W skrócie
Semaglutyd to peptyd, który naśladuje hormon GLP-1 wydzielany przez jelita po posiłku. Pod nazwami Ozempic, Wegovy i Rybelsus stosuje się go w cukrzycy typu 2 i w leczeniu otyłości, a badano go też w chorobach serca, nerek i wątroby. W badaniu STEP 1 dorośli z otyłością lub nadwagą stracili po 68 tygodniach średnio 14,9% masy ciała, wobec 2,4% na placebo.
Co to jest
Semaglutyd opracowała firma Novo Nordisk na wzór ludzkiego GLP-1 (glukagonopodobnego peptydu 1). Naturalny hormon szybko rozkładają enzymy, więc działa bardzo krótko. W semaglutydzie zmieniono dwa aminokwasy i dołączono kwas tłuszczowy, który wiąże cząsteczkę z albuminą, białkiem krwi. Dzięki temu lek utrzymuje się w organizmie około tygodnia i wystarcza jeden zastrzyk podskórny na tydzień. Wersję w tabletkach przyjmuje się raz dziennie.
Jak działa
Semaglutyd pobudza ten sam receptor co naturalny GLP-1. U osób z cukrzycą typu 2 po 12 tygodniach wczesne wydzielanie insuliny po podaniu glukozy było około trzy razy większe niż w grupie placebo, a poziom glukagonu, hormonu podnoszącego cukier we krwi, spadł. U osób z otyłością lek zmniejszał głód i zachcianki. Po 20 tygodniach uczestnicy zjadali przy posiłku, na którym mogli jeść do woli, o 35% mniej energii niż grupa placebo.
W jakim kierunku się go bada
- Cukrzyca typu 2
- Otyłość i nadwaga
- Choroby serca i naczyń
- Choroby nerek i stłuszczeniowe zapalenie wątroby (MASH)
Dawkowanie
- Dawka
- 2,4 mgzwiększana stopniowo od 0,25 mg
- Zakres
- 1–2,4 mg
- Częstotliwość
- 1× w tygodniu
- Cykl
- 68–104 tygodnie
Co pokazały badania
- Badania u ludzi
U dorosłych z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy dawka 2,4 mg obniżyła masę ciała po 68 tygodniach średnio o 14,9%, wobec 2,4% na placebo. Co najmniej 15% masy ciała straciła co druga osoba (50,5%). [2]
- Badania u ludzi
U dorosłych z otyłością (BMI co najmniej 30) bez cukrzycy dawka 7,2 mg obniżyła masę ciała po 72 tygodniach średnio o 18,7%, wobec 15,6% na dawce 2,4 mg i 3,9% na placebo. [29]
- Badania u ludzi
U 17 604 osób z nadwagą lub otyłością i chorobą serca lub naczyń, ale bez cukrzycy, zawał, udar lub zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych (liczone łącznie) wystąpił u 6,5% osób na semaglutydzie i u 8,0% na placebo. To ryzyko mniejsze o 20%. [3]
- Badania u ludzi
U osób z cukrzycą typu 2 leczonych dotąd tylko dietą i ruchem dawka 1 mg obniżyła po 30 tygodniach hemoglobinę glikowaną (HbA1c, średni poziom cukru z ostatnich miesięcy) o 1,55 punktu procentowego, a masę ciała o 4,53 kg. Na placebo było to 0,02 punktu i 0,98 kg. [10]
- Badania u ludzi
U osób z cukrzycą typu 2 i przewlekłą chorobą nerek dawka 1 mg zmniejszyła o 24% ryzyko poważnych zdarzeń nerkowych: niewydolności nerek, spadku ich wydolności o co najmniej połowę albo zgonu z przyczyn nerkowych lub sercowo-naczyniowych. Obserwacja trwała około 3,4 roku. [18]
- Badania u ludzi
U osób ze stłuszczeniowym zapaleniem wątroby (MASH) i włóknieniem zapalenie ustąpiło po 72 tygodniach bez pogorszenia włóknienia u 62,9% osób na dawce 2,4 mg, wobec 34,3% na placebo. Samo włóknienie zmniejszyło się u 36,8% (placebo: 22,4%). [19]
- Badania u ludzi
Osoby, które po 20 tygodniach leczenia pozostały na semaglutydzie, schudły w kolejnych 48 tygodniach o dalsze 7,9%. [4]
Dla dociekliwych: pełny przegląd naukowy z mechanizmami, szczegółami badań i bibliografią.
