Przejdź do treści
Przeglądy badań

Tirzepatyd: peptyd wpływający na odchudzanie, poziom cukru i bezdech senny

Przegląd badań nad tirzepatydem (LY3298176), agonistą receptorów GIP i GLP-1: mechanizm działania, programy SURMOUNT (otyłość) i SURPASS (cukrzyca typu 2), badanie sercowo-naczyniowe SURPASS-CVOT, bezdech senny, niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową, stłuszczeniowe zapalenie wątroby, bezpieczeństwo i relacje użytkowników.

Pepto Medica11 października 202643 min czytaniaAktualizacja: 50 źródełJak sprawdzamy
Spis treści

W skrócie

Tirzepatyd to peptyd firmy Eli Lilly podawany raz w tygodniu we wstrzyknięciu podskórnym; bada się go w otyłości, cukrzycy typu 2, obturacyjnym bezdechu sennym, niewydolności serca i stłuszczeniowym zapaleniu wątroby. Pobudza receptory GIP i GLP-1, dwóch hormonów uwalnianych przez jelito po posiłku, które zwiększają wydzielanie insuliny; pobudzenie receptora GLP-1 zmniejsza też apetyt. W badaniu SURMOUNT-1 dorośli z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy przyjmujący dawkę 15 mg stracili po 72 tygodniach średnio 20,9% masy ciała, a osoby na placebo 3,1%.

Co to jest

Tirzepatyd (oznaczenie badawcze LY3298176) opracowała firma Eli Lilly na bazie hormonu GIP. To łańcuch 39 aminokwasów, w tym dwóch spoza zestawu zapisanego w kodzie genetycznym, z dołączonym 20-węglowym kwasem tłuszczowym. Dzięki temu kwasowi cząsteczka wiąże się z albuminą, białkiem krwi, i działa dłużej: okres półtrwania, czyli czas, po którym we krwi zostaje połowa leku, wynosi około 5 dni, więc wystarcza jeden zastrzyk na tydzień. Należy do tej samej rodziny leków co semaglutyd, który pobudza jednak tylko receptor GLP-1; tirzepatyd działa także na receptor GIP.

Jak działa

Po posiłku jelito wydziela GIP i GLP-1, hormony z grupy inkretyn. Oba zwiększają wydzielanie insuliny, gdy poziom cukru we krwi jest podwyższony. Pobudzenie receptora GLP-1 spowalnia też przechodzenie pokarmu z żołądka, obniża poziom glukagonu (hormonu podnoszącego poziom cukru) i przez działanie na mózg zmniejsza apetyt. W komórkach z ludzkimi receptorami tirzepatyd wiązał się z receptorem GIP podobnie jak naturalny GIP, a z receptorem GLP-1 około 5 razy słabiej niż naturalny GLP-1. U osób z cukrzycą typu 2 po 28 tygodniach poprawił wrażliwość na insulinę bardziej niż semaglutyd 1 mg. W 8. tygodniu tego badania, podczas posiłku bez ograniczeń, osoby przyjmujące tirzepatyd zjadły o 185,3 kcal mniej niż osoby na placebo; od przyjmujących semaglutyd nie różniły się istotnie.

W jakim kierunku się go bada

  • Otyłość i nadwaga
  • Cukrzyca typu 2
  • Obturacyjny bezdech senny
  • Niewydolność serca (HFpEF)
  • Stłuszczeniowe zapalenie wątroby

Dawkowanie

Dawka
15 mgzwiększana stopniowo od 2,5 mg
Zakres
5–15 mg
Częstotliwość
1× w tygodniu
Cykl
40–72 tygodnie

Co pokazały badania

  • Badania u ludzi

    W badaniu SURMOUNT-1 u 2539 dorosłych z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy masa ciała spadła po 72 tygodniach średnio o 15,0% przy dawce 5 mg, 19,5% przy 10 mg i 20,9% przy 15 mg, wobec 3,1% na placebo. Wynik obejmuje wszystkich uczestników, także tych, którzy przerwali leczenie. [5]

  • Badania u ludzi

    Wśród 1032 uczestników SURMOUNT-1 ze stanem przedcukrzycowym, którzy przyjmowali lek lub placebo przez 176 tygodni, cukrzycę typu 2 rozpoznano u 1,3% osób na tirzepatydzie i 13,3% na placebo. [23]

  • Badania u ludzi

    W otwartym badaniu SURMOUNT-5 u 751 dorosłych z otyłością bez cukrzycy tirzepatyd w najwyższej tolerowanej dawce (10 lub 15 mg) obniżył masę ciała po 72 tygodniach o 20,2%, a semaglutyd (1,7 lub 2,4 mg) o 13,7%. [10]

  • Badania u ludzi

    U 1879 osób z cukrzycą typu 2 hemoglobina glikowana (HbA1c, wskaźnik średniego poziomu cukru z ostatnich miesięcy) spadła po 40 tygodniach o 2,01–2,30 punktu procentowego przy dawkach 5–15 mg tirzepatydu i o 1,86 punktu przy semaglutydzie 1 mg. Badanie było otwarte: uczestnicy wiedzieli, który lek dostają. [11]

  • Badania u ludzi

    Wśród osób z otyłością i umiarkowanym lub ciężkim obturacyjnym bezdechem sennym liczba bezdechów i spłyceń oddechu na godzinę snu spadła po 52 tygodniach o 25,3 u tych, które nie korzystały w nocy z aparatu do oddychania, i o 29,3 u korzystających z niego, wobec 5,3 i 5,5 na placebo. [6]

  • Badania u ludzi

    W badaniu z udziałem 731 osób z niewydolnością serca z zachowaną frakcją wyrzutową i otyłością zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych lub pogorszenie niewydolności serca wystąpiły u 9,9% osób na tirzepatydzie i 15,3% na placebo (mediana obserwacji 104 tygodnie). Różnica wynikała z rzadszych zaostrzeń niewydolności serca. [7]

  • Hodowle komórek i tkanek

    W komórkach z ludzkimi receptorami tirzepatyd wiązał się z receptorem GIP podobnie jak naturalny GIP, a z receptorem GLP-1 około 5 razy słabiej niż naturalny GLP-1. [1]

Dla dociekliwych: pełny przegląd naukowy z mechanizmami, szczegółami badań i bibliografią.

Wprowadzenie

Tirzepatyd (oznaczenie badawcze LY3298176) to peptyd firmy Eli Lilly, który pobudza receptory dwóch hormonów inkretynowych, czyli wydzielanych przez jelito i zwiększających wydzielanie insuliny po posiłku: GIP (glukozozależnego polipeptydu insulinotropowego) i GLP-1 (glukagonopodobnego peptydu 1). Podaje się go raz w tygodniu we wstrzyknięciu podskórnym [1, 2]. Jest sprzedawany pod nazwami Mounjaro i Zepbound [2, 3].

Leki pobudzające sam receptor GLP-1 poprawiają kontrolę cukru i obniżają masę ciała. Tirzepatyd zaprojektowano, aby sprawdzić, czy działanie GIP doda korzyści do tego mechanizmu [1]. Badano go w programie SURPASS u osób z cukrzycą typu 2 i w programie SURMOUNT u osób z otyłością lub nadwagą. Osobne badania dotyczyły obturacyjnego bezdechu sennego, niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutową i stłuszczeniowego zapalenia wątroby [4–8].


Kluczowe ustalenia

  • W komórkach z ludzkimi receptorami tirzepatyd wiązał się z receptorem GIP podobnie jak naturalny GIP, a z receptorem GLP-1 około 5 razy słabiej niż naturalny GLP-1; okres półtrwania u ludzi wynosi około 5 dni [1]
  • W badaniu SURMOUNT-1 dorośli z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy stracili po 72 tygodniach 15,0–20,9% masy ciała zależnie od dawki, wobec 3,1% na placebo; u osób z cukrzycą typu 2 (SURMOUNT-2) spadek wyniósł 12,8–14,7%, wobec 3,2% [5, 9]
  • Bezpośrednie porównanie z semaglutydem w otwartym badaniu SURMOUNT-5 u dorosłych z otyłością bez cukrzycy: po 72 tygodniach tirzepatyd obniżył masę ciała o 20,2%, a semaglutyd o 13,7% [10]
  • W badaniach SURPASS-1 do SURPASS-5 u osób z cukrzycą typu 2 HbA1c spadała o 1,87–2,58 punktu procentowego, bardziej niż na placebo, semaglutydzie 1 mg, insulinie degludec i insulinie glargine [4, 11–14]
  • Pod względem łącznego wyniku obejmującego zgony sercowo-naczyniowe, zawały i udary tirzepatyd okazał się w badaniu SURPASS-CVOT u osób z cukrzycą typu 2 i miażdżycową chorobą sercowo-naczyniową nie gorszy od dulaglutydu; przewagi nie wykazano [15]
  • U osób z otyłością i obturacyjnym bezdechem sennym liczba bezdechów i spłyceń oddechu spadła o 25,3–29,3 na godzinę snu, wobec 5,3–5,5 na placebo [6]
  • Po odstawieniu masa ciała wraca: w badaniu SURMOUNT-4 dorośli z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy przełączeni po 36 tygodniach na placebo przytyli w ciągu 52 tygodni 14,0%, a kontynuujący leczenie stracili dalsze 5,5% [16]

Mechanizm działania

Hormony inkretynowe GIP i GLP-1

GIP wydzielają komórki K górnego odcinka jelita cienkiego w odpowiedzi na pokarm. Po posiłku jego stężenie jest około 4 razy wyższe niż stężenie GLP-1, a u ludzi odpowiada on za większą część efektu inkretynowego, czyli wzrostu wydzielania insuliny po jedzeniu [1]. Pobudzenie receptora GLP-1 zwiększa wydzielanie insuliny zależne od poziomu glukozy, spowalnia przechodzenie pokarmu z żołądka do jelit, obniża stężenie glukagonu (hormonu podnoszącego poziom cukru) i zmniejsza masę ciała przez działanie na ośrodki apetytu w mózgu [1].

U osób z cukrzycą typu 2 odpowiedź na GIP jest mocno osłabiona. Autorzy pracy opisującej odkrycie tirzepatydu przytaczają dane, według których obniżenie poziomu glukozy w dużej mierze znosi to osłabienie [1].

