W skrócie
AICAR (acadesine) to analog nukleozydowy, który bada się jako aktywator AMPK, czyli enzymu będącego czujnikiem energii w komórce, pod kątem wytrzymałości, metabolizmu glukozy i ochrony serca. Jako analog AMP przenikający do komórek włącza AMPK. U nieaktywnych myszy 4 tygodnie dawek 500 mg/kg dziennie zwiększyły dystans biegu o 44%, a u ludzi dożylne acadesine podczas operacji kardiochirurgicznych nie zmniejszyło złożonego ryzyka zgonu, udaru i ciężkiej dysfunkcji lewej komory do 28. doby (5,1% wobec 5,0% po placebo).
Co to jest
AICAR (5-aminoimidazolo-4-karboksyamid rybonukleozyd, inaczej acadesine) to analog nukleozydowy. Jego fosforylowana postać, ZMP, jest analogiem AMP, czyli cząsteczki, której wzrost w komórce sygnalizuje spadek energii. W badaniach na myszach AICAR podawano dootrzewnowo, a w badaniach u ludzi dożylnie.
Jak działa
AMPK to enzym, który mierzy zapas energii w komórce i reguluje szlaki budowania oraz spalania, tak aby popyt na energię zgadzał się z jej podażą. Wysiłek włącza AMPK. AICAR działa jak AMP i włącza ten enzym bez wysiłku. W izolowanych mięśniach myszy wychwyt glukozy po AICAR zależał od podjednostki α2 AMPK. W komórkach mięśniowych myszy AICAR razem z aktywatorem receptora PPARδ (GW1516) zwiększał ekspresję części genów silniej niż każdy z nich osobno, a bez PPARδ ta współpraca znikała.
W jakim kierunku się go bada
- Wytrzymałość mięśni
- Wychwyt glukozy
- Zmniejszanie tkanki tłuszczowej
- Ochrona serca w kardiochirurgii
Dawkowanie
- Dawka
- 3–5 mg
- Zakres
- 3–5 mg
- Częstotliwość
- 1× dziennie
- Cykl
- 8 tygodni
Co pokazały badania
- Badania u ludzi
W randomizowanym badaniu u 2698 osób operowanych z powodu choroby wieńcowej (pomostowanie aortalno-wieńcowe) dożylne acadesine porównano z placebo. Zawał okołooperacyjny wystąpił u 100 osób. W tej podgrupie 2-letnia śmiertelność wyniosła 6,5% (3 z 46) po acadesine i 27,8% (15 z 54) po placebo. [7]
- Badania u ludzi
W późniejszym badaniu z losowym przydziałem u 3080 osób operowanych z powodu choroby wieńcowej acadesine nie zmniejszyło złożonego ryzyka zgonu, udaru bez zgonu ani ciężkiej dysfunkcji lewej komory do 28. doby: 5,1% (76 z 1493) po acadesine i 5,0% (75 z 1493) po placebo. [8]
- Badania na zwierzętach
U nieaktywnych myszy 4 tygodnie AICAR w dawce 500 mg/kg dziennie zwiększyły dystans biegu na bieżni o około 44%, a czas biegu o około 23%, w porównaniu z myszami dostającymi nośnik. [1]
- Badania na zwierzętach
W tym samym badaniu u myszy leczonych AICAR spadł stosunek masy tłuszczu najądrzowego do masy ciała, wzrosło zużycie tlenu, a masa ciała się nie zmieniła. [1]
- Hodowle komórek i tkanek
W mięśniach myszy wyjętych z organizmu i inkubowanych z AICAR wzrost wychwytu glukozy nie wystąpił u myszy bez podjednostki α2 AMPK, a utrzymał się u myszy bez podjednostki α1. Wychwyt pobudzony skurczem mięśnia był zachowany w obu przypadkach. [4]
- Hodowle komórek i tkanek
W komórkach mięśniowych myszy współpraca AICAR z GW1516 w indukcji genów zniknęła, gdy komórki nie miały receptora PPARδ. [1]
Dla dociekliwych: pełny przegląd naukowy z mechanizmami, szczegółami badań i bibliografią.