Wprowadzenie
Agoniści receptora glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1 RA) dokonali fundamentalnej zmiany w terapii cukrzycy typu 2 (T2DM) i otyłości. Wśród tej klasy leków semaglutyd (31-aminokwasowy analog peptydowy o 94% homologii z natywnym GLP-1) wyróżnia się wydłużonym okresem półtrwania, wysoką skutecznością kliniczną oraz rosnącą liczbą wskazań terapeutycznych wykraczających poza choroby metaboliczne (Drucker, 2025; DOI: 10.1038/s41573-025-01183-8).
Semaglutyd jest dostępny w postaci podskórnej raz w tygodniu (Ozempic w T2DM, Wegovy w otyłości) oraz doustnej raz dziennie (Rybelsus w T2DM; w Unii Europejskiej także Wegovy w tabletkach).
Kluczowe ustalenia
- W badaniach III fazy semaglutyd 1,0 mg obniżał HbA1c o 1,4-1,8 punktu procentowego (SUSTAIN), a semaglutyd 2,4 mg masę ciała o 9,6-16,0% (STEP 1-3 i 5)
- Modyfikacje strukturalne (podstawienie Aib w pozycji 8, łańcuch C-18 diacydu tłuszczowego) umożliwiają podanie raz w tygodniu
- Badanie SELECT wykazało 20% redukcję zdarzeń sercowo-naczyniowych (MACE) u osób z otyłością bez cukrzycy
- Najczęstsze działania niepożądane to łagodne objawy żołądkowo-jelitowe, występujące głównie w okresie zwiększania dawki
- Badania III fazy dały pozytywne wyniki w przewlekłej chorobie nerek (FLOW) i MASH (ESSENCE); trwają badania nad kolejnymi wskazaniami, m.in. uzależnieniami
Farmakologia semaglutydu
Struktura i modyfikacje
Natywny GLP-1(7-36) ma okres półtrwania w osoczu wynoszący około 2 minuty, ze względu na szybką degradację przez dipeptydylopeptydazę-4 (DPP-4) i klirens nerkowy. Semaglutyd zawiera trzy kluczowe modyfikacje strukturalne (Lau i wsp., 2015; DOI: 10.1021/acs.jmedchem.5b00726):
- Podstawienie kwasem α-aminoizomasłowym (Aib) w pozycji 8: Nadaje oporność na DPP-4
- Łańcuch diacydu tłuszczowego C-18 przy Lys26: Umożliwia wiązanie z albuminą, wydłużając okres półtrwania do około tygodnia (Granhall i wsp., 2019; DOI: 10.1007/s40262-018-0728-4)
- Podstawienie argininą w pozycji 34: Zapobiega wiązaniu kwasu tłuszczowego w niepożądanych miejscach
Modyfikacje te umożliwiają podanie podskórne raz w tygodniu lub doustne raz dziennie, w przypadku postaci doustnej współformułowanej z SNAC (kaprylan sodu N-[8-(2-hydroksybenzoilo)amino]), który ułatwia wchłanianie w żołądku.