Budowa i farmakokinetyka

Tirzepatyd to liniowy peptyd z 39 aminokwasów, zbudowany na bazie GIP. Zawiera dwa niekodowane aminokwasy (kwas α-aminoizomasłowy, Aib, w pozycjach 2 i 13), a do lizyny w pozycji 20 przyłączono przez łącznik 20-węglowy kwas dikarboksylowy [1]. Dzięki temu fragmentowi tirzepatyd wiąże się z albuminą osocza (w 99%), co wydłuża jego działanie [1, 2].

W badaniu I fazy średni okres półtrwania wynosił około 5 dni (116,7 godziny) [1]. Najwyższe stężenie we krwi pojawia się 8–72 godziny po zastrzyku, biodostępność po podaniu podskórnym (część dawki, która dociera do krwi) wynosi 80%, a stan stacjonarny (stężenie, które przestaje rosnąć z kolejnymi dawkami) ustala się po 4 tygodniach podawania raz w tygodniu [2]. W analizie populacyjnej danych z 19 badań średni okres półtrwania wyniósł 5,4 dnia, a przy podawaniu raz w tygodniu stężenie rosło średnio 1,7 raza względem pierwszej dawki [17].

Działanie na receptory (badania na komórkach)

W komórkach z ludzkimi receptorami tirzepatyd wiązał się z receptorem GIP z powinowactwem porównywalnym z naturalnym GIP (stała Ki 0,135 nM), a z receptorem GLP-1 około 5 razy słabiej niż naturalny GLP-1 (Ki 4,23 nM). Słabiej także pobudzał receptor GLP-1: w teście wytwarzania cAMP (przekaźnika sygnału w komórce) był około 13 razy mniej silny niż GLP-1, a receptor GIP pobudzał podobnie jak naturalny GIP [1]. Willard i wsp. nazwali go niezrównoważonym agonistą (substancją pobudzającą receptor): na receptor GIP działał jak naturalny hormon, a w ich teście cAMP na receptorze GLP-1 był 20 razy mniej silny niż GLP-1 [18].

Jest też agonistą obciążonym (ang. biased). Na receptorze GLP-1 uruchamiał głównie szlak cAMP, a przyłączanie β-arestyny, białka biorącego udział we wciąganiu receptora do wnętrza komórki, pobudzał bardzo słabo, poniżej 10% maksymalnej odpowiedzi. Równocześnie receptor GLP-1 był wciągany do wnętrza komórki słabiej niż po GLP-1 [18]. Na podstawie tych badań komórkowych autorzy stawiają hipotezę, że przewaga działania na receptor GIP pozwala w pełni wykorzystać ten szlak przy mniejszych dolegliwościach typowych dla pobudzania receptora GLP-1 [18].

Badania mechanizmu u ludzi

W 28-tygodniowym badaniu I fazy 117 osób z cukrzycą typu 2 otrzymywało raz w tygodniu tirzepatyd 15 mg (45 osób), semaglutyd 1 mg (44) albo placebo (28) [19]. Wskaźnik dyspozycji, czyli łączna miara wydzielania insuliny i wrażliwości na nią mierzona metodą klamry metabolicznej, wzrósł na tirzepatydzie o 1,9 jednostki, na semaglutydzie mniej, a na placebo praktycznie się nie zmienił. Tirzepatyd silniej niż semaglutyd zwiększył też całkowite wydzielanie insuliny i wrażliwość tkanek na insulinę [19].

W analizie tego samego badania masa ciała po 28 tygodniach spadła na tirzepatydzie o 11,2 kg więcej niż na placebo i o 4,3 kg więcej niż na semaglutydzie [20]. Apetyt zmniejszył się bardziej niż na placebo, a od zmian na semaglutydzie nie różnił się istotnie. W 8. tygodniu, podczas posiłku, na którym uczestnicy mogli jeść do woli, osoby przyjmujące tirzepatyd zjadły o 185,3 kcal mniej niż osoby na placebo; różnica wobec semaglutydu (55,1 kcal) nie była istotna. Autorzy uznali, że różnice w jedzeniu podczas tego posiłku nie wyjaśniają różnicy masy ciała między lekami [20].

Nie ustalono, czy przewaga tirzepatydu wynika z pobudzania receptora GIP. Według przeglądu z 2026 roku względny udział receptorów GIP i GLP-1 w klinicznym działaniu tirzepatydu pozostaje nieznany [21]. Dodatkowa korzyść z GIP jest więc hipotezą.


Przegląd badań

SURMOUNT-1: otyłość bez cukrzycy (Jastreboff i wsp., 2022)

W badaniu z podwójnie ślepą próbą (ani uczestnicy, ani badacze nie wiedzieli, kto dostaje lek, a kto placebo) 2539 dorosłych z BMI co najmniej 30 albo co najmniej 27 i chorobą związaną z masą ciała, bez cukrzycy, przydzielono losowo do tirzepatydu 5, 10 lub 15 mg albo placebo raz w tygodniu na 72 tygodnie. Pierwsze 20 tygodni zajmowało stopniowe zwiększanie dawki [5]. Uczestnicy ważyli na początku średnio 104,8 kg, a ich BMI wynosiło 38,0 [5].

Główną analizą był estymand reżimu leczenia, czyli wynik wszystkich osób przydzielonych do grup, także tych, które przerwały leczenie [5]. Rejestr badania podaje też wynik obejmujący tylko okres przyjmowania leku (estymand skuteczności) [22]:

Ramięn (przydzieleni)Zmiana masy ciała po 72 tygodniach, estymand reżimu leczeniaZmiana masy ciała, estymand skuteczności (rejestr)Spadek masy ciała o co najmniej 5%
Placebo643−3,1%−2,4%35% osób
5 mg630−15,0%−16,0%85% osób
10 mg636−19,5%−21,4%89% osób
15 mg630−20,9%−22,5%91% osób

Liczebności ramion i kolumna z estymandem skuteczności pochodzą z rejestru [22], pozostałe wartości z publikacji [5]. Co najmniej 20% masy ciała straciło 50% osób przy dawce 10 mg i 57% przy dawce 15 mg, wobec 3% na placebo. Wszystkie zaplanowane z góry wskaźniki kardiometaboliczne (dotyczące serca, naczyń i przemiany materii) poprawiły się na tirzepatydzie [5].

Trzy lata u osób ze stanem przedcukrzycowym (Jastreboff i wsp., 2025). Stan przedcukrzycowy, czyli podwyższony poziom cukru, który nie spełnia jeszcze kryteriów cukrzycy, miało 1032 uczestników SURMOUNT-1. Przyjmowali przydzieloną dawkę lub placebo przez 176 tygodni, a potem przez 17 tygodni pozostawali pod obserwacją bez leku [23]. Po 176 tygodniach masa ciała była niższa o 12,3%, 18,7% i 19,7% przy dawkach 5, 10 i 15 mg, wobec 1,3% na placebo. Cukrzycę typu 2 rozpoznano u 1,3% osób na tirzepatydzie i 13,3% na placebo (współczynnik ryzyka, HR 0,07). Po 17 tygodniach bez leczenia odsetki wynosiły 2,4% i 13,7% (HR 0,12) [23].

Skład ciała (Look i wsp., 2025). Do podbadania z pomiarem składu ciała metodą DXA (dwuenergetycznej absorpcjometrii rentgenowskiej) włączono 255 uczestników SURMOUNT-1, a pomiar na początku i po 72 tygodniach miało 160 z nich [24]. Tkanka tłuszczowa zmniejszyła się o 33,9% na tirzepatydzie (dane łączne dla trzech dawek) i o 8,2% na placebo, a masa beztłuszczowa o 10,9% i 2,6%. W kilogramach było to 15,9 kg i 3,6 kg tłuszczu oraz 5,6 kg i 1,2 kg masy beztłuszczowej. Tłuszcz stanowił 74% utraconej masy na tirzepatydzie i 75% na placebo, a masa beztłuszczowa 26% i 25% [24]. Podbadanie mierzyło skład ciała, a nie siłę czy sprawność mięśni.

SURMOUNT-2: otyłość z cukrzycą typu 2 (Garvey i wsp., 2023)

Uczestnikami tego badania z podwójnie ślepą próbą było 938 dorosłych z BMI co najmniej 27 i cukrzycą typu 2 (HbA1c 7–10%), ważących średnio 100,7 kg. Przez 72 tygodnie otrzymywali tirzepatyd 10 lub 15 mg albo placebo [9]. Tabela podaje wyniki w estymandzie reżimu leczenia [9]:

RamięnZmiana masy ciała po 72 tygodniach
Placebo315−3,2%
10 mg312−12,8%
15 mg311−14,7%

Co najmniej 5% masy ciała straciło 79–83% osób na tirzepatydzie i 32% na placebo [9]. Spadek był mniejszy niż u osób bez cukrzycy w SURMOUNT-1, ale to różne populacje i osobne badania.

SURMOUNT-3: po intensywnej zmianie stylu życia (Wadden i wsp., 2023)

Do 12-tygodniowego programu intensywnej zmiany stylu życia włączono 806 dorosłych z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy. Osoby, które w tym czasie straciły co najmniej 5% masy ciała (579 osób, średnio 6,9%), przydzielono losowo do tirzepatydu w najwyższej tolerowanej dawce, 10 lub 15 mg, albo do placebo na 72 tygodnie [25]. Dawkę 15 mg osiągnęło 86,4% osób na tirzepatydzie [25]. Wyniki (estymand reżimu leczenia) [25]:

RamięnZmiana masy ciała od randomizacjiSpadek o co najmniej 15%Łączna zmiana od początku programu
Placebo292+2,5%4,2% osób−4,5%
Tirzepatyd 10 lub 15 mg287−18,4%65,4% osób−24,3%

SURMOUNT-4 i SURMOUNT-MAINTAIN: co dalej po spadku masy ciała (Aronne i wsp., 2024; Horn i wsp., 2026)

W badaniu SURMOUNT-4 tirzepatyd w najwyższej tolerowanej dawce (10 lub 15 mg) przyjmowało przez 36 tygodni 783 dorosłych z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy. Ten etap ukończyło 670 osób, które dobrze znosiły tę dawkę; straciły one średnio 20,9% masy ciała. Następnie przydzielono je losowo do dalszego przyjmowania leku albo do placebo na 52 tygodnie [16]. Wyniki w estymandzie reżimu leczenia zestawiono poniżej [16]:

Ramię od 36. tygodnianZmiana masy ciała od 36. do 88. tygodniaUtrzymanie co najmniej 80% wcześniejszego spadkuZmiana od początku badania do 88. tygodnia
Placebo335+14,0%16,6% osób−9,9%
Tirzepatyd335−5,5%89,5% osób−25,3%

W estymandzie skuteczności zmiany wyniosły −6,7% na tirzepatydzie i +14,8% na placebo [16]. Porównanie objęło tylko osoby, które dobrze zniosły pierwsze 36 tygodni leczenia; w tym okresie przyjmowanie leku przerwało 113 z 783 osób [16].

