W skrócie
Vesugen (KED) to krótki peptyd z trzech aminokwasów (Lys-Glu-Asp), który bada się pod kątem ochrony śródbłonka naczyń i spowalniania starzenia tkanek. Według autorów badań działa przez zmianę odczytu genów w komórkach. W hodowlach komórek śródbłonka zwiększał ekspresję białka Ki-67, a w małym badaniu u 32 osób z polimorbidnością autorzy opisali spowolnienie tempa starzenia biologicznego.
Co to jest
Vesugen to syntetyczny peptyd z trzech aminokwasów: lizyny, kwasu glutaminowego i kwasu asparaginowego. Opracował go zespół Vladimira Khavinsona z petersburskiego Instytutu Bioregulacji i Gerontologii. Należy do bioregulatorów Khavinsona, czyli krótkich peptydów, z których każdy ma działać głównie na jedną tkankę. Vesugen przypisano do układu naczyniowego.
Jak działa
Śródbłonek to cienka warstwa komórek wyścielająca naczynia krwionośne. W hodowlach komórek, w tym śródbłonka, ekspresja Ki-67 (białka związanego z podziałami komórek) spada wraz ze starzeniem. Vesugen zwiększał tę ekspresję. Modelowanie komputerowe (molecular docking) sugeruje, że peptyd wiąże się z promotorem genu MKI67 (fragmentem DNA sterującym odczytem genu Ki-67), ale jest to hipoteza. W komórkach śródbłonka w modelu miażdżycy i restenozy (nawrotu zwężenia po zabiegu na naczyniu) peptyd normalizował ekspresję endoteliny-1.
W jakim kierunku się go bada
- Ochrona śródbłonka
- Miażdżyca i restenoza
- Spowalnianie starzenia biologicznego
- Neurogeneza i choroba Alzheimera
Dawkowanie
- Dawka
- 1 mg
- Zakres
- 0,5–1 mg
- Częstotliwość
- 1× dziennie
- Cykl
- 20 dni
Co pokazały badania
- Badania u ludzi
U 32 osób w wieku 41–83 lat z polimorbidnością i organicznym zespołem mózgowym w remisji preparaty Vesugen i Pinealon dały według autorów istotny efekt anaboliczny i spowolniły tempo starzenia według wskaźników wieku biologicznego, przy czym Vesugen wypadł lepiej niż Pinealon. [1]
- Badania u ludzi
W porównaniu metod geroprotekcyjnych u 110 osób w różnym wieku najwyraźniejszy wpływ na wskaźniki wieku biologicznego stwierdzono przy łącznym stosowaniu Vesugenu i Pinealonu. [8]
- Badania u ludzi
W badaniu u 32 osób z polimorbidnością zaobserwowano aktywność prooksydacyjną i spadek liczby komórek CD34+, który autorzy ocenili jako istotne zahamowanie krwiotworzenia. Preparaty nie zmieniały stopnia kondensacji chromatyny. [1]
- Hodowle komórek i tkanek
W hodowlach komórek z młodych i starych zwierząt oraz w rozproszonych hodowlach komórek śródbłonka Vesugen zwiększał ekspresję Ki-67, zmniejszoną podczas starzenia. [2]
- Hodowle komórek i tkanek
W modelach in vitro śródbłonka w miażdżycy i restenozie KED normalizował podwyższoną ekspresję endoteliny-1, przywracał oddziaływania między komórkami przez ekspresję koneksyn i zwiększał ekspresję sirtuiny-1. [4]
- Hodowle komórek i tkanek
W hodowli ludzkich komórek macierzystych z ozębnej KED zwiększał ekspresję białek GAP43 i nestyny, związanych z różnicowaniem neuronalnym. [9]
Dla dociekliwych: pełny przegląd naukowy z mechanizmami, szczegółami badań i bibliografią.
Wprowadzenie
Vesugen (KED) jest syntetycznym tripeptydem o sekwencji Lys-Glu-Asp, opracowanym przez zespół profesora Vladimira Khavinsona w Petersburskim Instytucie Bioregulacji i Gerontologii. Peptyd ten należy do rodziny bioregulatorów tkankowych, krótkich peptydów wykazujących specyficzność organową w zakresie regulacji procesów komórkowych związanych ze starzeniem.