Wprowadzenie
AICAR (5-aminoimidazolo-4-karboksyamid rybonukleozyd, znany także jako acadesine) jest analogiem nukleozydowym aktywującym kinazę białkową aktywowaną przez AMP (AMPK), kluczowy sensor energetyczny komórki. Po wejściu do komórki AICAR ulega fosforylacji do ZMP (5-aminoimidazolo-4-karboksyamid rybonukleotydu), który mimikuje AMP i alosterycznie aktywuje AMPK, uruchamiając kaskadę metaboliczną zbliżoną do odpowiedzi na wysiłek fizyczny.
Związek ten zyskał szerokie zainteresowanie po przełomowym badaniu Narkara i wsp. (2008), opublikowanym w Cell, w którym czterotygodniowe podawanie AICAR nieaktywnym fizycznie myszom zwiększyło dystans ich biegu na bieżni o 44% (czas biegu o około 23%), bez jakiegokolwiek treningu. Odkrycie to nadało AICAR przydomek „ćwiczeń w tabletce" (exercise in a pill) i otworzyło dyskusję na temat mimetyków wysiłku fizycznego jako narzędzi terapeutycznych.
AMPK reguluje niemal wszystkie aspekty metabolizmu energetycznego komórki: wychwyt glukozy, oksydację kwasów tłuszczowych, biogenezę mitochondrialną, autofagię i syntezę białek. Farmakologiczna aktywacja tego enzymu jest badana w zespole metabolicznym, chorobach sercowo-naczyniowych i procesach starzenia. Niniejszy artykuł stanowi przegląd mechanizmów działania i danych z badań nad AICAR.
Kluczowe ustalenia
- AICAR jest fosforylowany wewnątrzkomórkowo do ZMP, który aktywuje AMPK, centralny regulator metabolizmu energetycznego
- Czterotygodniowe podawanie AICAR nieaktywnym myszom zwiększyło dystans biegu o około 44%, a czas biegu o około 23% (Narkar i wsp., 2008)
- Aktywacja AMPK naśladuje metaboliczne efekty wysiłku: zwiększony wychwyt glukozy, oksydacja tłuszczów, biogeneza mitochondriów
- AICAR indukuje autofagię, kluczowy mechanizm „sprzątania" uszkodzonych struktur komórkowych
- Badano go w modelach zaburzeń metabolicznych, w ochronie mięśnia sercowego i w kontekście starzenia
Mechanizm działania
AMPK: centralny sensor energetyczny komórki
Kinaza białkowa aktywowana przez AMP (AMPK) jest heterotrimerem złożonym z podjednostki katalitycznej (α) i dwóch podjednostek regulatorowych (β i γ). Enzym ten pełni funkcję „miernika paliwa" komórki, monitoruje stosunek AMP/ATP i aktywuje się, gdy poziom energii spada (wzrasta AMP, maleje ATP).
W warunkach fizjologicznych AMPK jest aktywowana przez wysiłek fizyczny, ograniczenie kaloryczne, hipoksję i inne stresory energetyczne. Po aktywacji enzym uruchamia procesy kataboliczne generujące ATP (oksydacja kwasów tłuszczowych, glikoliza, autofagia) i hamuje procesy anaboliczne zużywające ATP (synteza lipidów, białek, cholesterolu).
AMPK reguluje metabolizm na wielu poziomach:
- Bezpośrednia fosforylacja substratów: ACC (karboksylaza acetylo-CoA), HMG-CoA reduktaza, TSC2
- Regulacja transkrypcyjna: aktywacja PGC-1α (biogeneza mitochondrialna), FOXO (obrona antyoksydacyjna), TFEB (autofagia)
- Regulacja epigenetyczna: modulacja aktywności deacetylaz histonowych i metylotransferaz DNA
Konwersja AICAR do ZMP i aktywacja AMPK
AICAR wchodzi do komórki za pośrednictwem transporterów nukleozydowych (ENT1, ENT2) i ulega fosforylacji przez kinazę adenozynową do ZMP, monofosforybozydu, który jest strukturalnym analogiem AMP. ZMP wiąże się z podjednostką γ AMPK w tych samych miejscach co AMP, wywołując zmianę konformacyjną prowadzącą do:
- Alosterycznej aktywacji: bezpośrednie zwiększenie aktywności katalitycznej AMPK 2–5-krotnie
- Ochrony przed defosforylacją: zmiana konformacji utrudnia dostęp fosfatazom (PP2A, PP2C) do reszty Thr172 podjednostki α
- Promowania fosforylacji: ułatwienie fosforylacji Thr172 przez kinazy nadrzędne (LKB1, CaMKKβ)
Efekt netto to trwała aktywacja AMPK w tkankach docelowych, utrzymująca się przez czas obecności ZMP w komórce. W odróżnieniu od wysiłku fizycznego, który aktywuje AMPK przejściowo (na czas trwania i krótko po wysiłku), farmakologiczna aktywacja przez AICAR może zapewniać bardziej stałą stymulację.