Badanie SURMOUNT-MAINTAIN sprawdzało, czy po spadku masy ciała wystarczy mniejsza dawka. W pierwszym etapie 441 dorosłych z otyłością lub nadwagą przyjmowało przez 60 tygodni tirzepatyd w najwyższej tolerowanej dawce (10 lub 15 mg), a 378 z nich przydzielono losowo do kontynuacji tej dawki, zmniejszenia jej do 5 mg albo do placebo na kolejne 52 tygodnie [26]. Wyniki po 112 tygodniach w zmodyfikowanym estymandzie reżimu leczenia [26]:

Ramię od 60. tygodnianZmiana masy ciała od początku badania
Najwyższa tolerowana dawka140−21,9%
5 mg144−16,6%
Placebo94−9,9%

Od 84. tygodnia osoby, które odzyskały ponad połowę utraconej masy, mogły otrzymać tirzepatyd jako leczenie ratunkowe. Skorzystało z tego 11 ze 138 osób na najwyższej dawce, 35 ze 142 na 5 mg i 60 z 90 na placebo [26].

SURMOUNT-5: porównanie z semaglutydem (Aronne i wsp., 2025)

Do otwartego badania fazy 3b włączono 751 dorosłych z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy i losowo przydzielono ich do najwyższej tolerowanej dawki tirzepatydu (10 lub 15 mg) albo semaglutydu (1,7 lub 2,4 mg) raz w tygodniu na 72 tygodnie [10]. Według sponsora co najmniej jedną dawkę 15 mg tirzepatydu otrzymało 89,3% osób, a co najmniej jedną dawkę 2,4 mg semaglutydu 92,8% [27].

Wynik po 72 tygodniachTirzepatyd (n = 375)Semaglutyd (n = 376)
Zmiana masy ciała−20,2%−13,7%
Zmiana obwodu talii−18,4 cm−13,0 cm
Spadek masy ciała o co najmniej 10% (komunikat sponsora)81,6% osób60,5% osób
Spadek o co najmniej 15% (komunikat sponsora)64,6% osób40,1% osób
Spadek o co najmniej 20% (komunikat sponsora)48,4% osób27,3% osób
Spadek o co najmniej 25% (komunikat sponsora)31,6% osób16,1% osób

Liczebności ramion pochodzą z rejestru badania [28], zmiany masy ciała i obwodu talii z publikacji [10], a odsetki osób z komunikatu sponsora [27]. Według sponsora zmiany masy ciała podano w estymandzie reżimu leczenia [27]. Uczestnicy i badacze wiedzieli, który lek jest podawany.

SURMOUNT-CN i SURMOUNT-J: badania w Chinach i Japonii (Zhao i wsp., 2024; Kadowaki i wsp., 2025)

Do badania SURMOUNT-CN włączono 210 dorosłych z Chin z BMI co najmniej 28 albo co najmniej 24 i chorobą towarzyszącą, bez cukrzycy. Przez 52 tygodnie otrzymywali tirzepatyd 10 mg (70 osób), 15 mg (71) albo placebo (69). Masa ciała spadła o 13,6% na 10 mg i 17,5% na 15 mg, wobec 2,3% na placebo [29].

W SURMOUNT-J dorośli z Japonii z chorobą otyłościową (według kryteriów japońskiego towarzystwa naukowego), bez cukrzycy, otrzymywali przez 72 tygodnie tirzepatyd 10 mg (73 osoby w analizie), 15 mg (77) albo placebo (75). W estymandzie skuteczności masa ciała spadła przy dawce 10 mg o 16,1 punktu procentowego bardziej niż na placebo, a przy dawce 15 mg o 21,1 punktu. Co najmniej 5% masy ciała straciło 94% i 96% osób, wobec 20% na placebo [30].

Cukrzyca typu 2: badania II fazy (Frias i wsp., 2018 i 2020)

W 26-tygodniowym badaniu II fazy z podwójnie ślepą próbą 318 osób z cukrzycą typu 2 przydzielono losowo do tirzepatydu 1, 5, 10 lub 15 mg, dulaglutydu 1,5 mg (leku pobudzającego tylko receptor GLP-1) albo placebo [31]. Zmiana HbA1c zależała od dawki [31, 32]:

Ramięn (przydzieleni)Zmiana HbA1c po 26 tygodniach
Placebo51−0,06 pkt proc.
Tirzepatyd 1 mg53−1,06 pkt proc.
Tirzepatyd 5 mg55−1,73 pkt proc.
Tirzepatyd 10 mg52−1,89 pkt proc.
Tirzepatyd 15 mg53−1,94 pkt proc.
Dulaglutyd 1,5 mg54−1,21 pkt proc.

Masa ciała zmieniła się na tirzepatydzie od −0,9 do −11,3 kg, wobec −2,7 kg na dulaglutydzie i −0,4 kg na placebo [31].

Kolejne, 12-tygodniowe badanie u 111 osób z cukrzycą typu 2 porównało trzy schematy zwiększania dawki: 4 → 8 → 12 mg, 2,5 → 5 → 10 → 15 mg oraz 2,5 → 7,5 → 15 mg [33]. Autorzy ocenili, że niższa dawka początkowa (2,5 zamiast 4 mg) i mniejsze kroki prawdopodobnie wiązały się z rzadszymi nudnościami, wymiotami i biegunką. Schematy różniły się jednocześnie dawką początkową i wielkością kroków, więc nie było to porównanie jednego czynnika [33].

Program SURPASS: cukrzyca typu 2 (2021–2022)

W pięciu badaniach III fazy tirzepatyd 5, 10 lub 15 mg raz w tygodniu porównywano z placebo albo z innym lekiem. Wszyscy uczestnicy przyjmujący tirzepatyd zaczynali od 2,5 mg przez 4 tygodnie; potem dawkę zwiększano o 2,5 mg co 4 tygodnie aż do przydzielonej [2, 12].

BadaniePopulacja i porównanienCzasZmiana HbA1c (5 / 10 / 15 mg wobec porównania)Masa ciała
SURPASS-1 [4]Bez innych leków przeciwcukrzycowych; placebo47840 tygodni−1,87 / −1,89 / −2,07 wobec +0,04 pkt proc.spadek o 7,0–9,5 kg
SURPASS-2 [11]Z metforminą [2]; semaglutyd 1 mg, badanie otwarte187940 tygodni−2,01 / −2,24 / −2,30 wobec −1,86 pkt proc.o 1,9 / 3,6 / 5,5 kg więcej niż na semaglutydzie
SURPASS-3 [12]Z metforminą, czasem z inhibitorem SGLT2; insulina degludec, badanie otwarte1444 (1437 w analizie)52 tygodnie−1,93 / −2,20 / −2,37 wobec −1,34 pkt proc.od −7,5 do −12,9 kg wobec +2,3 kg
SURPASS-4 [13]Wysokie ryzyko sercowo-naczyniowe; insulina glargine, badanie otwarte2002 (1995 w analizie)52 tygodnie, leczenie do 104 tygodni10 i 15 mg: −2,43 / −2,58 wobec −1,44 pkt proc.—
SURPASS-5 [14]Z insuliną glargine; placebo47540 tygodni−2,11 / −2,40 / −2,34 wobec −0,86 pkt proc.−5,4 / −7,5 / −8,8 kg wobec +1,6 kg

W SURPASS-2 przewaga nad semaglutydem 1 mg wynosiła 0,15, 0,39 i 0,45 punktu procentowego dla dawek 5, 10 i 15 mg [11]. W SURPASS-4 poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe (zgon sercowo-naczyniowy, zawał, udar lub hospitalizacja z powodu niestabilnej dławicy) wystąpiły łącznie u 109 osób i nie były częstsze na tirzepatydzie niż na insulinie glargine (HR 0,74; 95% CI 0,51–1,08) [13].

SURPASS-CVOT: badanie sercowo-naczyniowe (Nicholls i wsp., 2025)

Badanie z podwójnie ślepą próbą przeprowadzono u 13 299 osób z cukrzycą typu 2 i miażdżycową chorobą sercowo-naczyniową, przydzielonych losowo do tirzepatydu (do 15 mg) albo dulaglutydu 1,5 mg raz w tygodniu. Wcześniejsze badania wykazały, że dulaglutyd zmniejsza częstość zdarzeń sercowo-naczyniowych [15]. Uczestnicy mieli średnio 64,1 roku i HbA1c 8,4%. Badanie miało sprawdzić, czy tirzepatyd nie jest gorszy od dulaglutydu [15].

WynikTirzepatyd (n = 6586)Dulaglutyd 1,5 mg (n = 6579)
Zgon sercowo-naczyniowy, zawał lub udar801 osób (12,2%)862 osoby (13,1%)

Współczynnik ryzyka wyniósł 0,92 (95,3% CI 0,83–1,01). Tirzepatyd okazał się nie gorszy od dulaglutydu (P = 0,003), ale nie był od niego istotnie lepszy (P = 0,09).