Bioregulatory Khavinsona powstały w oparciu o koncepcję peptydowej teorii starzenia, według której proces ten polega na stopniowym osłabieniu syntezy tkankowych peptydów regulatorowych, prowadzącym do zmian strukturalno-funkcjonalnych narządów. Vesugen jest opisywany jako peptyd o tkankowo-specyficznym działaniu na układ naczyniowy, szczególnie na komórki śródbłonka naczyniowego (endotelium).
Niniejszy artykuł przedstawia przegląd mechanizmów działania Vesugenu oraz dostępnych danych z badań na komórkach i u ludzi dotyczących jego działania wazoprotektywnego.
Kluczowe ustalenia
- W hodowlach komórek śródbłonka naczyniowego Vesugen zwiększał ekspresję Ki-67 (marker proliferacji), zmniejszoną podczas starzenia komórek
- Modelowanie komputerowe (molecular docking) wskazuje na interakcję peptydu z promotorem genu MKI67, co autorzy uznają za możliwy mechanizm epigenetyczny
- W małym badaniu u 32 osób w wieku 41–83 lat z polimorbidnością autorzy opisali spowolnienie tempa starzenia według wskaźników wieku biologicznego; Vesugen wypadł lepiej niż Pinealon
- W badaniach in vitro śródbłonka w miażdżycy i restenozie KED normalizował ekspresję endoteliny-1 i przywracał oddziaływania między komórkami przez koneksyny
- W badaniu na 32 osobach zaobserwowano aktywność prooksydacyjną i spadek liczby komórek CD34+; preparaty nie zmieniały kondensacji chromatyny
Mechanizm działania
Epigenetyczna regulacja proliferacji komórek endotelialnych
Główny proponowany mechanizm działania Vesugenu polega na epigenetycznej modulacji ekspresji genów w komórkach śródbłonka naczyniowego. Khavinson i wsp. (2014) wskazali za pomocą modelowania molecular docking, że peptyd KED może wchodzić w interakcję z regionem promotorowym genu MKI67 kodującego białko Ki-67, marker proliferacji komórkowej.
W modelu peptyd kontaktuje się przez sekwencję nukleotydową CATC z rdzeniem promotora 5'-agcctcaaccatcaggaaaacaagagt-3', położonym w pozycji od -14 do +12 par zasad względem miejsca inicjacji transkrypcji. Autorzy wiążą z tym obserwowany w hodowlach komórkowych wzrost ekspresji Ki-67 zmniejszonej podczas starzenia i przypuszczają, że w ten sposób może się realizować wazoprotekcyjne działanie peptydu opisane wcześniej u osób starszych.
Ekspresja Ki-67 w hodowlach komórek
Khavinson i wsp. (2014) badali Vesugen w tkankowo-specyficznych hodowlach komórek pochodzących od młodych i starych zwierząt oraz w rozproszonych hodowlach komórek śródbłonka naczyniowego. Peptyd zwiększał w nich ekspresję białka Ki-67, zmniejszoną podczas starzenia.
Działanie wazoprotektywne na poziomie molekularnym
Kozlov i wsp. (2016) zbadali molekularne aspekty działania wazoprotektywnego KED w modelach in vitro miażdżycy i restenozy. Peptyd normalizował podwyższoną ekspresję endoteliny-1, silnego czynnika kurczącego naczynia, której nadmiar towarzyszy dysfunkcji śródbłonka w chorobach sercowo-naczyniowych.
Dodatkowo KED przywracał oddziaływania między komórkami przez regulację ekspresji koneksyn, białek tworzących połączenia typu gap junction.
Sirtuina-1
Kozlov i wsp. (2016) wiążą działanie geroprotekcyjne KED ze zwiększeniem ekspresji sirtuiny-1 (SIRT1), białka NAD+-zależnego, które uczestniczy w naprawie DNA.
Dane z badań na komórkach
Starzenie komórek
Khavinson i wsp. (2012) badali tkankowo-specyficzne działanie krótkich peptydów na ludzkie komórki w hodowlach. W hodowlach fibroblastów prostaty Vesugen pobudzał ekspresję czynników różnicowania CXCL12 i WEGC1, zmniejszoną w późnych pasażach (starzejących się hodowlach). Efekt peptydów był wyraźniejszy w starzejących się hodowlach, co według autorów może być mechanizmem ich działania geroprotekcyjnego.