Mechanizm działania
Semaglutyd aktywuje receptor GLP-1 (GLP-1R), receptor klasy B sprzężony z białkiem G, wywołując kaskadę odpowiedzi:
Trzustka:
- Glukozozależna stymulacja wydzielania insuliny z komórek β
- Supresja wydzielania glukagonu z komórek α
- Potencjalne działanie troficzne na komórki β (dane przedkliniczne)
U osób z T2DM 12 tygodni leczenia dawką 1,0 mg sprawiło, że pierwsza faza wydzielania insuliny w dożylnym teście tolerancji glukozy była około trzykrotnie większa niż w grupie placebo (współczynnik 3,02), a odpowiedź glukagonu na posiłki była mniejsza (Kapitza i wsp., 2017; DOI: 10.1007/s00125-017-4289-0).
Ośrodkowy układ nerwowy:
- Aktywacja receptorów GLP-1R w jądrze łukowatym podwzgórza i area postrema
- Redukcja apetytu i zwiększenie uczucia sytości; u osób z otyłością spożycie energii podczas posiłku ad libitum było po 20 tygodniach leczenia dawką 2,4 mg o 35% mniejsze niż na placebo (Friedrichsen i wsp., 2021; DOI: 10.1111/dom.14280)
- Modulacja szlaków nagrody (nucleus accumbens)
Przewód pokarmowy:
- Wpływ na opróżnianie żołądka: po 20 tygodniach leczenia dawką 2,4 mg nie stwierdzono jego opóźnienia w pomiarze pośrednim (wchłanianie paracetamolu) (Friedrichsen i wsp., 2021)
Układ sercowo-naczyniowy:
- Działanie przeciwzapalne; w STEP-HFpEF stężenie CRP spadło o 43,5% wobec 7,3% na placebo (Kosiborod i wsp., 2023)
- Redukcja stresu oksydacyjnego
- Poprawa funkcji śródbłonka
- Obniżenie skurczowego ciśnienia tętniczego (w STEP 1: -6,2 mmHg wobec -1,1 mmHg na placebo)
Przegląd badań klinicznych
Program SUSTAIN (cukrzyca typu 2)
Program SUSTAIN obejmował serię badań III fazy oceniających semaglutyd podskórny (0,5 mg i 1,0 mg raz w tygodniu) u pacjentów z T2DM. Tabela podaje wyniki dla dawki 1,0 mg:
| Badanie | Komparator | Redukcja HbA1c | Redukcja masy ciała | n |
|---|---|---|---|---|
| SUSTAIN 1 [10] | Placebo | -1,55% vs -0,02% | -4,53 kg vs -0,98 kg | 388 |
| SUSTAIN 2 [11] | Sitagliptyna | -1,6% vs -0,5% | -6,1 kg vs -1,9 kg | 1231 |
| SUSTAIN 3 [12] | Eksenatyd ER | -1,5% vs -0,9% | -5,6 kg vs -1,9 kg | 813 |
| SUSTAIN 6 [1] | Placebo (CV) | -1,4% vs -0,4% | -4,9 kg vs -0,5 kg | 3297 |
| SUSTAIN 7 [13] | Dulaglutyd 1,5 mg | -1,8% vs -1,4% | -6,5 kg vs -3,0 kg | 1201 |
SUSTAIN 6 (kluczowe badanie sercowo-naczyniowe) wykazało 26% redukcję ryzyka MACE (HR 0,74; 95% CI 0,58-0,95) w porównaniu z placebo (Marso i wsp., 2016; DOI: 10.1056/NEJMoa1607141).
Program STEP (otyłość)
Program STEP oceniał semaglutyd w dawce 2,4 mg raz w tygodniu (Wegovy) u osób z nadwagą/otyłością:
| Badanie | Populacja | Redukcja masy ciała (sem vs placebo) | n |
|---|---|---|---|
| STEP 1 [2] | BMI co najmniej 30 lub co najmniej 27 z chorobą towarzyszącą (bez T2DM) | -14,9% vs -2,4% | 1961 |
| STEP 2 [14] | BMI co najmniej 27 + T2DM | -9,6% vs -3,4% | 1210 |
| STEP 3 [15] | + intensywna terapia behawioralna | -16,0% vs -5,7% | 611 |
| STEP 4 [4] | Kontynuacja vs zamiana na placebo po 20 tyg. | -7,9% vs +6,9% (tyg. 20-68) | 803 |
| STEP 5 [16] | 104 tygodnie | -15,2% vs -2,6% | 304 |
Wilding i wsp. (2021) w badaniu STEP 1 wykazali, że 32,0% uczestników osiągnęło co najmniej 20% redukcję masy ciała, wobec 1,7% na placebo (DOI: 10.1056/NEJMoa2032183).