SURMOUNT-OSA: obturacyjny bezdech senny (Malhotra i wsp., 2024)

Dwa badania z podwójnie ślepą próbą objęły łącznie 469 dorosłych z otyłością i umiarkowanym lub ciężkim obturacyjnym bezdechem sennym, bez cukrzycy. W badaniu 1 uczestnicy nie korzystali z aparatu wytwarzającego dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych podczas snu (PAP), a w badaniu 2 korzystali. Przez 52 tygodnie otrzymywali najwyższą tolerowaną dawkę tirzepatydu (10 lub 15 mg) albo placebo [6]. Głównym wynikiem była zmiana wskaźnika AHI, czyli liczby bezdechów i spłyceń oddechu na godzinę snu; na początku wynosił on średnio 51,5 w badaniu 1 i 49,5 w badaniu 2 [6].

Wynik po 52 tygodniachBadanie 1: tirzepatyd (n = 114)Badanie 1: placebo (n = 120)Badanie 2: tirzepatyd (n = 120)Badanie 2: placebo (n = 115)
Zmiana AHI (zdarzenia na godzinę)−25,3−5,3−29,3−5,5
Spadek AHI o co najmniej połowę61,2% osób19,0% osób72,4% osób23,3% osób
Zmiana masy ciała−17,7%−1,6%−19,6%−2,3%

Wartości AHI w tabeli pochodzą z estymandu reżimu leczenia. W estymandzie skuteczności AHI spadł o 27,4 wobec 4,8 w badaniu 1 i o 30,4 wobec 6,0 w badaniu 2 [6].

SUMMIT: niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową (Packer i wsp., 2025)

Do badania włączono 731 osób z niewydolnością serca, frakcją wyrzutową (odsetkiem krwi wypychanej z lewej komory przy każdym skurczu) co najmniej 50% i BMI co najmniej 30. Przydzielono je losowo do tirzepatydu (do 15 mg raz w tygodniu) albo placebo na co najmniej 52 tygodnie; mediana obserwacji wyniosła 104 tygodnie [7].

WynikTirzepatyd (n = 364)Placebo (n = 367)HR (95% CI)
Zgon sercowo-naczyniowy lub pogorszenie niewydolności serca36 (9,9%)56 (15,3%)0,62 (0,41–0,95)
Pogorszenie niewydolności serca29 (8,0%)52 (14,2%)0,54 (0,34–0,85)
Zgon sercowo-naczyniowy8 (2,2%)5 (1,4%)1,58 (0,52–4,83)

Korzyść w wyniku łącznym dała mniejsza liczba zaostrzeń niewydolności serca [7]. Drugim głównym wynikiem była jakość życia mierzona kwestionariuszem KCCQ-CSS (skala 0–100, im więcej punktów, tym lepszy stan). Po 52 tygodniach poprawiła się o 19,5 punktu na tirzepatydzie i o 12,7 punktu na placebo [7].

SYNERGY-NASH: stłuszczeniowe zapalenie wątroby (Loomba i wsp., 2024)

Do badania II fazy zakwalifikowano 190 osób z potwierdzonym w biopsji stłuszczeniowym zapaleniem wątroby związanym z zaburzeniami metabolicznymi (MASH) i włóknieniem w stopniu F2 lub F3. Przez 52 tygodnie otrzymywały tirzepatyd 5, 10 lub 15 mg albo placebo [8]. Biopsję po 52 tygodniach, nadającą się do oceny, miało 157 osób; brakujące wyniki uzupełniono metodą statystyczną [8].

Ramięn (przydzieleni)Ustąpienie MASH bez pogorszenia włóknieniaZmniejszenie włóknienia o co najmniej jeden stopień bez nasilenia MASH
Placebo4810%30%
5 mg4744%55%
10 mg4756%51%
15 mg4862%51%

Liczebności ramion pochodzą z rejestru badania [34], odsetki z publikacji [8].

Komunikaty sponsora: dzieci z cukrzycą, łuszczyca i połączenie z eloralintide

Poniższe wyniki pochodzą z komunikatów prasowych Eli Lilly.

  • SURPASS-PEDS. Dzieci i nastolatki w wieku 10–17 lat z cukrzycą typu 2 (99 osób) otrzymywały tirzepatyd (do 5 lub 10 mg raz w tygodniu) albo placebo. Po 30 tygodniach HbA1c spadła średnio o 2,2 punktu procentowego (dane łączne dla obu dawek), a na placebo wzrosła o 0,05 punktu; BMI zmniejszyło się przy dawce 10 mg o 11,2%, wobec 0,4% na placebo (estymand skuteczności) [35].
  • TOGETHER-PsO. W otwartym badaniu fazy 3b 274 dorosłych z łuszczycą plackowatą i otyłością lub nadwagą otrzymywało iksekizumab razem z tirzepatydem albo sam iksekizumab. Po 36 tygodniach całkowite oczyszczenie skóry (PASI 100) i spadek masy ciała o co najmniej 10% osiągnęło 27,1% osób przyjmujących oba leki i 5,8% na samym iksekizumabie; samo PASI 100 odpowiednio 40,6% i 29,0% [36].
  • TOGETHER-PsA. Podobnie zaprojektowane badanie objęło 271 dorosłych z łuszczycowym zapaleniem stawów. Po 36 tygodniach 50-procentową poprawę aktywności choroby (ACR50) i spadek masy ciała o co najmniej 10% osiągnęło 31,7% osób przyjmujących oba leki i 0,8% na samym iksekizumabie; samo ACR50 odpowiednio 33,5% i 20,4% [37].
  • Połączenie z eloralintide. W 48-tygodniowym badaniu fazy 2b u 367 dorosłych z otyłością lub nadwagą i cukrzycą typu 2 masa ciała spadła o 23,3% przy eloralintide 9 mg z tirzepatydem 15 mg, o 14,8% przy samym tirzepatydzie 15 mg i o 3,0% na placebo (estymand skuteczności). HbA1c spadła o 2,9 i 2,4 punktu procentowego [38].

Doświadczenia użytkowników

Zestawiliśmy relacje 759 użytkowników Reddita, którzy opisali, jak stosowali tirzepatyd. Pochodzą z losowej próby 900 autorów wpisów z lat 2024–2026 w subredditach o tirzepatydzie recepturowym (r/tirzepatidecompound, r/compoundedtirzepatide) i o peptydach (r/Retatrutide, r/Peptides, r/cagrilintide, r/Biohacking i inne); każdą osobę liczymy raz. To relacje z niekontrolowanej próby: autorzy sami decydują, co opisać, a ich dawek nikt nie sprawdzał.

Spadek masy ciała jako efekt opisały 322 z 759 osób, a mniejszy apetyt albo wyciszenie natrętnych myśli o jedzeniu (ang. food noise) 166. Jedna z osób pisała: „I don’t really have food noise, my hunger is well controlled”, czyli właściwie nie ma natrętnych myśli o jedzeniu, a głód jest dobrze kontrolowany. Dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunkę, zaparcia, zgagę lub odbijanie) opisało 91 osób, a zmęczenie 50. Zatrzymanie spadku masy ciała albo słabe działanie zgłosiło 256 osób. Prawie połowa próby (366 z 759 osób) to autorzy z subredditów o peptydach, w których najwięcej wpisów pochodziło z r/Retatrutide. Zatrzymanie spadku masy ciała albo słabe działanie opisało tam 111 z 366 osób, a w subredditach o tirzepatydzie recepturowym 145 z 393.

Tirzepatyd z retatrutydem porównało 90 osób. Lepiej oceniło tirzepatyd 56 z nich, w tym 30 ze względu na apetyt. Jedna z nich pisała: „For me, reta doesn't curb my appetite anything like as well as tirzepetide”, czyli retatrutyd nie tłumił jej apetytu nawet w przybliżeniu tak dobrze jak tirzepatyd. Gorzej oceniło tirzepatyd 17 osób, 16 miało zdanie mieszane, a jedna nie widziała różnicy. Oba leki jednocześnie stosowało 68 osób. Z semaglutydem porównało tirzepatyd 25 osób: 13 oceniło go lepiej, najczęściej ze względu na spadek masy ciała (6 osób), 9 gorzej, a 3 podobnie. Stosowanie małych dawek, nazywane przez autorów mikrodawkowaniem, opisało 13 osób.