Biogeneza mitochondrialna
Jednym z najistotniejszych efektów aktywacji AMPK jest indukcja biogenezy mitochondrialnej za pośrednictwem osi AMPK → SIRT1 → PGC-1α. AMPK fosforyluje i aktywuje PGC-1α (koaktywator 1-alfa receptora aktywowanego przez proliferatory peroksysomów), który jest głównym regulatorem transkrypcji genów mitochondrialnych.
PGC-1α indukuje ekspresję:
- NRF1/NRF2: czynników transkrypcyjnych genów jądrowych kodujących białka mitochondrialne
- TFAM: mitochondrialnego czynnika transkrypcyjnego A, niezbędnego do replikacji mtDNA
- Genów łańcucha oddechowego: podjednostek kompleksów I–V
W mięśniach szkieletowych podawanie AICAR zwiększa gęstość mitochondriów, aktywność enzymów oksydacyjnych (cytochromu c oksydazy, dehydrogenazy bursztynianowej) i pojemność oksydacyjną włókien mięśniowych, zmiany charakterystyczne dla adaptacji do treningu wytrzymałościowego.
Wychwyt glukozy i oksydacja kwasów tłuszczowych
AMPK zwiększa wychwyt glukozy w mięśniach szkieletowych niezależnie od insuliny, poprzez translokację transportera GLUT4 z pęcherzyków wewnątrzkomórkowych do błony komórkowej. Mechanizm ten jest szczególnie istotny w kontekście insulinooporności, aktywacja AMPK omija defekty szlaku sygnałowego insuliny.
Równocześnie AMPK fosforyluje i inaktywuje karboksylazę acetylo-CoA (ACC), zmniejszając syntezę malonylo-CoA (inhibitora CPT1, palmitoilotransferazy karnitynowej 1). Obniżenie malonylo-CoA uwalnia CPT1, umożliwiając transport kwasów tłuszczowych do mitochondriów i ich β-oksydację. Efekt metaboliczny jest analogiczny do tego obserwowanego podczas wysiłku wytrzymałościowego: przesunięcie metabolizmu z substratów węglowodanowych na tłuszczowe.
Autofagia
AMPK jest jednym z głównych induktorów autofagii: procesu degradacji i recyklingu uszkodzonych organelli, agregatów białkowych i patogenów wewnątrzkomórkowych. AMPK aktywuje autofagię poprzez bezpośrednią fosforylację ULK1 (kinazy inicjującej autofagię) oraz pośrednio przez inhibicję mTORC1, który w warunkach dostatku energetycznego blokuje autofagię.
Indukcja autofagii przez AICAR jest uważana za jeden z kluczowych mechanizmów potencjalnego działania geroprotektorowego, ponieważ akumulacja uszkodzonych mitochondriów i agregatów białkowych jest jedną z cech starzenia komórkowego.
Przegląd badań
Przełomowe badanie Narkara i wsp. (2008)
Badanie opublikowane w Cell (DOI: 10.1016/j.cell.2008.06.051) jest kamieniem milowym w dziedzinie mimetyków wysiłku fizycznego. Zespół Ronalda Evansa z Salk Institute podawał AICAR (500 mg/kg/dzień dootrzewnowo, i.p.) myszom C57BL/6J, które nie trenowały, przez 4 tygodnie.