W hodowlach fibroblastów skóry peptyd KED zwiększał ekspresję Ki-67 i CD98hc, których synteza słabnie wraz ze starzeniem komórek, oraz hamował syntezę MMP-9, która w starzejących się fibroblastach rośnie (Lin'kova i wsp., 2016).
Modele miażdżycy i restenozy
W modelach in vitro miażdżycy i restenozy KED normalizował ekspresję endoteliny-1 i przywracał oddziaływania między komórkami przez koneksyny (Kozlov i wsp., 2016).
Neurogeneza
W przeglądzie z 2021 r. Khavinson i wsp. opisują, że KED reguluje ekspresję genów związanych ze starzeniem i apoptozą (p16, p21), genów i białek różnicowania neuronalnego (NES, GAP43; nestyna) oraz genów związanych z patogenezą choroby Alzheimera (SUMO, APOE, IGF1). Jest to analiza opublikowanych prac i własnych wyników autorów; podkreślają oni, że skuteczność KED w zwierzęcych modelach choroby Alzheimera wymaga zbadania. W hodowli ludzkich komórek macierzystych z ozębnej KED zwiększał ekspresję GAP43 i nestyny (Caputi i wsp., 2019). W starzejących się hodowlach komórek kory mózgowej KED zwiększał też ekspresję serotoniny; model molecular docking wskazuje na regulację genu hydroksylazy tryptofanu, enzymu jej syntezy (Khavinson i wsp., 2014; poz. 7 bibliografii).
Dane kliniczne
Badanie geroprofilaktyczne u osób z polimorbidnością
Meshchaninov i wsp. (2015) przeprowadzili badanie z udziałem 32 osób w wieku 41–83 lat z polimorbidnością oraz organicznym zespołem mózgowym w remisji. Uczestnicy otrzymywali preparaty Vesugen i Pinealon.
Główne wyniki:
- Istotny efekt anaboliczny obydwu preparatów
- Poprawa aktywności ośrodkowego układu nerwowego i innych ważnych narządów
- Spowolnienie tempa starzenia według wskaźników wieku biologicznego
- Vesugen wykazał wyraźniejszy efekt geroprofilaktyczny niż Pinealon
Badanie porównawcze metod geroprotektywnych
Myakotnykh i wsp. (2016) porównali skuteczność i bezpieczeństwo kilku metod geroprotektywnych u 110 osób z różnych grup wiekowych: kąpieli w suchym dwutlenku węgla, tlenoterapii hiperbarycznej, masażu leczniczego oraz preparatów oligopeptydowych z tripeptydami Lys-Glu-Asp (Vesugen) i Glu-Asp-Arg (Pinealon).
Wyniki kluczowe:
- Najwyraźniejszy pozytywny wpływ na wskaźniki wieku biologicznego stwierdzono przy łącznym stosowaniu dwóch kompleksów oligopeptydowych
- Pod względem wpływu na parametry biochemiczne, immunologiczne i stan kliniczny za najbezpieczniejsze uznano masaż leczniczy oraz preparaty oligopeptydowe
- Kąpiele w suchym CO₂ i tlenoterapia hiperbaryczna, mimo pozytywnego wpływu na wskaźniki wieku biologicznego, mają ograniczenia i przeciwwskazania dotyczące bezpieczeństwa
Dawkowanie
Dawkowanie raportowane przez użytkowników
Zestawiliśmy relacje 12 użytkowników Reddita, którzy opisali własne stosowanie Vesugenu z podaną dawką (m.in. r/Peptides i r/Biohackers, 2024–2026); każdą osobę liczymy raz. 11 osób stosowało go w zastrzykach (6 podało to wprost, u 5 wynikało to z kontekstu), a jedna donosowo. Tabela obejmuje relacje o zastrzykach.
| Parametr | Najczęściej raportowane | Zakres w większości relacji |
|---|---|---|
| Dawka na jedno podanie | 1 mg (4 osoby) | 0,5–1 mg (6 z 11 osób) |
| Częstotliwość | 1× dziennie (5 z 8 osób, które ją podały) | Część osób: 2× dziennie (3 z 8) |
| Droga podania | Podskórnie | — |
| Okres stosowania | Podały go 4 z 11 osób | 20 dni (3 z 4 osób) |
Poza przedziałem 0,5–1 mg pojedyncze osoby przyjmowały 2 mg, 2,5 mg (2× dziennie) i 3,5–10 mg, a dwie osoby 5 mg. Poza okresem 20 dni jedna osoba stosowała Vesugen przez 10 dni. Osoba stosująca Vesugen donosowo opisała 80 µg w jednej dawce sprayu; nie jest ujęta w tabeli.