Dawkowanie i protokoły

Dawki stosowane w badaniach

BadanieModel lub populacjaDawka i droga podaniaCzas
Rakotwórczość, informacja o produkcie [2]Szczury0,15, 0,50 i 1,5 mg/kg podskórnie 2× w tygodniu2 lata
Rakotwórczość, informacja o produkcie [2]Myszy transgeniczne rasH21, 3 i 10 mg/kg podskórnie 2× w tygodniu6 miesięcy
Coskun 2018 [1]Zdrowi ochotnicy i osoby z cukrzycą typu 2 (faza 1; 142 osoby otrzymały tirzepatyd, dulaglutyd lub placebo)Podskórnie: 0,25–8 mg jednorazowo; 0,5–10 mg (zdrowi) i 0,5–15 mg (cukrzyca) 1× w tygodniu, dawki powyżej 5 mg osiągane stopniowojedna dawka lub 4 tygodnie
Frias 2018 [31, 32]Cukrzyca typu 2, n = 3181 mg (n = 53), 5 mg (55), 10 mg (52), 15 mg (53) podskórnie 1× w tygodniu; dulaglutyd 1,5 mg (54); placebo (51)26 tygodni
Frias 2020 [33]Cukrzyca typu 2, n = 111Podskórnie 1× w tygodniu: 4 → 8 → 12 mg (n = 29), 2,5 → 5 → 10 → 15 mg (28), 2,5 → 7,5 → 15 mg (28); placebo (26)12 tygodni
Heise 2022 [19]Cukrzyca typu 2, n = 11715 mg (n = 45) podskórnie 1× w tygodniu; semaglutyd 1 mg (44); placebo (28)28 tygodni
SURPASS-1 [2, 4]Cukrzyca typu 2 bez innych leków, n = 4785 mg (n = 121), 10 mg (121), 15 mg (121) podskórnie 1× w tygodniu; placebo (115)40 tygodni
SURPASS-2 [11, 39]Cukrzyca typu 2 z metforminą, n = 18795 mg (n = 471), 10 mg (469), 15 mg (470) podskórnie 1× w tygodniu; semaglutyd 1 mg (469)40 tygodni
SURPASS-3 [12]Cukrzyca typu 2 z metforminą, 1437 w analizie5 mg (n = 358), 10 mg (360), 15 mg (359) podskórnie 1× w tygodniu; insulina degludec (360)52 tygodnie
SURPASS-4 [13]Cukrzyca typu 2 z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, 1995 w analizie5 mg (n = 329), 10 mg (328), 15 mg (338) podskórnie 1× w tygodniu; insulina glargine (1000)52 tygodnie, do 104 tygodni
SURPASS-5 [14]Cukrzyca typu 2 z insuliną glargine, n = 4755 mg (n = 116), 10 mg (119), 15 mg (120) podskórnie 1× w tygodniu; placebo (120)40 tygodni
SURPASS-CVOT [15]Cukrzyca typu 2 z chorobą sercowo-naczyniową, 13 165 w analizieDo 15 mg (n = 6586) podskórnie 1× w tygodniu; dulaglutyd 1,5 mg (6579)do zakończenia badania
SURMOUNT-1 [5, 22]Otyłość lub nadwaga bez cukrzycy, n = 25395 mg (n = 630), 10 mg (636), 15 mg (630) podskórnie 1× w tygodniu; placebo (643)72 tygodnie; 176 tygodni u 1032 osób ze stanem przedcukrzycowym [23]
SURMOUNT-2 [9]Otyłość lub nadwaga z cukrzycą typu 2, n = 93810 mg (n = 312), 15 mg (311) podskórnie 1× w tygodniu; placebo (315)72 tygodnie
SURMOUNT-3 [2, 25]Otyłość lub nadwaga po 12 tygodniach intensywnej zmiany stylu życia, n = 579Najwyższa tolerowana dawka 10 lub 15 mg (n = 287) podskórnie 1× w tygodniu; placebo (292)72 tygodnie
SURMOUNT-4 [16]Otyłość lub nadwaga bez cukrzycy, n = 783 (670 przydzielonych losowo)Podskórnie 1× w tygodniu: 36 tygodni najwyższej tolerowanej dawki 10 lub 15 mg, potem jej kontynuacja (n = 335) albo placebo (335)36 + 52 tygodnie
SURMOUNT-MAINTAIN [26]Otyłość lub nadwaga, n = 441 (378 przydzielonych losowo)Podskórnie 1× w tygodniu: 60 tygodni najwyższej tolerowanej dawki 10 lub 15 mg, potem ta sama dawka (n = 140), 5 mg (144) albo placebo (94)60 + 52 tygodnie
SURMOUNT-5 [10, 28]Otyłość lub nadwaga bez cukrzycy, n = 751Najwyższa tolerowana dawka 10 lub 15 mg (n = 375) podskórnie 1× w tygodniu; semaglutyd 1,7 lub 2,4 mg (376)72 tygodnie
SURMOUNT-CN [29]Dorośli z Chin z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy, n = 21010 mg (n = 70), 15 mg (71) podskórnie 1× w tygodniu; placebo (69)52 tygodnie
SURMOUNT-J [30]Dorośli z Japonii z chorobą otyłościową, 225 w analizie10 mg (n = 73), 15 mg (77) podskórnie 1× w tygodniu; placebo (75)72 tygodnie
SURMOUNT-OSA [6]Obturacyjny bezdech senny z otyłością, n = 469Najwyższa tolerowana dawka 10 lub 15 mg podskórnie 1× w tygodniu: badanie 1 (n = 114) i badanie 2 (120); placebo (120 i 115)52 tygodnie
SUMMIT [7]Niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową i otyłość, n = 731Do 15 mg (n = 364) podskórnie 1× w tygodniu; placebo (367)co najmniej 52 tygodnie, mediana obserwacji 104 tygodnie
SYNERGY-NASH [8, 34]MASH z włóknieniem F2–F3, n = 1905 mg (n = 47), 10 mg (47), 15 mg (48) podskórnie 1× w tygodniu; placebo (48)52 tygodnie

W badaniach III fazy tirzepatyd podawano podskórnie raz w tygodniu. W programach SURPASS i SURMOUNT leczenie zaczynano od 2,5 mg przez 4 tygodnie, a potem zwiększano dawkę o 2,5 mg co 4 tygodnie aż do dawki przydzielonej w badaniu [2, 12]; w SURMOUNT-1 ten etap trwał 20 tygodni [5]. Ten sam schemat opisuje informacja o produkcie: 2,5 mg raz w tygodniu przez 4 tygodnie, potem 5 mg, a w razie potrzeby kolejne zwiększenia o 2,5 mg po co najmniej 4 tygodniach na danej dawce. Dawki podtrzymujące wynoszą 5, 10 i 15 mg; najwyższa to 15 mg raz w tygodniu [2].

We wszystkich badaniach III fazy wymienionych w tabeli dawkę 15 mg sprawdzano jako osobne ramię albo jako najwyższą dawkę docelową; w SURMOUNT-3 osiągnęło ją 86,4% osób na tirzepatydzie [25]. Główne badania SURPASS trwały 40 tygodni (SURPASS-1, -2 i -5) lub 52 tygodnie (SURPASS-3 i -4), a badania SURMOUNT-1, -2, -3 i -5 po 72 tygodnie [4, 5, 9–14, 25]. Z tych badań pochodzą kafelki na górze strony: dawka 15 mg zwiększana stopniowo od 2,5 mg, dawki podtrzymujące 5–15 mg, podawanie raz w tygodniu i 40–72 tygodnie leczenia.

Dawkowanie raportowane przez użytkowników

Zestawiliśmy relacje 759 użytkowników Reddita, którzy opisali, jak stosowali tirzepatyd w zastrzykach. To losowa próba autorów wpisów z lat 2024–2026 z subredditów o tirzepatydzie recepturowym (r/tirzepatidecompound, r/compoundedtirzepatide) i o peptydach (r/Retatrutide, r/Peptides, r/cagrilintide, r/Biohacking, r/PEDs i inne); każdą osobę liczymy raz. Około połowy (381 z 759 osób) opisywało preparat recepturowy, sporządzany w aptece, albo tak zwany peptyd do badań. Dawkę podały 642 osoby. Kafelki na górze strony pochodzą z badań klinicznych, nie z tych relacji.

ParametrNajczęściej raportowaneZakres w większości relacji (co najmniej połowa)
Dawka na podanie5 mg (120 osób)2,5–7,5 mg (364 z 642 osób)
Częstotliwość1× w tygodniu (123 ze 176 osób, które ją podały)—
Okres stosowaniapodało go 300 osób4–26 tygodni (155 z 300 osób)

Poza zakresem: dawki poniżej 2,5 mg (42 osoby, najczęściej 1,5 mg i 1 mg, odpowiednio 12 i 9 osób), 10 mg (79 osób), 12,5 mg (39), 15 mg (98), inne dawki od 8 do 13,5 mg (18) oraz 18 mg i 20 mg (po 1 osobie). Poza rytmem cotygodniowym 17 osób podawało lek dwa razy w tygodniu, a 16 co 5 dni. W subredditach o peptydach najwięcej osób stosowało 15 mg (64 z 284 osób, które podały dawkę). Siedmiu autorów nagrań na YouTube podało własne dawki, od 1 do 7,5 mg.

To relacje użytkowników, a nie zalecenie ani dawka zbadana klinicznie.

Podanie

Tirzepatyd wstrzykuje się podskórnie w brzuch, udo lub ramię; ekspozycja na lek była podobna niezależnie od miejsca wstrzyknięcia [2].


Profil bezpieczeństwa

Najczęstsze zdarzenia niepożądane dotyczyły przewodu pokarmowego: nudności, biegunka, wymioty i zaparcia. Nudności, wymioty i biegunka występowały głównie w okresie zwiększania dawki i z czasem słabły. W badaniu nad otyłością u osób bez cukrzycy zdarzenia żołądkowo-jelitowe były w większości łagodne (60,8%) lub umiarkowane (34,6%) [2]. W dwóch badaniach nad redukcją masy ciała opisanych w amerykańskiej informacji o produkcie (łącznie 3477 osób) ciężkie zdarzenia żołądkowo-jelitowe wystąpiły u 1,7–3,1% osób na tirzepatydzie i 1% na placebo [3]. W SURPASS-CVOT zdarzenia żołądkowo-jelitowe były częstsze na tirzepatydzie niż na dulaglutydzie [15].

Zdarzenia niepożądane w wybranych badaniach (liczba osób ze zdarzeniem / liczba osób w ramieniu):

Badanie (okres obserwacji)RamięNudnościBiegunkaWymiotyZaparciaPoważne zdarzenia niepożądane
SURMOUNT-1, rejestr (do 193. tygodnia) [22]Placebo63/64351/64312/64338/64353/643
5 mg160/630128/63058/630113/63057/630
10 mg217/636143/63674/636117/63660/636
15 mg201/630149/63081/63080/63050/630
SURMOUNT-3 (72 tygodnie leczenia i 4 tygodnie obserwacji) [25]Placebo41/29227/2924/29220/29214/292
Tirzepatyd 10 lub 15 mg114/28789/28752/28766/28717/287
SURMOUNT-5, rejestr (do 72. tygodnia) [28]Semaglutyd 1,7 lub 2,4 mg167/37688/37680/376107/37613/376
Tirzepatyd 10 lub 15 mg163/37488/37456/374101/37418/374
SURMOUNT-OSA, badanie 1 (52 tygodnie) [6]Placebo12/12015/1205/1203/1207/120
Tirzepatyd 10 lub 15 mg29/11430/11420/11418/1149/114
SURMOUNT-OSA, badanie 2 (52 tygodnie) [6]Placebo6/11410/1141/1145/11412/114
Tirzepatyd 10 lub 15 mg26/11926/11911/11918/1197/119
SURPASS-5 (40 tygodni leczenia i 4 tygodnie obserwacji) [14]Placebo3/12012/1203/1202/12010/120
5 mg15/11614/1168/1167/1169/116
10 mg21/11915/1199/1198/11913/119
15 mg22/12025/12015/1208/1209/120

W rejestrze SURMOUNT-1 okres obserwacji obejmuje przedłużenie u osób ze stanem przedcukrzycowym, dlatego jest dłuższy niż 72 tygodnie [22]. W SURMOUNT-1 leczenie z powodu zdarzeń niepożądanych przerwało 4,3%, 7,1% i 6,2% osób przyjmujących 5, 10 i 15 mg, wobec 2,6% na placebo [5]. W SURMOUNT-3 było to 30 z 287 osób na tirzepatydzie i 6 z 292 na placebo [25], w SUMMIT 23 z 364 i 5 z 367 [7], a w SURMOUNT-5 według sponsora 6,1% osób na tirzepatydzie i 8,0% na semaglutydzie [27].