Wyniki w porównaniu z myszami dostającymi nośnik:
- Dystans biegu na bieżni wzrósł o około 44%, a czas biegu o około 23%
- AICAR zwiększył w mięśniu czworogłowym ekspresję 32 genów związanych z metabolizmem oksydacyjnym
- Zmniejszył się stosunek masy tłuszczu najądrzowego do masy ciała, wzrosło zużycie tlenu, a masa ciała się nie zmieniła
GW1516 (aktywator receptora PPARδ) podawany sam nie zwiększał wytrzymałości nieaktywnych myszy. W mięśniu myszy, które przez 6 dni dostawały AICAR (250 mg/kg/dzień i.p.) razem z GW1516, część genów oksydacyjnych była indukowana silniej niż przez każdy ze związków osobno. W komórkach mięśniowych bez receptora PPARδ ta współpraca znikała.
Efekty metaboliczne w modelach zespołu metabolicznego
W modelach zwierzęcych zaburzeń metabolicznych AICAR badano pod kątem wychwytu glukozy przez mięśnie, stłuszczenia wątroby i wrażliwości na insulinę. Kierunki te opisywano w modelach genetycznych otyłości (myszy ob/ob, db/db) oraz w otyłości indukowanej dietą.
Kardioprotekcja
Ochronę mięśnia sercowego w modelach niedokrwienia-reperfuzji bada się jako kierunek związany z aktywacją AMPK w kardiomiocytach.
Proponowany mechanizm obejmuje indukcję autofagii kardiomiocytów (usuwanie uszkodzonych mitochondriów), poprawę wydolności energetycznej (przesunięcie na oksydację kwasów tłuszczowych) i regulację w górę endogennych systemów antyoksydacyjnych.
Mimetyki wysiłku: przegląd (Weihrauch i Handschin, 2018)
Przegląd opublikowany w Biochemical Pharmacology (DOI: 10.1016/j.bcp.2017.10.006) podsumowuje stan wiedzy na temat farmakologicznego odtwarzania adaptacji treningowych mięśnia szkieletowego. Autorzy przypominają, że AMPK jest niezbędna do aktywacji PGC-1α w odpowiedzi na długotrwały niedobór energii, a farmakologiczne pobudzenie AMPK przez AICAR zwiększyło wytrzymałość myszy o ponad 40%.
Autorzy wskazują jednocześnie, że biologiczny program adaptacji do treningu pozostaje słabo poznany, a wykonalność farmakologicznego aktywowania go jest przedmiotem debaty. AICAR jako część katabolicznego programu AMPK zwiększa ekspresję ligaz E3 i przez to nasila rozkład białek, więc nie jest jasne, czy u ludzi da się uzyskać korzyść przy akceptowalnych działaniach niepożądanych. Jako obszary, w których nowe strategie leczenia są potrzebne, autorzy wymieniają dystrofie mięśniowe, sarkopenię, kacheksję i inne ciężkie stany, dla których brak terapii.
Acadesine w kardiochirurgii (Mangano i wsp., 2006)
W badaniu opublikowanym w Journal of the American College of Cardiology (DOI: 10.1016/j.jacc.2006.04.044) 2698 osób operowanych z powodu choroby wieńcowej (pomostowanie aortalno-wieńcowe) w 54 ośrodkach losowo przydzielono do placebo (1346 osób) albo acadesine (1352 osoby). Acadesine podawano dożylnie (0,1 mg/kg/min przez 7 godzin) i w roztworze kardioplegicznym (5 µg/ml). Zawał okołooperacyjny wystąpił u 100 osób (3,7%). W tej podgrupie 2-letnia śmiertelność wyniosła 6,5% (3 z 46) po acadesine i 27,8% (15 z 54) po placebo (p = 0,006). Jest to wynik podgrupy zdefiniowanej po zabiegu, a nie porównanie całej zrandomizowanej grupy.
RED-CABG (Newman i wsp., 2012)
W badaniu RED-CABG 3080 osób poddawanych planowej operacji pomostowania aortalno-wieńcowego w krążeniu pozaustrojowym przydzielono losowo do acadesine (0,1 mg/kg/min przez 7 godzin, także w roztworze kardioplegicznym) albo placebo. Złożony punkt końcowy, czyli zgon z dowolnej przyczyny, udar niezakończony zgonem lub konieczność mechanicznego wspomagania z powodu ciężkiej dysfunkcji lewej komory do 28. doby, wystąpił u 76 z 1493 osób (5,1%) po acadesine i u 75 z 1493 (5,0%) po placebo (iloraz szans 1,01; 95% CI 0,73–1,41). Badanie przerwano po zaplanowanej analizie daremności, gdy zrandomizowano 3080 z planowanych 7500 osób. Nie było różnic w kluczowych punktach drugorzędowych.