W badaniu STEP UP (1407 dorosłych z BMI co najmniej 30, bez cukrzycy) wyższa dawka 7,2 mg raz w tygodniu obniżyła masę ciała po 72 tygodniach o 18,7%, wobec 15,6% na dawce 2,4 mg i 3,9% na placebo (estymand „treatment policy”, czyli bez względu na przerwanie leczenia; Wharton i wsp., 2025, STEP UP; DOI: 10.1016/S2213-8587(25)00226-8).
Badanie SELECT (sercowo-naczyniowe)
Przełomowe badanie SELECT (Lincoff i wsp., 2023; DOI: 10.1056/NEJMoa2307563) objęło 17 604 pacjentów z otyłością (BMI co najmniej 27), chorobą sercowo-naczyniową i bez cukrzycy:
- Pierwszorzędowy punkt końcowy (MACE): HR 0,80 (95% CI 0,72-0,90; p mniejsze niż 0,001), 20% redukcja
- Redukcja masy ciała po 104 tygodniach: -9,39% vs -0,88%
- Średni czas obserwacji: 39,8 miesiąca
SELECT było pierwszym badaniem wykazującym korzyści sercowo-naczyniowe leku przeciw otyłości u osób bez cukrzycy, prowadząc do rozszerzenia wskazań Wegovy o redukcję ryzyka sercowo-naczyniowego.
Semaglutyd doustny
Badania PIONEER oceniały doustny semaglutyd (Rybelsus, 3/7/14 mg) u pacjentów z T2DM. PIONEER 6 wykazał bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe (HR 0,79; 95% CI 0,57-1,11; test typu non-inferiority, czyli nie gorszej skuteczności wobec placebo) (Husain i wsp., 2019; DOI: 10.1056/NEJMoa1901118). W PIONEER 7 docelowe HbA1c poniżej 7% osiągnęło 58% pacjentów na semaglutydzie doustnym wobec 25% na sitagliptynie (Pieber i wsp., 2019; DOI: 10.1016/S2213-8587(19)30194-9).
W leczeniu otyłości badanie OASIS 4 (307 osób bez cukrzycy z BMI co najmniej 30 lub co najmniej 27 z powikłaniem otyłości) wykazało, że doustny semaglutyd 25 mg raz dziennie obniżył masę ciała po 64 tygodniach o 13,6%, wobec 2,2% na placebo (Wharton i wsp., 2025, OASIS 4; DOI: 10.1056/NEJMoa2500969).
Biodostępność doustna semaglutydu wynosi jedynie około 1-2% [27], co jest kompensowane przez wysoką dawkę i formulację z SNAC.
Dawkowanie i protokoły
Zatwierdzone schematy dawkowania
| Preparat | Wskazanie | Schemat | Dawka docelowa |
|---|---|---|---|
| Ozempic (s.c.) | T2DM | 0,25 mg × 4 tyg → 0,5 mg → opcjonalnie 1,0 mg → 2,0 mg (każdy krok po co najmniej 4 tyg.) | 0,5-2,0 mg/tydz |
| Wegovy (s.c.) | Otyłość | 0,25 → 0,5 → 1,0 → 1,7 → 2,4 mg (co 4 tyg); u dorosłych z BMI co najmniej 30 opcjonalnie 7,2 mg po co najmniej 4 tyg. na 2,4 mg | 2,4 mg/tydz (7,2 mg) |
| Wegovy (p.o.) | Otyłość | 1,5 → 4 → 9 → 25 mg (co najmniej 4 tyg. na każdej dawce) | 25 mg/dzień |
| Rybelsus (p.o.) | T2DM | 3 mg × 1 mies. → 7 mg → opcjonalnie 14, 25, 50 mg (co najmniej miesiąc na każdej dawce); nowsza postać tabletek: 1,5 → 4 → 9, 25, 50 mg | 4-50 mg/dzień (zależnie od postaci) |
Schematy według Charakterystyk Produktu Leczniczego zatwierdzonych przez EMA [27]. Eskalacja dawki jest niezbędna dla minimalizacji działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego. Doustny semaglutyd przyjmuje się na czczo (po co najmniej 8 godzinach bez jedzenia), popijając nie więcej niż 120 ml wody, minimum 30 minut przed pierwszym posiłkiem.