Trzustka i pęcherzyk żółciowy. Ostre zapalenie trzustki, potwierdzone przez niezależną komisję, wystąpiło w SURMOUNT-3 u 1 osoby w każdej grupie [25], w podwójnie ślepej części SURMOUNT-4 u nikogo [16], a w badaniu 2 SURMOUNT-OSA u 2 ze 119 osób na tirzepatydzie i u nikogo na placebo [6]. Tirzepatydu nie badano u osób po przebytym zapaleniu trzustki; informacja o produkcie zaleca odstawienie leku przy podejrzeniu tej choroby [2]. W zbiorczej analizie badań nad otyłością ostra choroba pęcherzyka żółciowego wystąpiła u 2,0% osób na tirzepatydzie i 1,6% na placebo, a w badaniu SUMMIT u 4,4% i 2,7%; jej występowanie wiązało się z większym spadkiem masy ciała [2]. W metaanalizie 12 badań randomizowanych (12 351 osób) choroby pęcherzyka i dróg żółciowych były na tirzepatydzie częstsze niż w grupach porównawczych (RR 1,52; 95% CI 1,17–1,98) [40].

Hipoglikemia. Informacja o produkcie zalicza hipoglikemię, czyli zbyt niski poziom cukru, do bardzo częstych działań niepożądanych (co najmniej 1 na 10 osób), gdy tirzepatyd łączy się z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika [2]. Bez tych leków niski poziom cukru występował znacznie rzadziej: w SURPASS-1 nie odnotowano glukozy poniżej 54 mg/dl ani ciężkiej hipoglikemii [4], a w SURPASS-2 glukozę poniżej 54 mg/dl zgłosiło 0,2–1,7% osób na tirzepatydzie i 0,4% na semaglutydzie [11]. Gdy tirzepatyd dodawano do insuliny glargine (SURPASS-5), glukozę poniżej 54 mg/dl odnotowano u 18 ze 116, 23 ze 119 i 17 ze 120 osób przy dawkach 5, 10 i 15 mg, wobec 15 ze 120 na placebo z insuliną [14]. W SURPASS-4 hipoglikemia (glukoza poniżej 54 mg/dl lub ciężka) wystąpiła u 6–9% osób na tirzepatydzie i 19% na insulinie glargine; u osób bez pochodnych sulfonylomocznika u 1–3% wobec 16% [13].

Inne ostrzeżenia z informacji o produkcie. Nasilone wymioty i biegunka mogą prowadzić do odwodnienia i pogorszenia czynności nerek. Szybka poprawa poziomu cukru wiązała się z przejściowym pogorszeniem retinopatii cukrzycowej (uszkodzenia siatkówki oka). U osób przyjmujących leki z tej grupy opisano przypadki zachłyśnięcia treścią żołądka podczas znieczulenia ogólnego lub głębokiej sedacji [2].

Tarczyca. W 2-letnim badaniu na szczurach tirzepatyd zwiększał liczbę guzów z komórek C tarczycy (gruczolaków i raków) przy wszystkich dawkach. U myszy transgenicznych rasH2 w 6-miesięcznym badaniu takiego efektu nie było. Znaczenie tych wyników dla ludzi jest nieznane [2]. Amerykańska informacja o produkcie wymienia jako przeciwwskazania raka rdzeniastego tarczycy u danej osoby lub w jej rodzinie oraz zespół mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej typu 2 (MEN 2) [3].

Włosy. W dwóch badaniach nad redukcją masy ciała wypadanie włosów zgłosiło 5%, 4% i 5% osób przy dawkach 5, 10 i 15 mg, wobec 1% na placebo. Częściej dotyczyło kobiet (7,1% wobec 1,3% kobiet na placebo) i wiązało się ze spadkiem masy ciała [3]. W SURMOUNT-3 łysienie odnotowano u 20 z 287 osób na tirzepatydzie i 4 z 292 na placebo [25].

Tirzepatydu nie badano u osób z ciężkimi chorobami przewodu pokarmowego, w tym z ciężką gastroparezą (niedowładem żołądka); nie zaleca się go w ciąży, a przy jej planowaniu odstawia się go co najmniej miesiąc wcześniej; przy doustnej antykoncepcji amerykańska informacja o produkcie zaleca, by przez 4 tygodnie od rozpoczęcia leczenia i po każdym zwiększeniu dawki zmienić ją na metodę niedoustną albo dodać metodę mechaniczną, a europejska uznaje spadek stężeń tych leków po jednej dawce 5 mg tirzepatydu za nieistotny klinicznie [2, 3].


Kierunki badań

Trwają lub rozpoczynają się kolejne badania w nowych populacjach i wskazaniach. Poniżej wybrane badania III fazy według rejestru ClinicalTrials.gov:

BadaniePopulacjaLiczba uczestnikówGłówny wynik
SURMOUNT-MMO [41]Otyłość lub nadwaga, od 40. roku życia; tirzepatyd wobec placebo15 374 (włączeni)Czas do pierwszego zdarzenia: zgon z dowolnej przyczyny, zawał, udar, rewaskularyzacja wieńcowa lub zdarzenie niewydolności serca, do 5 lat
SURPASS-T1D-1 [42]Cukrzyca typu 1 z otyłością lub nadwagą; placebo905 (planowana)Zmiana HbA1c po 40 tygodniach
SURPASS-T1D-2 [43]Cukrzyca typu 1 z otyłością lub nadwagą, badanie długoterminowe; placebo465 (planowana)Zmiana HbA1c po 40 tygodniach
NCT06075667 [44]Młodzież w wieku 12–17 lat z otyłością lub nadwagą; placebo160 (włączeni)Zmiana BMI po 72 tygodniach
SURMOUNT-ADOLESCENTS-2 [45]Młodzież w wieku 12–17 lat z otyłością i chorobami towarzyszącymi; placebo300 (planowana)Zmiana BMI oraz poprawa chorób towarzyszących otyłości po 72 tygodniach
DUAL-HFrEF [46]Niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową i otyłość; placebo60 (planowana)Dystans w 6-minutowym teście marszu po 6 miesiącach
COMMIT-CD [47]Choroba Leśniowskiego-Crohna z otyłością lub nadwagą; mirikizumab z tirzepatydem lub z placebo290 (planowana)Remisja kliniczna i endoskopowa oraz spadek masy ciała o co najmniej 10% po 52 tygodniach
COMMIT-UC [48]Wrzodziejące zapalenie jelita grubego z otyłością lub nadwagą; mirikizumab z tirzepatydem lub z placebo350 (planowana)Remisja kliniczna i spadek masy ciała o co najmniej 10% po 52 tygodniach
TRIUMPH-5 [49]Otyłość; retatrutyd wobec tirzepatydu800 (planowana)Zmiana masy ciała po 80 tygodniach
SYNERGY-Outcomes [50]Stłuszczeniowa choroba wątroby z ryzykiem powikłań; tirzepatyd lub retatrutyd wobec placebo4500 (planowana)Czas do pierwszego poważnego zdarzenia wątrobowego

SURMOUNT-MMO sprawdzi, czy u osób z otyłością bez cukrzycy tirzepatyd zmniejsza liczbę zgonów, zawałów, udarów i zdarzeń niewydolności serca [41]. TRIUMPH-5 porówna bezpośrednio tirzepatyd z retatrutydem, innym lekiem rozwijanym przez Eli Lilly [49]. Osobnym kierunkiem jest łączenie tirzepatydu z innymi lekami: po wynikach fazy 2b sponsor zapowiedział badania III fazy połączenia z eloralintide [38], a połączenia z iksekizumabem i mirikizumabem bada się w chorobach zapalnych skóry, stawów i jelit współistniejących z otyłością [36, 37, 47, 48].


