. DOI: 10.1210/jc.2010-0490
-
Fourman LT, et al. Visceral fat reduction with tesamorelin is associated with improved liver enzymes in HIV. AIDS. 2017;31(16):2253-2259. DOI: 10.1097/QAD.0000000000001614
-
Lake JE, et al. Tesamorelin improves fat quality independent of changes in fat quantity. AIDS. 2021;35(9):1395-1402. DOI: 10.1097/QAD.0000000000002897
-
Adrian S, et al. The growth hormone releasing hormone analogue, tesamorelin, decreases muscle fat and increases muscle area in adults with HIV. J Frailty Aging. 2019;8(3):154-159. DOI: 10.14283/jfa.2018.45
-
Stanley TL, et al. Effects of tesamorelin on inflammatory markers in HIV patients with excess abdominal fat: relationship with visceral adipose reduction. AIDS. 2011;25(10):1281-8. DOI: 10.1097/QAD.0b013e328347f3f1
-
Stanley TL, et al. Effect of tesamorelin on visceral fat and liver fat in HIV-infected patients with abdominal fat accumulation: a randomized clinical trial. JAMA. 2014;312(4):380-9. DOI: 10.1001/jama.2014.8334
-
Stanley TL, et al. Effects of tesamorelin on non-alcoholic fatty liver disease in HIV: a randomised, double-blind, multicentre trial. Lancet HIV. 2019;6(12):e821-e830. DOI: 10.1016/S2352-3018(19)30338-8
-
Russo SC, et al. Efficacy and safety of tesamorelin in people with HIV on integrase inhibitors. AIDS. 2024;38(12):1758-1764. DOI: 10.1097/QAD.0000000000003965
-
Makimura H, et al. Metabolic effects of a growth hormone-releasing factor in obese subjects with reduced growth hormone secretion: a randomized controlled trial. J Clin Endocrinol Metab. 2012;97(12):4769-79. DOI: 10.1210/jc.2012-2794
-
Stanley TL, et al. Effects of a growth hormone-releasing hormone analog on endogenous GH pulsatility and insulin sensitivity in healthy men. J Clin Endocrinol Metab. 2011;96(1):150-8. DOI: 10.1210/jc.2010-1587
-
Baker LD, et al. Effects of growth hormone-releasing hormone on cognitive function in adults with mild cognitive impairment and healthy older adults: results of a controlled trial. Arch Neurol. 2012;69(11):1420-9. DOI: 10.1001/archneurol.2012.1970
-
Friedman SD, et al. Growth hormone-releasing hormone effects on brain γ-aminobutyric acid levels in mild cognitive impairment and healthy aging. JAMA Neurol. 2013;70(7):883-90. DOI: 10.1001/jamaneurol.2013.1425
-
McLarnon A. Neuroendocrinology: Tesamorelin can improve cognitive function. Nat Rev Endocrinol. 2012;8(10):568. DOI: 10.1038/nrendo.2012.151
-
Ellis RJ, et al. Effects of tesamorelin on neurocognitive impairment in persons with HIV and abdominal obesity. J Infect Dis. 2025;231(5):1230-1238. DOI: 10.1093/infdis/jiaf012
-
Badran AS, et al. Body composition, hepatic fat, metabolic, and safety outcomes of tesamorelin, a GHRH analogue, in HIV-associated lipodystrophy: a meta-analysis of randomized controlled trials. Obes Res Clin Pract. 2026;20(1):2-12. DOI: 10.1016/j.orcp.2026.01.002
-
Erlandson KM, et al. Tesamorelin as an Adjunct to Exercise for Improving Physical Function in HIV (TRIUMPH): a clinical trial protocol. BMJ Open. 2026;16(7):e120740. DOI: 10.1136/bmjopen-2026-120740
-
Tomlinson B. Drug evaluation: tesamorelin, a synthetic human growth hormone releasing factor. Curr Opin Investig Drugs. 2006;7(10):936-45. PMID: 17086939
-
Guaraldi G, et al. Premature age-related comorbidities among HIV-infected persons compared with the general population. Clin Infect Dis. 2011;53(11):1120-6. DOI: 10.1093/cid/cir627
-
Theratechnologies Inc. EGRIFTA SV (tesamorelin) for injection, 2 mg/vial; EGRIFTA WR (tesamorelin) for injection, 11.6 mg/vial — Prescribing Information (FDA, rewizje 03/2024 i 03/2025; DailyMed, wersje z 29 lipca 2026). Dostęp: 24 września 2026.
Najczęstsze pytania
Do czego stosuje się tesamorelinę?
Do zmniejszania nadmiaru tłuszczu na brzuchu u dorosłych z HIV i lipodystrofią, czyli zaburzonym rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej. W badaniach sprawdzano ją też u osób z otyłością brzuszną bez HIV, w stłuszczeniu wątroby i w funkcjach poznawczych u starszych dorosłych.
Czy tesamorelina odchudza?
Masy ciała wyraźnie nie obniża. Zmniejsza przede wszystkim tłuszcz trzewny wokół narządów: w metaanalizie badań u osób z HIV z 2026 roku ubyło go średnio 27,7 cm² więcej niż na placebo, a BMI i tłuszcz podskórny nie zmieniły się istotnie. Masa beztłuszczowa wzrosła przy tym o 1,42 kg więcej niż na placebo.
Czym tesamorelina różni się od przyjmowania hormonu wzrostu?
Tesamorelina pobudza przysadkę do wydzielania własnego hormonu wzrostu, więc zachowany zostaje jego naturalny, pulsacyjny rytm. U zdrowych mężczyzn po 2 tygodniach wzrosły zarówno wyrzuty hormonu wzrostu, jak i jego wydzielanie podstawowe.
Jak szybko widać efekty tesamoreliny?
Stężenie hormonu wzrostu i IGF-1 rośnie już w ciągu 2 tygodni. Spadek tłuszczu trzewnego oceniano w badaniach po 26 tygodniach, a przy dalszym stosowaniu efekt utrzymywał się do 52. tygodnia (17,5% mniej tłuszczu trzewnego niż na początku).
Czy tesamorelina pomaga przy stłuszczeniu wątroby?
U osób z HIV tak. W badaniu z udziałem 61 osób ze stłuszczeniem wątroby zawartość tłuszczu w wątrobie spadła po roku o 4,1 punktu procentowego bardziej niż na placebo. Wynik poniżej progu stłuszczenia (5%) miało wtedy 35% leczonych i 4% osób na placebo. Wcześniejsze, mniejsze badanie pokazało podobny kierunek już po 6 miesiącach.
Co wiadomo o bezpieczeństwie tesamoreliny?
W badaniach była na ogół dobrze tolerowana. Najczęściej zgłaszano bóle stawów i mięśni, obrzęki oraz zaczerwienienie lub swędzenie w miejscu wkłucia. Reakcji w miejscu wkłucia jest mniej, gdy za każdym razem wstrzykuje się w inne miejsce na brzuchu. W ciąży tesamoreliny się nie stosuje.