W opisanych powyżej badaniach programu STEP leczenie trwało od 68 do 104 tygodni (STEP 1 i STEP 4: 68, STEP UP: 72, STEP 5: 104).
Profil bezpieczeństwa i działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to łagodne lub umiarkowane objawy żołądkowo-jelitowe, głównie nudności i biegunka. Pojawiają się przede wszystkim w okresie zwiększania dawki i zwykle ustępują w ciągu kilku dni (mediana czasu trwania nudności: 8 dni) [27]. Stopniowe zwiększanie dawki co 4 tygodnie służy właśnie ograniczeniu tych objawów.
Utrata masy beztłuszczowej
Przegląd systematyczny sześciu badań obejmujących 1541 osób (Bikou i wsp., 2024; DOI: 10.1080/14656566.2024.2343092) wykazał, że redukcja masy ciała na semaglutydzie wynika przede wszystkim z ubytku tkanki tłuszczowej. Udział masy beztłuszczowej w składzie ciała rósł. W podgrupie STEP 1 badanej metodą DXA zmniejszyła się masa tkanki tłuszczowej, w tym trzewnej, a udział masy beztłuszczowej w masie ciała wzrósł (Wilding i wsp., 2021). Zaleca się jednoczesny trening oporowy i odpowiednie spożycie białka.
Perspektywy
Co dzieje się po odstawieniu
Kontynuacja leczenia pogłębia efekt: w badaniu STEP 4 osoby, które po 20 tygodniach (średni spadek masy ciała 10,6%) pozostały na semaglutydzie, straciły w ciągu kolejnych 48 tygodni dalsze 7,9% masy ciała, a przestawione na placebo przybrały 6,9% (Rubino i wsp., 2021). W STEP 5 spadek masy ciała utrzymywał się po dwóch latach leczenia (-15,2%) (Garvey i wsp., 2022). W przedłużeniu badania STEP 1 rok po odstawieniu semaglutydu uczestnicy odzyskali około dwóch trzecich wcześniej utraconej masy ciała; po 120 tygodniach ich masa ciała była średnio o 5,6% niższa niż na początku (Wilding i wsp., 2022; DOI: 10.1111/dom.14725). Autorzy wnioskują, że do utrzymania efektów potrzebne jest dalsze leczenie.