Powiązane artykuły


Bibliografia

  1. Coskun T, Sloop KW, Loghin C, et al. LY3298176, a novel dual GIP and GLP-1 receptor agonist for the treatment of type 2 diabetes mellitus: From discovery to clinical proof of concept. Molecular Metabolism. 2018;18:3-14. DOI: 10.1016/j.molmet.2018.09.009
  2. European Medicines Agency. Mounjaro (tirzepatide): EPAR, Product Information (charakterystyka produktu leczniczego). ema.europa.eu. Dostęp: 11 października 2026.
  3. US Food and Drug Administration, DailyMed. ZEPBOUND (tirzepatide) injection: US Prescribing Information, SPL wersja 40 (sierpień 2026). dailymed.nlm.nih.gov. Dostęp: 11 października 2026.
  4. Rosenstock J, Wysham C, Frías JP, et al. Efficacy and safety of a novel dual GIP and GLP-1 receptor agonist tirzepatide in patients with type 2 diabetes (SURPASS-1): a double-blind, randomised, phase 3 trial. The Lancet. 2021;398(10295):143-155. DOI: 10.1016/S0140-6736(21)01324-6
  5. Jastreboff AM, Aronne LJ, Ahmad NN, et al. Tirzepatide Once Weekly for the Treatment of Obesity. N Engl J Med. 2022;387(3):205-216. DOI: 10.1056/NEJMoa2206038
  6. Malhotra A, Grunstein RR, Fietze I, et al. Tirzepatide for the Treatment of Obstructive Sleep Apnea and Obesity. N Engl J Med. 2024;391(13):1193-1205. DOI: 10.1056/NEJMoa2404881
  7. Packer M, Zile MR, Kramer CM, et al. Tirzepatide for Heart Failure with Preserved Ejection Fraction and Obesity. N Engl J Med. 2025;392(5):427-437. DOI: 10.1056/NEJMoa2410027
  8. Loomba R, Hartman ML, Lawitz EJ, et al. Tirzepatide for Metabolic Dysfunction-Associated Steatohepatitis with Liver Fibrosis. N Engl J Med. 2024;391(4):299-310. DOI: 10.1056/NEJMoa2401943
  9. Garvey WT, Frias JP, Jastreboff AM, et al. Tirzepatide once weekly for the treatment of obesity in people with type 2 diabetes (SURMOUNT-2): a double-blind, randomised, multicentre, placebo-controlled, phase 3 trial. The Lancet. 2023;402(10402):613-626. DOI: 10.1016/S0140-6736(23)01200-X
  10. Aronne LJ, Horn DB, le Roux CW, et al. Tirzepatide as Compared with Semaglutide for the Treatment of Obesity. N Engl J Med. 2025;393(1):26-36. DOI: 10.1056/NEJMoa2416394
  11. Frías JP, Davies MJ, Rosenstock J, et al. Tirzepatide versus Semaglutide Once Weekly in Patients with Type 2 Diabetes. N Engl J Med. 2021;385(6):503-515. DOI: 10.1056/NEJMoa2107519
  12. Ludvik B, Giorgino F, Jódar E, et al. Once-weekly tirzepatide versus once-daily insulin degludec as add-on to metformin with or without SGLT2 inhibitors in patients with type 2 diabetes (SURPASS-3): a randomised, open-label, parallel-group, phase 3 trial. The Lancet. 2021;398(10300):583-598. DOI: 10.1016/S0140-6736(21)01443-4
  13. Del Prato S, Kahn SE, Pavo I, et al. Tirzepatide versus insulin glargine in type 2 diabetes and increased cardiovascular risk (SURPASS-4): a randomised, open-label, parallel-group, multicentre, phase 3 trial. The Lancet. 2021;398(10313):1811-1824. DOI: 10.1016/S0140-6736(21)02188-7
  14. Dahl D, Onishi Y, Norwood P, et al. Effect of Subcutaneous Tirzepatide vs Placebo Added to Titrated Insulin Glargine on Glycemic Control in Patients With Type 2 Diabetes: The SURPASS-5 Randomized Clinical Trial. JAMA. 2022;327(6):534-545. DOI: 10.1001/jama.2022.0078
  15. Nicholls SJ, Pavo I, Bhatt DL, et al. Cardiovascular Outcomes with Tirzepatide versus Dulaglutide in Type 2 Diabetes. N Engl J Med. 2025;393(24):2409-2420. DOI: 10.1056/NEJMoa2505928
  16. Aronne LJ, Sattar N, Horn DB, et al. Continued Treatment With Tirzepatide for Maintenance of Weight Reduction in Adults With Obesity: The SURMOUNT-4 Randomized Clinical Trial. JAMA. 2024;331(1):38-48. DOI: 10.1001/jama.2023.24945
  17. Schneck K, Urva S. Population pharmacokinetics of the GIP/GLP receptor agonist tirzepatide. CPT: Pharmacometrics & Systems Pharmacology. 2024;13(3):494-503. DOI: 10.1002/psp4.13099
  18. Willard FS, Douros JD, Gabe MBN, et al. Tirzepatide is an imbalanced and biased dual GIP and GLP-1 receptor agonist. JCI Insight. 2020;5(17):e140532. DOI: 10.1172/jci.insight.140532
  19. Heise T, Mari A, DeVries JH, et al. Effects of subcutaneous tirzepatide versus placebo or semaglutide on pancreatic islet function and insulin sensitivity in adults with type 2 diabetes: a multicentre, randomised, double-blind, parallel-arm, phase 1 clinical trial. The Lancet Diabetes & Endocrinology. 2022;10(6):418-429. DOI: 10.1016/S2213-8587(22)00085-7
  20. Heise T, DeVries JH, Urva S, et al. Tirzepatide Reduces Appetite, Energy Intake, and Fat Mass in People With Type 2 Diabetes. Diabetes Care. 2023;46(5):998-1004. DOI: 10.2337/dc22-1710
  21. Nauck M, Gribble F, Reimann F, et al. Clinical Potential of GIP in Type 2 Diabetes and Obesity. Diabetes Care. 2026;49(8):1308-1317. DOI: 10.2337/dci25-0141
  22. ClinicalTrials.gov. NCT04184622 (SURMOUNT-1): A Study of Tirzepatide (LY3298176) in Participants With Obesity or Overweight. Wyniki opublikowane w rejestrze, ostatnia aktualizacja 24 lipca 2025. clinicaltrials.gov/study/NCT04184622. Dostęp: 11 października 2026.
  23. Jastreboff AM, le Roux CW, Stefanski A, et al. Tirzepatide for Obesity Treatment and Diabetes Prevention. N Engl J Med. 2025;392(10):958-971. DOI: 10.1056/NEJMoa2410819
  24. Look M, Dunn JP, Kushner RF, et al. Body composition changes during weight reduction with tirzepatide in the SURMOUNT-1 study of adults with obesity or overweight. Diabetes, Obesity and Metabolism. 2025;27(5):2720-2729. DOI: 10.1111/dom.16275
  25. Wadden TA, Chao AM, Machineni S, et al. Tirzepatide after intensive lifestyle intervention in adults with overweight or obesity: the SURMOUNT-3 phase 3 trial. Nature Medicine. 2023;29(11):2909-2918. DOI: 10.1038/s41591-023-02597-w
  26. Horn DB, Aronne LJ, Wharton S, et al. Tirzepatide for maintenance of bodyweight reduction in people with obesity in the USA (SURMOUNT-MAINTAIN): a multicentre, double-blind, randomised, placebo-controlled trial. The Lancet. 2026;407(10545):2305-2318. DOI: 10.1016/S0140-6736(26)00656-2
  27. Eli Lilly and Company. Zepbound (tirzepatide) showed superior weight loss over Wegovy (semaglutide) in complete SURMOUNT-5 results published in The New England Journal of Medicine. Komunikat prasowy, 11 maja 2025. prnewswire.com
  28. ClinicalTrials.gov. NCT05822830 (SURMOUNT-5): A Study of Tirzepatide (LY3298176) in Participants With Obesity or Overweight With Weight Related Comorbidities. Wyniki opublikowane w rejestrze, ostatnia aktualizacja 26 listopada 2025. clinicaltrials.gov/study/NCT05822830. Dostęp: 11 października 2026.
  29. Zhao L, Cheng Z, Lu Y, et al. Tirzepatide for Weight Reduction in Chinese Adults With Obesity: The SURMOUNT-CN Randomized Clinical Trial. JAMA. 2024;332(7):551-560. DOI: 10.1001/jama.2024.9217
  30. Kadowaki T, Kiyosue A, Shingaki T, et al. Efficacy and safety of once-weekly tirzepatide in Japanese patients with obesity disease (SURMOUNT-J): a multicentre, randomised, double-blind, placebo-controlled phase 3 trial. The Lancet Diabetes & Endocrinology. 2025;13(5):384-396. DOI: 10.1016/S2213-8587(24)00377-2
  31. Frias JP, Nauck MA, Van J, et al. Efficacy and safety of LY3298176, a novel dual GIP and GLP-1 receptor agonist, in patients with type 2 diabetes: a randomised, placebo-controlled and active comparator-controlled phase 2 trial. The Lancet. 2018;392(10160):2180-2193. DOI: 10.1016/S0140-6736(18)32260-8
  32. ClinicalTrials.gov. NCT03131687: A Study of Tirzepatide (LY3298176) in Participants With Type 2 Diabetes Mellitus. Wyniki opublikowane w rejestrze, ostatnia aktualizacja 20 sierpnia 2019. clinicaltrials.gov/study/NCT03131687. Dostęp: 11 października 2026.
  33. Frias JP, Nauck MA, Van J, et al. Efficacy and tolerability of tirzepatide, a dual glucose-dependent insulinotropic peptide and glucagon-like peptide-1 receptor agonist in patients with type 2 diabetes: A 12-week, randomized, double-blind, placebo-controlled study to evaluate different dose-escalation regimens. Diabetes, Obesity and Metabolism. 2020;22(6):938-946. DOI: 10.1111/dom.13979
  34. ClinicalTrials.gov. NCT04166773 (SYNERGY-NASH): A Study of Tirzepatide (LY3298176) in Participants With Nonalcoholic Steatohepatitis (NASH). Wyniki opublikowane w rejestrze, ostatnia aktualizacja 24 stycznia 2025. clinicaltrials.gov/study/NCT04166773. Dostęp: 11 października 2026.
  35. Eli Lilly and Company. Lilly's Mounjaro (tirzepatide), a GIP/GLP-1 dual receptor agonist, reduced A1C by an average of 2.2% in a Phase 3 trial of children and adolescents with type 2 diabetes. Komunikat prasowy, 17 września 2025. prnewswire.com
  36. Eli Lilly and Company. Lilly's Taltz (ixekizumab) and Zepbound (tirzepatide) used together delivered superior efficacy in first-of-its-kind Phase 3b trial for adults with psoriasis and obesity or overweight. Komunikat prasowy, 18 lutego 2026. prnewswire.com
  37. Eli Lilly and Company. Lilly's Taltz (ixekizumab) and Zepbound (tirzepatide) used together delivered superior efficacy in first-of-its-kind Phase 3b trial for adults with active psoriatic arthritis and obesity or overweight. Komunikat prasowy, 8 stycznia 2026. prnewswire.com
  38. Eli Lilly and Company. Lilly's EloraTZP (combination of eloralintide and tirzepatide) delivered greater weight loss and A1C reduction vs. tirzepatide 15 mg in adults with obesity and type 2 diabetes. Komunikat prasowy, 30 września 2026. prnewswire.com
  39. ClinicalTrials.gov. NCT03987919 (SURPASS-2): A Study of Tirzepatide (LY3298176) Versus Semaglutide Once Weekly as Add-on Therapy to Metformin in Participants With Type 2 Diabetes. Wyniki opublikowane w rejestrze, ostatnia aktualizacja 14 lutego 2022. clinicaltrials.gov/study/NCT03987919. Dostęp: 11 października 2026.
  40. Gong J, Gao F, Jiang K, et al. Risk of biliary diseases in patients with type 2 diabetes or obesity treated with tirzepatide: A meta-analysis. Journal of Diabetes Investigation. 2025;16(1):83-92. DOI: 10.1111/jdi.14340
  41. ClinicalTrials.gov. NCT05556512 (SURMOUNT-MMO): A Study of Tirzepatide (LY3298176) on the Reduction on Morbidity and Mortality in Adults With Obesity. clinicaltrials.gov/study/NCT05556512. Dostęp: 11 października 2026.
  42. ClinicalTrials.gov. NCT06914895 (SURPASS-T1D-1): A Study of Tirzepatide (LY3298176) Compared With Placebo in Adults With Type 1 Diabetes and Obesity or Overweight. clinicaltrials.gov/study/NCT06914895. Dostęp: 11 października 2026.
  43. ClinicalTrials.gov. NCT06962280 (SURPASS-T1D-2): A Long-Term Study of Tirzepatide (LY3298176) in Adults With Type 1 Diabetes and Obesity or Overweight. clinicaltrials.gov/study/NCT06962280. Dostęp: 11 października 2026.
  44. ClinicalTrials.gov. NCT06075667: A Study of Tirzepatide (LY3298176) Once Weekly in Adolescent Participants Who Have Obesity or Overweight With Weight-Related Comorbidities. clinicaltrials.gov/study/NCT06075667. Dostęp: 11 października 2026.
  45. ClinicalTrials.gov. NCT06439277 (SURMOUNT-ADOLESCENTS-2): A Study of Tirzepatide in Adolescents With Obesity and Weight-Related Comorbidities. clinicaltrials.gov/study/NCT06439277. Dostęp: 11 października 2026.
  46. ClinicalTrials.gov. NCT07738276 (DUAL-HFrEF): Evaluation of the Efficacy and Safety of Tirzepatide, a Dual GLP-1/GIP Agonist, on Functional Capacity in Reduced Ejection Fraction Heart Failure Patients With Obesity. clinicaltrials.gov/study/NCT07738276. Dostęp: 11 października 2026.
  47. ClinicalTrials.gov. NCT06937099 (COMMIT-CD): Mirikizumab and Tirzepatide Administered in Adult Participants With Moderately to Severely Active Crohn's Disease and Obesity or Overweight. clinicaltrials.gov/study/NCT06937099. Dostęp: 11 października 2026.
  48. ClinicalTrials.gov. NCT06937086 (COMMIT-UC): Mirikizumab Administered at the Same Time as Tirzepatide in Adult Participants With Moderately to Severely Active Ulcerative Colitis and Obesity or Overweight. clinicaltrials.gov/study/NCT06937086. Dostęp: 11 października 2026.
  49. ClinicalTrials.gov. NCT06662383 (TRIUMPH-5): A Study of Retatrutide (LY3437943) Compared to Tirzepatide (LY3298176) in Adults Who Have Obesity. clinicaltrials.gov/study/NCT06662383. Dostęp: 11 października 2026.
  50. ClinicalTrials.gov. NCT07165028 (SYNERGY-Outcomes): A Master Protocol of Multiple Agents in Adults With Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease. clinicaltrials.gov/study/NCT07165028. Dostęp: 11 października 2026.