To relacje użytkowników, a nie zalecenie ani dawka zbadana klinicznie.
Profil bezpieczeństwa
Dane z badań klinicznych
Kondensacja chromatyny:
- W badaniu Meshchaninova i wsp. (2015) Vesugen i Pinealon nie zmieniały stopnia kondensacji chromatyny, co autorzy oceniają jako bezpieczeństwo na poziomie genetycznym jądra komórkowego i dodają, że tę właściwość należy dalej badać
Działania obserwowane w tym badaniu:
- Aktywność prooksydacyjna w chemiluminescencji
- Spadek liczby komórek CD34+ (wielopotencjalnych komórek krwiotwórczych) we krwi, który autorzy ocenili jako istotne zahamowanie krwiotworzenia; ich zdaniem komórki te nie były zaangażowane w reakcje adaptacyjne
Ogólna tolerancja: W porównaniu metod geroprotektywnych Myakotnykh i wsp. (2016) uznali masaż leczniczy i preparaty oligopeptydowe (Vesugen i Pinealon) za najbezpieczniejsze pod względem wpływu na parametry biochemiczne, immunologiczne i stan kliniczny pacjentów.
Dodatkowe aspekty bezpieczeństwa
- Badane grupy były małe (32 i 110 osób)
- Nie ma danych o stosowaniu w ciąży, podczas karmienia piersią ani u dzieci
Kierunki badań
Vesugen (KED) jest tripeptydem z grupy bioregulatorów tkankowych Khavinsona, badanym pod kątem działania na układ naczyniowy. Proponowany mechanizm opiera się na epigenetycznej regulacji ekspresji genów w komórkach śródbłonka, w szczególności Ki-67, przez interakcję z promotorem genu MKI67.
W hodowlach komórek Vesugen zwiększał ekspresję Ki-67, normalizował ekspresję endoteliny-1 w modelach miażdżycy i restenozy oraz zwiększał ekspresję genów i białek różnicowania neuronalnego. U osób z polimorbidnością autorzy opisali spowolnienie tempa starzenia biologicznego według wskaźników wieku biologicznego, a jednocześnie aktywność prooksydacyjną i spadek liczby komórek CD34+.
Kolejne badania mogą obejmować większe, randomizowane próby z grupą kontrolną, wskazanie dawki i schematu podawania oraz ocenę długoterminowego bezpieczeństwa. Autorzy przeglądu z 2021 r. wskazują też potrzebę badań KED w zwierzęcych modelach choroby Alzheimera.