Dawki w badaniach
| Badanie | Model | Dawka i droga | Schemat |
|---|---|---|---|
| Narkar i wsp. 2008, test wytrzymałości | Nieaktywne myszy C57BL/6J | 500 mg/kg/dzień, dootrzewnowo | 4 tygodnie |
| Narkar i wsp. 2008, analiza genów z GW1516 | Myszy C57BL/6J | 250 mg/kg/dzień, dootrzewnowo | 6 dni |
| Jørgensen i wsp. 2004 | Izolowane mięśnie myszy | 2,0 mM w inkubacji | jednorazowo |
| Mangano i wsp. 2006 | Ludzie po operacji kardiochirurgicznej | 0,1 mg/kg/min dożylnie (7 godzin) oraz 5 µg/ml w kardioplegii | podczas operacji |
| Newman i wsp. 2012 (RED-CABG) | Ludzie operowani kardiochirurgicznie | 0,1 mg/kg/min dożylnie (7 godzin), także w kardioplegii | podczas operacji |
| Van Den Neste i wsp. 2013 | Ludzie z przewlekłą białaczką limfocytową | 50–315 mg/kg, wlew 4-godzinny; maksymalna tolerowana dawka 210 mg/kg | pojedyncze dawki |
Dawki pochodzą z różnych modeli i nie tworzą jednego schematu.
Dawkowanie raportowane przez użytkowników
Kafelki na górze strony opisują zastrzyk podskórny, bo AICAR występuje w tej formie. Dawka na podanie i częstotliwość pochodzą z jedynej relacji użytkownika Reddita o zastrzyku podskórnym z podaną dawką, a długość cyklu ze stron ze schematami (patrz niżej). W badaniach u ludzi acadesine podawano dożylnie we wlewie podczas operacji kardiochirurgicznej (2 badania, 0,1 mg/kg/min przez 7 godzin); to inna droga podania i inna populacja, więc nie jest to schemat z kafelków.
Opisy własnego stosowania AICAR w zastrzykach znaleźliśmy u 3 użytkowników Reddita (r/Peptides, r/PEDs i r/Biohackers, 2021–2025), z których 2 podało dawkę: 1 przy zastrzyku podskórnym i 1 przy zastrzyku domięśniowym. Pozostałe 4 relacje użytkowników Reddita (r/Peptides, 2020–2026) dotyczyły kapsułek albo nie wskazywały drogi podania.
| Parametr (zastrzyki) | Opisy użytkowników (liczba relacji: 3) |
|---|---|
| Dawka na podanie | 3–5 mg podskórnie (1), 50 mg domięśniowo (1); trzecia relacja bez dawki |
| Częstotliwość | raz dziennie rano (podskórnie, 1), co drugi dzień (domięśniowo, 1) |
| Czas stosowania | większą część roku, zastrzyki i doustnie (1); pozostałe 2 relacje bez czasu stosowania |
Relacje o innej lub niejasnej drodze podania: 500 mg 3× dziennie doustnie, kapsułki, około 1 tygodnia (1; możliwe pomylenie z acetylo-L-karnityną), 50 mg dziennie przez 4 tygodnie z pierwszym tygodniem 25 mg (1), 10 mg jednorazowo (1), 12 dni stosowania bez dawki (1).
Schematy podawane przez sprzedawców
Długość cyklu w kafelku pochodzi ze stron ze schematami dla fiolki 50 mg (5 stron sprzedawców i serwisów dawkowania, 2026), bo jedyna relacja o zastrzykach, która podaje czas stosowania (większą część roku), łączy je z podaniem doustnym i nie podaje dawki. Schematy są rozbieżne co do dawki.
| Parametr | Najczęściej podawane | Zakres |
|---|---|---|
| Dawka na podanie | 1–3 mg, miareczkowana (2 strony) | od 1 mg do 150 mg (pozostałe strony: 2,5–5 mg, 25 mg, 50–150 mg) |
| Częstotliwość | raz dziennie (5 stron; w jednym schemacie alternatywnie 2× dziennie) | |
| Długość cyklu | 8 tygodni (4 strony podają 8 tygodni albo przedział z 8) | 4–12 tygodni (1 strona bez cyklu) |
To relacje użytkowników, a nie zalecenie ani dawka zbadana klinicznie.