Najczęstsze pytania

Jak działa tirzepatyd?

Pobudza receptory dwóch hormonów, które jelito wydziela po posiłku: GIP i GLP-1. Oba zwiększają wydzielanie insuliny, gdy poziom cukru jest podwyższony, a pobudzenie receptora GLP-1 spowalnia też przechodzenie pokarmu z żołądka, obniża stężenie glukagonu i przez działanie na mózg zmniejsza apetyt. W komórkach z ludzkimi receptorami tirzepatyd działał na receptor GIP podobnie jak naturalny GIP, a na receptor GLP-1 słabiej niż naturalny GLP-1. U osób z cukrzycą typu 2 poprawiał wrażliwość tkanek na insulinę bardziej niż semaglutyd 1 mg. Nie wiadomo jeszcze, jaką część efektu daje samo pobudzenie receptora GIP.

Ile można schudnąć na tirzepatydzie?

W badaniu SURMOUNT-1 dorośli z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy stracili po 72 tygodniach średnio 15,0% masy ciała przy dawce 5 mg, 19,5% przy 10 mg i 20,9% przy 15 mg, wobec 3,1% na placebo; co najmniej 20% masy ciała straciło 57% osób przyjmujących 15 mg. Te liczby obejmują także osoby, które przerwały leczenie. U osób z cukrzycą typu 2 (SURMOUNT-2) spadek był mniejszy: 12,8% przy 10 mg i 14,7% przy 15 mg, wobec 3,2% na placebo. U osób, które w 12-tygodniowym programie intensywnej zmiany stylu życia schudły co najmniej 5% (SURMOUNT-3), łączny spadek masy ciała po dalszych 72 tygodniach tirzepatydu wyniósł 24,3%, wobec 4,5% na placebo.

Czym tirzepatyd różni się od semaglutydu?

Semaglutyd pobudza tylko receptor GLP-1, a tirzepatyd także receptor GIP. W otwartym badaniu SURMOUNT-5 u osób z otyłością bez cukrzycy tirzepatyd w najwyższej tolerowanej dawce (10 lub 15 mg) obniżył masę ciała po 72 tygodniach o 20,2%, a semaglutyd (1,7 lub 2,4 mg) o 13,7%. W otwartym badaniu SURPASS-2 u osób z cukrzycą typu 2 HbA1c spadła o 2,01–2,30 punktu procentowego na tirzepatydzie i o 1,86 punktu na semaglutydzie 1 mg. W 28-tygodniowym badaniu mechanizmu działania u osób z cukrzycą tirzepatyd w dawce 15 mg poprawił wrażliwość na insulinę bardziej niż semaglutyd w dawce 1 mg, ale apetyt i liczba zjadanych kalorii nie różniły się istotnie między lekami.

Co się dzieje po odstawieniu tirzepatydu?

Masa ciała zaczyna wracać. W badaniu SURMOUNT-4 osoby, które przez 36 tygodni przyjmowały tirzepatyd i straciły średnio 20,9% masy ciała, przydzielono losowo do dalszego leczenia albo do placebo. Przez kolejne 52 tygodnie osoby z grupy placebo przytyły 14,0%, a te, które dalej przyjmowały lek, schudły o kolejne 5,5%. Po 88 tygodniach masa ciała w grupie placebo była nadal o 9,9% niższa niż na początku badania, a w grupie przyjmującej tirzepatyd o 25,3%. W badaniu SURMOUNT-MAINTAIN osoby, którym po 60 tygodniach zmniejszono dawkę do 5 mg, po 112 tygodniach ważyły o 16,6% mniej niż na początku badania; przy dalszym przyjmowaniu najwyższej tolerowanej dawki spadek wyniósł 21,9%, a po przejściu na placebo 9,9%.

Czy przy tirzepatydzie traci się mięśnie?

Częściowo tak, ale większość utraconej masy to tłuszcz. W podbadaniu SURMOUNT-1, w którym 160 osobom zmierzono skład ciała metodą DXA (pomiarem z użyciem promieni rentgenowskich), tłuszcz stanowił 74% utraconej masy, a masa beztłuszczowa (do której należą między innymi mięśnie) 26%; na placebo proporcje wynosiły 75% i 25%. Tkanka tłuszczowa zmniejszyła się o 33,9%, a masa beztłuszczowa o 10,9%. Podbadanie mierzyło skład ciała, a nie siłę czy sprawność mięśni.

Czy tirzepatyd chroni serce?

W badaniu SUMMIT u 731 osób z niewydolnością serca z zachowaną frakcją wyrzutową i otyłością zgon sercowo-naczyniowy lub pogorszenie niewydolności serca wystąpiły u 9,9% osób na tirzepatydzie i 15,3% na placebo. Różnicę dała mniejsza liczba zaostrzeń niewydolności serca (8,0% wobec 14,2%); zgonów sercowo-naczyniowych było 8 i 5. W badaniu SURPASS-CVOT u 13 299 osób z cukrzycą typu 2 i chorobą sercowo-naczyniową zgon sercowo-naczyniowy, zawał lub udar wystąpiły u 12,2% osób na tirzepatydzie i 13,1% na dulaglutydzie. Dulaglutyd należy do tej samej rodziny leków, ale pobudza tylko receptor GLP-1. Tirzepatyd okazał się nie gorszy od dulaglutydu, ale nie wykazano jego przewagi. Wpływ na zawały, udary i zgony u osób z otyłością bez cukrzycy sprawdza trwające badanie SURMOUNT-MMO.

Co wiadomo o bezpieczeństwie?

Najczęstsze są nudności, biegunka, wymioty i zaparcia, głównie w okresie zwiększania dawki; w SURMOUNT-1 leczenie z powodu zdarzeń niepożądanych przerwało 4,3–7,1% osób na tirzepatydzie i 2,6% na placebo. Rzadziej występują ostre zapalenie trzustki i choroby pęcherzyka żółciowego. Hipoglikemia, czyli zbyt niski poziom cukru, jest bardzo częsta, gdy tirzepatyd łączy się z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika, a bez tych leków zdarza się znacznie rzadziej. W badaniach nad redukcją masy ciała wypadanie włosów zgłaszało 4–5% osób, wobec 1% na placebo. U szczurów tirzepatyd zwiększał liczbę guzów z komórek C tarczycy; znaczenie tego wyniku dla ludzi jest nieznane. Tirzepatydu nie zaleca się w ciąży, a przy jej planowaniu odstawia się go co najmniej miesiąc wcześniej. Według amerykańskiej informacji o produkcie może też osłabiać działanie doustnej antykoncepcji.

Masz pytanie o ten temat?

Napisz, czego zabrakło w tekście albo jakie badanie mamy omówić. Czytamy każdą wiadomość.

Pepto Medica
  • Nowe badaniapublikacje, preprinty i wyniki badań klinicznych
  • Przeglądy naukowemechanizmy działania i stan dowodów
  • Zawsze ze źródłemz linkiem do publikacji

Zgłoś zainteresowanie newsletterem

Przygotowujemy newsletter o badaniach i nowych treściach. Możesz zgłosić zainteresowanie. Wysyłka jeszcze nie działa; zgodę wycofasz, pisząc na peptomedica@protonmail.com.