Nowe wskazania w badaniach
Semaglutyd oceniano lub ocenia się w kolejnych wskazaniach:
- NASH/MASH: W badaniu II fazy semaglutyd 0,4 mg raz dziennie doprowadził do ustąpienia NASH bez pogorszenia włóknienia u 59% pacjentów wobec 17% na placebo (Newsome i wsp., 2021). W badaniu III fazy ESSENCE (2,4 mg raz w tygodniu, analiza po 72 tygodniach u pierwszych 800 pacjentów) ustąpienie stłuszczeniowego zapalenia wątroby bez pogorszenia włóknienia wystąpiło u 62,9% vs 34,3%, a zmniejszenie włóknienia u 36,8% vs 22,4% (Sanyal i wsp., 2025; DOI: 10.1056/NEJMoa2413258)
- Choroba Alzheimera: W dwóch badaniach III fazy, evoke i evoke+ (3808 osób z wczesną objawową chorobą Alzheimera), doustny semaglutyd do 14 mg (dawka elastyczna) przez 104 tygodnie nie spowolnił postępu choroby w skali CDR-SB w porównaniu z placebo (Cummings i wsp., 2026; DOI: 10.1016/S0140-6736(26)00459-9)
- Uzależnienie od alkoholu: W małym badaniu randomizowanym (48 osób) niska dawka semaglutydu zmniejszała ilość alkoholu wypijanego w teście laboratoryjnym, liczbę drinków w dniach picia i głód alkoholowy (Hendershot i wsp., 2025; DOI: 10.1001/jamapsychiatry.2024.4789)
- Przewlekła choroba nerek: Badanie FLOW (3533 pacjentów z T2DM i przewlekłą chorobą nerek, semaglutyd 1,0 mg): ryzyko poważnych zdarzeń nerkowych niższe o 24% (HR 0,76; 95% CI 0,66-0,88) (Perkovic i wsp., 2024; DOI: 10.1056/NEJMoa2403347)
- Niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową: W STEP-HFpEF (529 osób z otyłością) po 52 tygodniach wynik KCCQ-CSS poprawił się o 16,6 vs 8,7 punktu, a masa ciała spadła o 13,3% vs 2,6% (Kosiborod i wsp., 2023)
Bibliografia
- Marso SP, et al. Semaglutide and cardiovascular outcomes in patients with type 2 diabetes. N Engl J Med. 2016;375(19):1834-1844. DOI: 10.1056/NEJMoa1607141
- Wilding JPH, et al. Once-weekly semaglutide in adults with overweight or obesity. N Engl J Med. 2021;384(11):989-1002. DOI: 10.1056/NEJMoa2032183
- Lincoff AM, et al. Semaglutide and cardiovascular outcomes in obesity without diabetes. N Engl J Med. 2023;389(24):2221-2232. DOI: 10.1056/NEJMoa2307563
- Rubino D, et al. Effect of continued weekly subcutaneous semaglutide vs placebo on weight loss maintenance. JAMA. 2021;325(14):1414-1425. DOI: 10.1001/jama.2021.3224
- Pieber TR, et al. Efficacy and safety of oral semaglutide with flexible dose adjustment versus sitagliptin. Lancet Diabetes Endocrinol. 2019;7(7):528-539. DOI: 10.1016/S2213-8587(19)30194-9
- Drucker DJ. GLP-1-based therapies for diabetes, obesity and beyond. Nat Rev Drug Discov. 2025;24(8):631-650. DOI: 10.1038/s41573-025-01183-8
- Kosiborod MN, et al. Semaglutide in patients with heart failure with preserved ejection fraction and obesity. N Engl J Med. 2023;389(12):1069-1084. DOI: 10.1056/NEJMoa2306963
- Newsome PN, et al. A placebo-controlled trial of subcutaneous semaglutide in nonalcoholic steatohepatitis. N Engl J Med. 2021;384(12):1113-1124. DOI: 10.1056/NEJMoa2028395
- Bikou A, et al. A systematic review of the effect of semaglutide on lean mass: insights from clinical trials. Expert Opin Pharmacother. 2024;25(5):611-619. DOI: 10.1080/14656566.2024.2343092
- Sorli C, et al. Efficacy and safety of once-weekly semaglutide monotherapy versus placebo in patients with type 2 diabetes (SUSTAIN 1): a double-blind, randomised, placebo-controlled, parallel-group, multinational, multicentre phase 3a trial. Lancet Diabetes Endocrinol. 2017;5(4):251-260. DOI: 10.1016/S2213-8587(17)30013-X