Profil bezpieczeństwa
W metaanalizie pięciu badań z losowym przydziałem, obejmującej 4043 osoby operowane kardiochirurgicznie, częstość zdarzeń niepożądanych po acadesine była podobna jak po placebo, z wyjątkiem przemijającego wzrostu stężenia kwasu moczowego w surowicy [9].
W badaniu I/II fazy u 24 osób z nawrotową lub oporną przewlekłą białaczką limfocytową acadesine podawano we wlewie w dawkach 50–315 mg/kg. Maksymalną tolerowaną dawką było 210 mg/kg. Opisano hiperurykemię stopnia co najmniej 2., przemijającą niedokrwistość i małopłytkowość, pogorszenie czynności nerek oraz istotne klinicznie spadki ciśnienia tętniczego w trakcie wlewu [10].
Hipoglikemia bywa wiązana z mechanizmem działania, ponieważ AICAR zwiększa insulinoniezależny wychwyt glukozy przez mięśnie. Cytowane tu badania nie podają jej częstości.
Perspektywy
AICAR jako farmakologiczny aktywator AMPK jest badany na styku metabolomiki, medycyny sportowej i biogerontologii. Zdolność do naśladowania kluczowych metabolicznych adaptacji do wysiłku fizycznego czyni go potencjalnym narzędziem terapeutycznym dla populacji niezdolnych do konwencjonalnego treningu.
Przyszłe kierunki badań obejmują rozwój selektywnych aktywatorów AMPK o lepszym profilu biodostępności doustnej, badania kliniczne w populacjach z zespołem metabolicznym i sarkopenią, ocenę synergii z wysiłkiem fizycznym (czy AICAR potęguje efekty treningu) oraz badania nad potencjałem geroprotektorowym długoterminowej aktywacji AMPK.
Kolejnym kierunkiem jest połączenie AICAR z innymi interwencjami modulującymi metabolizm energetyczny (restrykcją kaloryczną, boosterami NAD+ i inhibitorami mTOR).
Bibliografia
- Narkar VA, Downes M, Yu RT, et al. AMPK and PPARδ agonists are exercise mimetics. Cell. 2008;134(3):405–415. DOI: 10.1016/j.cell.2008.06.051
- Weihrauch M, Handschin C. Pharmacological targeting of exercise adaptations in skeletal muscle: benefits and pitfalls. Biochemical Pharmacology. 2018;147:211–220. DOI: 10.1016/j.bcp.2017.10.006
- Hardie DG. AMPK — sensing energy while talking to other signaling pathways. Cell Metabolism. 2014;20(6):939–952. DOI: 10.1016/j.cmet.2014.09.013
- Jørgensen SB, Viollet B, Andreelli F, et al. Knockout of the α2 but not α1 5'-AMP-activated protein kinase isoform abolishes 5-aminoimidazole-4-carboxamide-1-β-4-ribofuranoside but not contraction-induced glucose uptake in skeletal muscle. Journal of Biological Chemistry. 2004;279(2):1070–1079. DOI: 10.1074/jbc.M306205200
- Kjøbsted R, Hingst JR, Fentz J, et al. AMPK in skeletal muscle function and metabolism. FASEB Journal. 2018;32(4):1741–1777. DOI: 10.1096/fj.201700442R
- Steinberg GR, Kemp BE. AMPK in health and disease. Physiological Reviews. 2009;89(3):1025–1078. DOI: 10.1152/physrev.00011.2008
- Mangano DT, Miao Y, Tudor IC, Dietzel C. Post-reperfusion myocardial infarction: long-term survival improvement using adenosine regulation with acadesine. Journal of the American College of Cardiology. 2006;48(1):206–214. DOI: 10.1016/j.jacc.2006.04.044
- Newman MF, Ferguson TB, White JA, et al. Effect of adenosine-regulating agent acadesine on morbidity and mortality associated with coronary artery bypass grafting: the RED-CABG randomized controlled trial. JAMA. 2012;308(2):157–164. DOI: 10.1001/jama.2012.7633
- Mangano DT. Effects of acadesine on myocardial infarction, stroke, and death following surgery. A meta-analysis of the 5 international randomized trials. JAMA. 1997;277(4):325–332. DOI: 10.1001/jama.1997.03540280063035
- Van Den Neste E, Cazin B, Janssens A, et al. Acadesine for patients with relapsed/refractory chronic lymphocytic leukemia (CLL): a multicenter phase I/II study. Cancer Chemotherapy and Pharmacology. 2013;71(3):581–591. DOI: 10.1007/s00280-012-2033-5
Najczęstsze pytania
Co znaczy, że AICAR naśladuje wysiłek?