Bibliografia
-
Meshchaninov VN, Tkachenko EL, Zharkov SV, Gavrilov IV, Katyreva IuE. Effect of synthetic peptides on aging of patients with chronic polymorbidity and organic brain syndrome of the central nervous system in remission. Adv Gerontol. 2015;28(1):62-67. PMID: 26390612
-
Khavinson VKh, Tarnovskaia SI, Lin'kova NS, Guton EO, Elashkina EV. Epigenetic aspects of peptidergic regulation of vascular endothelial cell proliferation during aging. Adv Gerontol. 2014;27(1):108-114. PMID: 25051766
-
Khavinson VK, Lin'kova NS, Umnov RS. Peptide KED: Molecular-Genetic Aspects of Neurogenesis Regulation in Alzheimer's Disease. Bull Exp Biol Med. 2021;171(2):190-193. DOI: 10.1007/s10517-021-05192-6
-
Kozlov KL, Bolotov II, Linkova NS, i wsp. Molecular aspects of vasoprotective peptide KED activity during atherosclerosis and restenosis. Adv Gerontol. 2016;29(4):646-650. PMID: 28539025
-
Khavinson VKh, Linkova NS, Polyakova VO, i wsp. Peptides tissue-specifically stimulate cell differentiation during their aging. Bull Exp Biol Med. 2012;153(1):148-151. DOI: 10.1007/s10517-012-1664-1
-
Lin'kova NS, Drobintseva AO, Orlova OA, i wsp. Peptide Regulation of Skin Fibroblast Functions during Their Aging In Vitro. Bull Exp Biol Med. 2016;161(1):175-178. DOI: 10.1007/s10517-016-3370-x
-
Khavinson VKh, Lin'kova NS, Tarnovskaya SI, i wsp. Short peptides stimulate serotonin expression in cells of brain cortex. Bull Exp Biol Med. 2014;157(1):77-80. DOI: 10.1007/s10517-014-2496-y
-
Myakotnykh VS, Torgashov MN, Egorin KV, i wsp. Comparative analysis of different methods of geroprotective. Adv Gerontol. 2016;29(4):594-601. PMID: 28539017
-
Caputi S, Trubiani O, Sinjari B, i wsp. Effect of short peptides on neuronal differentiation of stem cells. Int J Immunopathol Pharmacol. 2019;33:2058738419828613. DOI: 10.1177/2058738419828613
-
Khavinson V, Popovich I, Mikhailova O. Towards realization of longer life. Acta Biomed. 2020;91(3):e2020054. DOI: 10.23750/abm.v91i3.10079
Najczęstsze pytania
Czym jest Vesugen (KED)?
To syntetyczny tripeptyd z lizyny, kwasu glutaminowego i kwasu asparaginowego. Opracował go zespół Khavinsona z petersburskiego Instytutu Bioregulacji i Gerontologii jako bioregulator układu naczyniowego. Bada się go pod kątem ochrony śródbłonka i spowalniania starzenia tkanek.
Jak według badań działa Vesugen?
W hodowlach komórek śródbłonka zwiększał ekspresję białka Ki-67, związanego z podziałami komórek. Modelowanie komputerowe sugeruje, że peptyd wiąże się z promotorem genu MKI67, co autorzy uznają za możliwy mechanizm epigenetyczny.
Co pokazały badania nad śródbłonkiem naczyń?
W modelach in vitro śródbłonka w miażdżycy i restenozie KED normalizował podwyższoną ekspresję endoteliny-1, czyli czynnika kurczącego naczynia. Przywracał też oddziaływania między komórkami przez koneksyny i zwiększał ekspresję sirtuiny-1.
Czy Vesugen badano u ludzi?
Tak, w małych badaniach rosyjskich zespołów. U 32 osób w wieku 41–83 lat z polimorbidnością autorzy opisali spowolnienie tempa starzenia według wskaźników wieku biologicznego, a Vesugen wypadł lepiej niż Pinealon. W badaniu na 110 osobach, porównującym kilka metod geroprotekcyjnych (m.in. masaż i tlenoterapię hiperbaryczną), najwyraźniejszy wpływ na wskaźniki wieku biologicznego dawało łączne podawanie Vesugenu i Pinealonu.
Czy Vesugen wpływa na mózg?
W badaniach na komórkach KED zwiększał ekspresję genów i białek związanych z różnicowaniem neuronów, w tym GAP43 i nestyny. W starzejących się hodowlach komórek kory mózgowej peptyd zwiększał też ekspresję serotoniny. Według przeglądu z 2021 r. KED reguluje też geny związane z chorobą Alzheimera, m.in. APOE i IGF1.
Co wiadomo o bezpieczeństwie Vesugenu?
W badaniu na 32 osobach preparaty nie zmieniały kondensacji chromatyny, ale zaobserwowano aktywność prooksydacyjną i spadek liczby komórek CD34+, który autorzy ocenili jako istotne zahamowanie krwiotworzenia. W porównaniu metod geroprotekcyjnych u 110 osób autorzy uznali preparaty oligopeptydowe i masaż za najbezpieczniejsze spośród porównywanych metod pod względem wpływu na parametry biochemiczne, immunologiczne i stan kliniczny. Badane grupy były małe i nie ma danych o stosowaniu w ciąży, podczas karmienia piersią ani u dzieci.