- Ahrén B, et al. Efficacy and safety of once-weekly semaglutide versus once-daily sitagliptin as an add-on to metformin, thiazolidinediones, or both, in patients with type 2 diabetes (SUSTAIN 2): a 56-week, double-blind, phase 3a, randomised trial. Lancet Diabetes Endocrinol. 2017;5(5):341-354. DOI: 10.1016/S2213-8587(17)30092-X
- Ahmann AJ, et al. Efficacy and safety of once-weekly semaglutide versus exenatide ER in subjects with type 2 diabetes (SUSTAIN 3): a 56-week, open-label, randomized clinical trial. Diabetes Care. 2018;41(2):258-266. DOI: 10.2337/dc17-0417
- Pratley RE, et al. Semaglutide versus dulaglutide once weekly in patients with type 2 diabetes (SUSTAIN 7): a randomised, open-label, phase 3b trial. Lancet Diabetes Endocrinol. 2018;6(4):275-286. DOI: 10.1016/S2213-8587(18)30024-X
- Davies M, et al. Semaglutide 2·4 mg once a week in adults with overweight or obesity, and type 2 diabetes (STEP 2): a randomised, double-blind, double-dummy, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet. 2021;397(10278):971-984. DOI: 10.1016/S0140-6736(21)00213-0
- Wadden TA, et al. Effect of subcutaneous semaglutide vs placebo as an adjunct to intensive behavioral therapy on body weight in adults with overweight or obesity: the STEP 3 randomized clinical trial. JAMA. 2021;325(14):1403-1413. DOI: 10.1001/jama.2021.1831
- Garvey WT, et al. Two-year effects of semaglutide in adults with overweight or obesity: the STEP 5 trial. Nat Med. 2022;28(10):2083-2091. DOI: 10.1038/s41591-022-02026-4
- Husain M, et al. Oral semaglutide and cardiovascular outcomes in patients with type 2 diabetes. N Engl J Med. 2019;381(9):841-851. DOI: 10.1056/NEJMoa1901118
- Perkovic V, et al. Effects of semaglutide on chronic kidney disease in patients with type 2 diabetes. N Engl J Med. 2024;391(2):109-121. DOI: 10.1056/NEJMoa2403347
- Sanyal AJ, et al. Phase 3 trial of semaglutide in metabolic dysfunction-associated steatohepatitis. N Engl J Med. 2025;392(21):2089-2099. DOI: 10.1056/NEJMoa2413258
- Wilding JPH, et al. Weight regain and cardiometabolic effects after withdrawal of semaglutide: the STEP 1 trial extension. Diabetes Obes Metab. 2022;24(8):1553-1564. DOI: 10.1111/dom.14725
- Cummings JL, et al. Efficacy and safety of oral semaglutide 14 mg (flexible dose) in early-stage symptomatic Alzheimer's disease (evoke and evoke+): two phase 3, randomised, placebo-controlled trials. Lancet. 2026;407(10544):2167-2179. DOI: 10.1016/S0140-6736(26)00459-9
- Hendershot CS, et al. Once-weekly semaglutide in adults with alcohol use disorder: a randomized clinical trial. JAMA Psychiatry. 2025;82(4):395-405. DOI: 10.1001/jamapsychiatry.2024.4789
- Lau J, et al. Discovery of the once-weekly glucagon-like peptide-1 (GLP-1) analogue semaglutide. J Med Chem. 2015;58(18):7370-7380. DOI: 10.1021/acs.jmedchem.5b00726
- Granhall C, et al. Safety and pharmacokinetics of single and multiple ascending doses of the novel oral human GLP-1 analogue, oral semaglutide, in healthy subjects and subjects with type 2 diabetes. Clin Pharmacokinet. 2019;58(6):781-791. DOI: 10.1007/s40262-018-0728-4
- Kapitza C, et al. Effects of semaglutide on beta cell function and glycaemic control in participants with type 2 diabetes: a randomised, double-blind, placebo-controlled trial. Diabetologia. 2017;60(8):1390-1399. DOI: 10.1007/s00125-017-4289-0
- Friedrichsen M, et al. The effect of semaglutide 2.4 mg once weekly on energy intake, appetite, control of eating, and gastric emptying in adults with obesity. Diabetes Obes Metab. 2021;23(3):754-762. DOI: 10.1111/dom.14280
- European Medicines Agency. Ozempic, Wegovy, Rybelsus — Charakterystyka Produktu Leczniczego (EPAR, product information). Dostęp: 24 września 2026.