AICAR włącza AMPK, enzym, który uruchamia też trening. W badaniu na nieaktywnych myszach 4 tygodnie AICAR zwiększyły dystans biegu o około 44% bez treningu. Autorzy przeglądu z 2018 roku zaznaczają, że wykonalność farmakologicznego odtworzenia adaptacji do treningu jest przedmiotem dyskusji.
Czy AICAR poprawia wytrzymałość u ludzi?
Wytrzymałość badano na myszach. Badania u ludzi, które opisujemy, dotyczyły dożylnego acadesine u osób operowanych kardiochirurgicznie i u osób z przewlekłą białaczką limfocytową. Oceniano w nich zgony, powikłania sercowo-naczyniowe i bezpieczeństwo, a nie wytrzymałość.
Czy AICAR spala tłuszcz?
W badaniu na myszach po 4 tygodniach AICAR spadł stosunek masy tłuszczu najądrzowego do masy ciała, a zużycie tlenu wzrosło przy niezmienionej masie ciała. Takiego pomiaru nie opisano u ludzi.
Jak AICAR wpływa na glukozę w mięśniach?
W mięśniach myszy wyjętych z organizmu AICAR zwiększał wychwyt glukozy, a robił to przez podjednostkę α2 AMPK. Przy braku α2 wzrost wychwytu po AICAR nie wystąpił, a brak α1 go nie zmieniał. Wychwyt pobudzony skurczem mięśnia nie zależał od żadnej z tych podjednostek.
Co dał AICAR razem z aktywatorem PPARδ?
W mięśniu myszy AICAR z GW1516 (aktywatorem PPARδ) zwiększały razem ekspresję części genów silniej niż osobno. Sam GW1516 nie zwiększył wytrzymałości u nieaktywnych myszy, a w komórkach bez receptora PPARδ współpraca znikała.
Co badano u ludzi?
Badano dożylne acadesine u osób operowanych z powodu choroby wieńcowej. W badaniu z 2006 roku, w podgrupie 100 osób z zawałem okołooperacyjnym, 2-letnia śmiertelność wyniosła 6,5% po acadesine i 27,8% po placebo, ale to wynik podgrupy, a nie porównanie całej zrandomizowanej grupy. W późniejszym badaniu u 3080 osób nie było różnicy w złożonym punkcie końcowym do 28. doby (5,1% wobec 5,0% po placebo).
Co wiadomo o bezpieczeństwie?
W metaanalizie pięciu badań u 4043 osób operowanych kardiochirurgicznie częstość zdarzeń niepożądanych po acadesine była podobna jak po placebo, poza przemijającym wzrostem kwasu moczowego w surowicy. W badaniu I/II fazy u 24 osób z przewlekłą białaczką limfocytową, przy dawkach do 315 mg/kg we wlewie, opisano hiperurykemię, niedokrwistość i małopłytkowość, pogorszenie czynności nerek oraz istotne klinicznie spadki ciśnienia w trakcie wlewu. Autorzy przeglądu z 2018 roku dodają, że AICAR zwiększa ekspresję ligaz E3 i nasila rozkład białek, dlatego nie jest jasne, czy u ludzi da się uzyskać korzyść przy akceptowalnych działaniach niepożądanych. Źródła nie dotyczą ciąży, karmienia piersią ani dzieci.