- Wharton S, et al. Oral semaglutide at a dose of 25 mg in adults with overweight or obesity. N Engl J Med. 2025;393(11):1077-1087. DOI: 10.1056/NEJMoa2500969
- Wharton S, et al. Once-weekly semaglutide 7·2 mg in adults with obesity (STEP UP): a randomised, controlled, phase 3b trial. Lancet Diabetes Endocrinol. 2025;13(11):949-963. DOI: 10.1016/S2213-8587(25)00226-8
Najczęstsze pytania
Czym różnią się Ozempic, Wegovy i Rybelsus?
To ta sama substancja, semaglutyd, w różnych dawkach i do różnych celów. Ozempic to zastrzyk raz w tygodniu do leczenia cukrzycy typu 2, w dawkach do 2 mg. Wegovy służy do leczenia otyłości: jako zastrzyk raz w tygodniu, zwykle 2,4 mg, a w UE także jako tabletka 25 mg raz dziennie. Rybelsus to tabletka na cukrzycę przyjmowana raz dziennie.
Ile można schudnąć na semaglutydzie?
W badaniu STEP 1 osoby z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy straciły po 68 tygodniach średnio 14,9% masy ciała, a co druga (50,5%) co najmniej 15%. W badaniu STEP UP wyższa dawka 7,2 mg obniżyła masę ciała po 72 tygodniach o 18,7%, a w badaniu OASIS 4 tabletka 25 mg po 64 tygodniach o 13,6%. U osób z cukrzycą typu 2 dawka 2,4 mg obniżyła masę ciała o 9,6%.
Czy efekt semaglutydu jest trwały?
Przy dalszym leczeniu tak: w badaniu STEP 5 masa ciała po dwóch latach była niższa średnio o 15,2%, a w STEP 4 osoby, które po 20. tygodniu kontynuowały leczenie, straciły w kolejnych 48 tygodniach dalsze 7,9%. Po odstawieniu leku część wagi wraca: w przedłużeniu STEP 1 uczestnicy odzyskali w ciągu roku około dwóch trzecich utraconej masy ciała, dlatego autorzy wnioskują, że do utrzymania efektu potrzebne jest dalsze leczenie.
Czy przy semaglutydzie traci się mięśnie?
Częściowo tak, ale większość utraconych kilogramów to tłuszcz. W przeglądzie sześciu badań z udziałem 1541 osób spadek masy ciała wynikał przede wszystkim z ubytku tkanki tłuszczowej, a procentowy udział masy beztłuszczowej (do której należą m.in. mięśnie) w składzie ciała rósł. W podgrupie STEP 1, w której mierzono skład ciała, ubyło tkanki tłuszczowej, także trzewnej.
Czy semaglutyd chroni serce?
Tak. W dwóch dużych badaniach rzadziej występowało łączne zdarzenie: zawał, udar lub zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych. W badaniu SELECT u osób z nadwagą lub otyłością i chorobą serca, ale bez cukrzycy, ryzyko było o 20% mniejsze niż na placebo. W badaniu SUSTAIN 6 u osób z cukrzycą typu 2 i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym takie zdarzenia wystąpiły u 6,6% leczonych, wobec 8,9% na placebo.
Co wiadomo o bezpieczeństwie?
Najczęstsze są łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności czy biegunka: pojawiają się głównie przy zwiększaniu dawki, zwykle mijają w ciągu kilku dni, a stopniowe zwiększanie dawki je łagodzi. Przy planowaniu ciąży semaglutyd odstawia się co najmniej 2 miesiące wcześniej.